Hội chứng kẻ mạo danh: Tại sao những tài năng như Mark Zuckerberg, Jeff Bezos hay Elon Musk lại có suy nghĩ mình kém cỏi?

17/04/2021 10:42 AM | Thời sự

Phải chăng nỗi sợ mất vị thế của Mark Zuckerberg và việc Elon Musk phải uống thuốc ngủ hàng đêm là dấu hiệu cho hội chứng kẻ mạo danh?

Hội chứng kẻ mạo danh: Tại sao những tài năng như Mark Zuckerberg, Jeff Bezos hay Elon Musk lại có suy nghĩ mình kém cỏi?

Hội chứng "kẻ mạo danh" (Impostor Syndrome) là một hội chứng tâm lý gặp ở những người luôn có xu hướng nghi ngờ những thành quả mình đạt được.

Bề ngoài, những người mắc chứng kẻ mạo danh có thể sở hữu những kỹ năng tốt, các thành tích nhất định nhưng ẩn sâu bên trong mình, họ luôn tồn tại một nỗi sợ bản thân trở thành kẻ lừa đảo, lừa gạt người khác, một kẻ kém cỏi và không xứng đáng có được thành công.

Tuy không phải là hội chứng mang tính chất bệnh lý, nhưng đây cũng có thể coi là một hội chứng tâm lý và có thể ảnh hưởng đến thành công và hạnh phúc của rất nhiều người. Những người có hiện tượng này nhiều khả năng sẽ không phát huy được hết khả năng và luôn gặp áp lực trong cuộc sống, dẫn đến trầm cảm.

Hội chứng kẻ mạo danh: Tại sao những tài năng như Mark Zuckerberg, Jeff Bezos hay Elon Musk lại có suy nghĩ mình kém cỏi? - Ảnh 1.

Thuật ngữ kẻ mạo danh xuất hiện lần đầu vào năm 1978 trong chủ đề "Hội chứng kẻ mạo danh ở phụ nữ thành đạt" của tiến sĩ Pauline R. Clance và Suzanne A. Imes.

Nghiên cứu này cho thấy những phụ nữ thành đạt trong cuộc sống và sự nghiệp thường có khuynh hướng ảo tưởng rằng mọi thứ họ đạt được là do may mắn, hoặc đơn giản là do mọi người đánh giá quá cao khả năng cũng như sự thông minh của họ.

Hai tiến sĩ Clance và Imes khẳng định hội chứng kẻ mạo danh xuất phát từ nhiều yếu tố như các định kiến xã hội, ảnh hưởng bởi sự giáo dục của gia đình và các văn hóa sống mà bản thân người bệnh đã trải qua.

Hậu quả của hội chứng này là những người giỏi thực sự có xu hướng trầm cảm, lo âu và sự tự tin hạ thấp.

Bạn có đang mắc hội chứng kẻ mạo danh?

Thông thường, chu kỳ mắc bệnh của hội chứng kẻ mạo danh bắt đầu bằng việc mong muốn trở thành người đặc biệt, người giỏi nhất hay muốn được xuất sắc trong mọi mặt. Thế rồi khi thành công đến và được mọi người tung hô, họ bắt đầu chịu áp lực và xuất hiện nỗi sợ thất bại, sợ không vượt được qua thành công của chính mình, sợ bị phủ nhận khả năng và hạ thấp sự tán dương.

Kể từ đây, những người mắc hội chứng này bị trầm cảm, ảo tưởng họ làm không đủ tốt và mất đi những đức tính kiên quyết, tự tin vốn là thế mạnh ban đầu làm nên thành công.

Một nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Khoa học Hành vi Quốc tế (International Journal of Behavioural Sciences) cho thấy hơn 70% dân số toàn cầu sẽ phải đương đầu với hội chứng mạo danh vào một thời điểm nào đó trong cuộc đời. Những cảm giác như lo lắng khi người khác phát hiện mình không đủ tốt, bị cô lập, bị từ chối, lâu dần phát triển thành nỗi nghi ngờ bản thân, sợ thành công, sợ thất bại và tự hủy hoại bản thân.

