Tồn kho tăng vọt, giá trong nước và thế giới đồng loạt lao dốc, tiêu thụ đình trệ, đường lỏng siro ngô trỗi dậy và nạn buôn lậu vẫn hoành hành… là những lực cản lớn đang giáng mạnh xuống ngành mía đường Việt Nam.
Dữ liệu giao dịch cho thấy, giá đường thô thế giới đã đạt mức cao nhất trong 11 năm vào tuần này.
Giá đường tăng cao khi các nhà sản xuất hàng đầu thế giới bị ảnh hưởng bởi yếu tố thời tiết. So với đầu năm, giá đường đã tăng gấp rưỡi còn nếu so với mức đáy hồi giữa năm ngoái, giá đường đã tăng gấp đôi.
Giá đường, dầu cọ và cao su, 3 loại cây được bầu Đức trồng khắp Việt Nam, Lào, Campuchia đều đang tăng giá trong bối cảnh lượng cung thế giới sụt giảm vì biến đổi khí hậu. Các chuyên gia dự báo giá 3 loại cây này đều sẽ tăng mạnh trong năm 2016.
“Phải chăng bên sau tiềm lực mạnh mẽ của sản phẩm đường của Hoàng Anh Gia Lai còn có điều gì chưa ổn?” – Hiệp hội mía đường tỏ ra hoài nghi.
Sự yếu kém của ngành mía đường Việt Nam không còn nằm ở vấn đề nhà máy chế biến mà phụ thuộc chính vào cây mía.
Hàng chục ngàn tấn mía của nông dân tại tỉnh Gia Lai được đại lý thu mua rồi nhập về cho Nhà máy đường Bình Định (huyện Tây Sơn, Bình Định) nhưng hầu hết không được thanh toán bằng tiền mặt mà được nhà máy trả bằng... phiếu đường.
Các nhà máy đường cần phối hợp để giá đường không sụt giảm quá mức, giữ giá mía cho nông dân.
Nhiều nhà máy đường đóng cửa, nông dân phải đốn mía trồng cây khác, song ngành mía vẫn chưa tìm được giải pháp hiệu quả.
Điều dư luận quan tâm là ngành mía đường VN đang “vận hành” theo cơ chế, chính sách nào và khoảng chênh lệch về giá bán rơi vào túi ai?