"Executie": Ngày càng nhiều sếp nam trốn đi tiêm filler, tinh trùng cá hồi để trông tươi tắn uy quyền hơn nhân viên trẻ
Một CEO 60 tuổi trong ngành âm nhạc tại London bắt đầu để ý thấy khuôn mặt mình trông có vẻ mệt mỏi hơn so với cảm giác bên trong. Ông không bệnh, không thiếu ngủ, và hoàn toàn tỉnh táo trong từng cuộc họp. Nhưng vầng tối dưới mắt ngày càng đậm hơn, và trong những buổi hội đàm với các VP trẻ hơn mình 20 tuổi, ông bắt đầu tự hỏi: Khuôn mặt mệt mỏi có khiến người ta đánh giá sai về mình?
Câu trả lời của ông không phải là ngủ nhiều hơn hay uống thêm vitamin. Ông đến một phòng khám thẩm mỹ tại St James's, London, và tiêm polynucleotide (hợp chất DNA chiết xuất từ tinh trùng cá hồi, kích thích sản xuất collagen và tái tạo da) kết hợp với liệu pháp plasma ni-tơ nung đến 120 độ C để làm căng và trẻ hoá da mặt. Ông quay lại làm việc ngay hôm sau. Không ai biết ông vừa làm gì.
Sau khi chia sẻ ảnh trước và sau với phóng viên Esquire UK, CEO nói trên không trông như người vừa phẫu thuật thẩm mỹ. Ông trông như người vừa đi nghỉ dưỡng hai tuần và ngủ đủ giấc. Đó chính xác là điều ông muốn.
Đây không phải câu chuyện của một người. Đây là xu hướng đang định hình lại môi trường công sở phương Tây.
"Executie" là gì và tại sao lại có từ này
Nhà bình luận văn hoá Mark Simpson, người từng đặt ra thuật ngữ "metrosexual" năm 1994 để mô tả người đàn ông hiện đại quan tâm đến ngoại hình, vừa đặt thêm một từ mới:
Executie: ghép từ "executive" (giám đốc điều hành) và "beautie" (người đẹp). Đây là tầng lớp chuyên gia và lãnh đạo nam giới đang chủ động can thiệp vào ngoại hình của mình không phải vì muốn hấp dẫn hơn về mặt tình dục, mà vì muốn có lợi thế cạnh tranh trong môi trường công sở.
Theo Esquire UK, tại các phòng khám thẩm mỹ cao cấp ở London, nam giới hiện chiếm khoảng 30% tổng số bệnh nhân, và tại các phòng khám đặt trong khu tài chính City of London, con số đó lên đến 40%. Phần lớn trong số họ làm trong lĩnh vực luật, tài chính, công nghệ và lãnh đạo doanh nghiệp.
Bác sĩ thẩm mỹ David Jack, người có nhiều phòng khám tại London và Edinburgh, mô tả thẳng: "Một tỷ lệ đáng kể bệnh nhân nam của tôi làm việc trong ngành luật, tài chính, công nghệ và lãnh đạo doanh nghiệp."
Lý do kinh tế: khuôn mặt đã trở thành tài sản nghề nghiệp
Trong môi trường làm việc hiện đại, đặc biệt sau đại dịch khi Zoom và Google Meet trở thành mặc định, khuôn mặt đã thay thế bộ vest như là tín hiệu đầu tiên người khác nhìn thấy và đánh giá về bạn. Simpson quan sát: "Nhờ lối sống luôn trực tuyến của chúng ta, khuôn mặt đã trở thành đại sứ và đại diện của bạn theo cách mà trang phục từng làm trong quá khứ."
Không phải không có cơ sở khoa học đằng sau lo ngại này. Nhiều nghiên cứu tâm lý xã hội cho thấy đàn ông có cấu trúc khuôn mặt trông nam tính hoặc quyền uy hơn thường được đánh giá là có khả năng lãnh đạo tốt hơn. Một khảo sát tại Anh ghi nhận 67% nhân viên cho rằng nụ cười đẹp là tài sản quan trọng trong công việc, và 42% tin rằng người có răng khoẻ mạnh trông có vẻ quyền uy hơn.
Tuy nhiên, các bác sĩ thẩm mỹ được Esquire UK phỏng vấn nhấn mạnh một điều quan trọng: lợi thế về ngoại hình trong môi trường công sở không phải là đảm bảo. "Lợi thế quyền uy không được đảm bảo, đôi khi nó phản tác dụng," bác sĩ Sophie Shotter, thành viên hội đồng tín thác của British College of Aesthetic Medicine, nói thẳng. "Chúng ta đang nói đến việc điều hướng định kiến vô thức của người khác, và định kiến không phải lúc nào cũng thưởng cho cùng một khuôn mặt trong mọi môi trường, văn hoá hay ngành nghề."