Hội chứng kẻ mạo danh: Tại sao những tài năng như Mark Zuckerberg, Jeff Bezos hay Elon Musk lại có suy nghĩ mình kém cỏi? - Ảnh 2.

Hội chứng kẻ mạo danh khiến bạn mất đi sự tự tin

Trong cuộc sống đời thường, hội chứng này xuất hiện thường xuyên ở bất cứ nơi đâu, từ trường học, công sở cho đến tận từng gia đình. Đôi khi thành công quá lớn khiến một người đặt ra mục tiêu quá cao cho bản thân và khi không đạt được, họ sẽ nghi ngờ bản thân, lo lắng về việc mình không đủ giỏi rồi tự dằn vặt mình trong nhiều ngày.

Đó có thể là một học sinh luôn nghĩ mình là đứa kém cỏi khi nghĩ về những lần đạt điểm kém hoặc hay so bì với học sinh giỏi hơn. Đó cũng có thể là người cha cho rằng mình là một ông bố tồi khi không chu cấp được đầy đủ cho gia đình như những người khác. Đó có thể là người phụ nữ tự dằn vặt vì nghĩ mình không phải một bà mẹ tốt

Sự dằn vặt này khiến mọi người bị ép buộc bản thân nhiều hơn nữa bất kể họ đã có thành tích đến mức nào. Những nhân viên mắc chứng bệnh này luôn ở lại làm muộn hơn chỉ để chứng minh giá trị của bản thân mình. Cũng có người mắc bệnh luôn làm việc một mình vì họ có cảm giác mình kém cỏi nếu như phải nhờ đến sự trợ giúp của người khác.

Hay một kiểu người khác chính là người cảm thấy mình thiếu kiến thức hoặc kinh nghiệm cho một công việc hoặc một vị trí. Trong mắt họ, họ luôn e ngại rằng kiến thức của mình còn thiếu sót, và họ sẽ cảm thấy xấu hổ nếu như bản thân họ làm sai một việc gì đó, bởi khi đó họ sẽ có suy nghĩ rằng mình đã bị "lộ tẩy" và "sự lừa đảo người khác" bị phơi bày sự thật.

Bạn đã bao giờ thắc mắc Mark Zuckerberg thức dậy mỗi sáng không phải để ăn mừng Facebook có 2,8 tỷ người dùng mà để tự hỏi tại sao hơn một nửa còn lại của thế giới không dùng mạng xã hội của mình. Thế rồi Elon Musk phải uống thuốc ngủ hàng đêm và lao động vất vả, tàn phá sức khỏe của mình dù đã là tỷ phú.

Gần đây, Jeff Bezos từ chức CEO của Amazon nhưng không phải vì nghỉ ngơi, dành thời gian cho gia đình mà là để lao vào cuộc chiến "vũ trụ" mới với tỷ phú Musk.

Hội chứng kẻ mạo danh: Tại sao những tài năng như Mark Zuckerberg, Jeff Bezos hay Elon Musk lại có suy nghĩ mình kém cỏi? - Ảnh 3.

Càng thành công, con người càng dễ mắc hội chứng kẻ mạo danh

Cách phòng tránh

Để vượt qua được hội chứng kẻ mạo danh thì bạn sẽ cần nhiều thời gian, trải nghiệm trong cuộc đời chứ không thể dứt điểm ngay được. Tuy nhiên có một vài mẹo nhỏ để những người tài năng mắc bệnh đối phó với hội chứng này.

- Học cách đón nhận thành công của bản thân:

Thành công luôn là thành quả của những sự nỗ lực. Ngay cả khi thành công nhờ may mắn thì may mắn đó cũng không tự nhiên sinh ra nếu bạn không lựa chọn hành động. Bởi vậy hãy học cách chấp nhận thành công của mình. Đừng có những suy nghĩ mình nắm bắt cơ hội là đang lừa gạt người khác, thành công của mình chỉ do may mắn.

Trên thực tế, cơ hội thành công trong cuộc sống là công bằng với tất cả mọi người và chỉ những người biết nắm bắt cơ hội mới thực sự xứng đáng có được nó. Do đó, may mắn là một phần từ sự nỗ lực của chính bạn.

- Không so bì với kẻ khác

Người Việt thường thích so sánh và thậm chí dùng chiêu trò để cạnh tranh với nhau. Ngay từ khi còn bé, con trẻ đã bị cha mẹ đem ra so sánh với "con nhà người ta", lớn lên thì có "chồng nhà người ta", "gấu nhà người ta"...

Hội chứng kẻ mạo danh: Tại sao những tài năng như Mark Zuckerberg, Jeff Bezos hay Elon Musk lại có suy nghĩ mình kém cỏi? - Ảnh 4.

Chính những sự so sánh này làm gia tăng hội chứng kẻ mạo danh khi những người tài năng nghĩ mình kém cỏi. Rồi sau này họ áp dụng nó lại vào chính con cái của mình khi so sánh với người khác tạo thành vòng luẩn quẩn.

Cách tốt nhất là hãy tự so sánh với chính mình, xem mình đã tiến bộ được gì so với ngày hôm qua để tự hoàn thiện bản thân hơn là dằn vặt vì kém hơn kẻ khác.

- Thất bại không có nghĩa là kém cỏi, thất bại mà bỏ cuộc mới là

Bạn nghĩ Warren Buffett đã thất bại bao nhiêu lần trong đời đầu tư của mình, rồi Thomas Edison đã tốn bao nhiêu tiền cho vô vàn thí nghiệm hỏng, hay Cristiano Ronaldo đã đá hỏng và thua bao nhiêu trận trong sự nghiệp? Những thất bại này có khiến họ trở thành kẻ thua cuộc?

Thắng thua là nhất thời, đẳng cấp là mãi mãi. Thất bại không có nghĩa là bạn không tài năng và kém cỏi, chỉ khi bạn bỏ cuộc sau thất bại mới là. Đừng tự suy diễn, hãy là chính mình, có suy nghĩ tích cực thay vì những ý nghĩ tự dìm bản thân. Luôn giữ những lời khen tích cực và tự động viên chính mình.

Huyền Băng-Tổng hợp

Theo Doanh nghiệp và Tiếp thị

Cùng chuyên mục
XEM

NỔI BẬT TRANG CHỦ

Đứng nhất một quận còn hơn về nhì, về ba cả thành phố: Chiến lược “khó chịu” của Baemin, khiến đàn anh Grab và Now cực kỳ ức chế!

Nhờ chiến lược thông minh và tập trung, Baemin đã có những bước tiến nhanh trên thị trường giao đồ ăn khốc liệt.

Doanh nhân Nguyễn Trung Tín gửi "tâm thư" tới Elon Musk: Anh có quyền lực, nhưng hãy sử dụng chúng có trách nhiệm và thật sự cẩn thận!

Sở dĩ, tôi viết lá thư này cho anh, bởi anh có quyền lực tạo ra những thay đổi tuyệt vời. Anh có sức mạnh lớn lao, trí thông minh, tài nguyên dồi dào…để thực hiện rất nhiều điều tốt đẹp cho thế giới này. Hãy sử dụng chúng có trách nhiệm và thật sự cẩn thận!

Vải thiều Hải Dương lần đầu lên sàn TMĐT: Giá 150.000 đồng/kg, giao tới tay khách trong vòng 4h, mở bán 1 ngày đã hết hàng

Hiện vài thiều của Hải Dương đang được bán trên sàn thương mại điện tử (TMĐT) Lazada và nhận nhiều đánh giá 5 sao từ phía người mua.

Ca tử vong vì COVID-19 trên nền bệnh nhân tăng huyết áp, đái tháo đường, xẹp đốt sống lưng đã phẫu thuật

15h ngày 15/5, Bộ Y tế thông tin về ca tử vong của bệnh nhân COVID-19 thứ 36 tại Việt Nam. Bệnh nhân tử vong cùng ngày với chẩn đoán: Suy hô hấp, viêm phổi nặng do SARS- CoV-2, tăng huyết áp, đái tháo đường, tiền sử xẹp đốt sống thắt lưng đã phẫu thuật.

Đọc thêm