Ba can thiệp phổ biến nhất và lý do đằng sau
Theo Esquire UK, các yêu cầu từ nhóm khách hàng nam chuyên nghiệp tập trung vào ba vùng trên khuôn mặt.
Đầu tiên là đường hàm: Filler axit hyaluronic (hyaluronic acid, hợp chất tự nhiên có trong cơ thể, khi tiêm vào sẽ giữ nước và tạo độ căng cho da và mô mềm) dọc theo xương hàm giúp khuôn mặt trông góc cạnh và quyền uy hơn. Bác sĩ Jack giải thích: "Cằm nhô hơn và đường hàm rõ nét hơn có thể thay đổi tỷ lệ khuôn mặt theo hướng trông vững chắc và đáng tin hơn."
Thứ hai là vùng mắt: Mắt trũng hay quầng thâm bị đọc là thiếu năng lượng và sức bền trong môi trường công sở. Bác sĩ Shotter xác nhận: "Sự mệt mỏi thường được đọc là năng lượng thấp hoặc khả năng chống chịu kém." Polynucleotide và các liệu pháp năng lượng (energy-based devices) là lựa chọn phổ biến cho vùng này.
Thứ ba là chất lượng da tổng thể: Phòng khám Ouronyx phân tích dữ liệu nội bộ về bệnh nhân nam từ 45 đến 74 tuổi: 77% chọn các liệu pháp da dùng thiết bị năng lượng kết hợp với tiêm collagen. Họ không muốn trông trẻ hơn tuổi, họ muốn trông như người đang nghỉ dưỡng về và khoẻ mạnh.
Là tối ưu hoá hay tự hoại?
Thẩm mỹ nam giới trong môi trường công sở đang giao thoa với làn sóng biohacking rộng lớn hơn: tư duy rằng cơ thể và ngoại hình là những hệ thống có thể được tối ưu hoá có chủ đích.
Tư duy này có mặt tích cực rõ ràng. Khi một người chủ động cải thiện ngoại hình và cảm thấy tự tin hơn trong môi trường công sở, điều đó có thể tạo ra hiệu ứng tâm lý thực sự: họ giao tiếp mạnh mẽ hơn, trình bày tốt hơn, và nhận được phản hồi tích cực từ môi trường xung quanh, củng cố vòng lặp tự tin đó.
Nhưng có một ranh giới mà khi vượt qua, tối ưu hoá trở thành rối loạn. Bác sĩ nha khoa Tom Crawford-Clarke cảnh báo: "Khi mọi người cảm thấy áp lực phải 'tối ưu hoá' ngoại hình để đạt được thành công xã hội hoặc nghề nghiệp, hậu quả xuất hiện: phân tích và so sánh bản thân liên tục có thể dẫn đến lo âu, rối loạn nhận thức về cơ thể (body dysmorphia, tình trạng tâm lý khiến người bệnh ám ảnh với những khiếm khuyết ngoại hình mà thường chỉ tồn tại trong nhận thức của họ) và lòng tự trọng thấp."
Ở đầu cực đoan của phổ này là phong trào "looksmaxxing" đang bùng nổ trong giới trẻ trên mạng xã hội. Một số người trong cộng đồng này đi đến mức độ nguy hiểm như "bonesmashing", tức tự đánh vào xương mặt để kích thích tăng trưởng xương, hoặc dùng chất kích thích để tạo má hóp. Esquire UK dẫn lời bác sĩ Crawford-Clarke: "Đây không phải kỹ thuật thẩm mỹ. Đây là tự gây thương tích."
Ranh giới giữa hai đầu phổ này không cố định. Nó nằm ở câu hỏi: bạn đang làm điều này vì muốn cảm thấy tốt hơn về bản thân, hay vì bạn không thể dừng lại dù đã đạt được điều mình muốn?
Xu hướng này đang lan sang châu Á như thế nào
Phương Tây đang đi trước khoảng 5 đến 10 năm trong việc bình thường hoá thẩm mỹ nam giới trong môi trường công sở. Nhưng châu Á đang bắt kịp nhanh hơn nhiều người nghĩ.
Hàn Quốc đã bình thường hoá phẫu thuật thẩm mỹ nam giới từ nhiều năm trước, với tỷ lệ nam giới phẫu thuật thẩm mỹ thuộc hàng cao nhất thế giới. Trung Quốc ghi nhận tăng trưởng mạnh trong phân khúc thẩm mỹ không xâm lấn (non-invasive, không cần dao kéo hoặc kim tiêm sâu) dành cho nam giới từ năm 2022 đến nay, đặc biệt trong nhóm tuổi 30 đến 45 làm việc trong môi trường công nghệ và tài chính.
Tại Việt Nam, ngành thẩm mỹ đang tăng trưởng nhanh nhưng khách hàng nam vẫn chiếm thiểu số và thường giữ kín. Áp lực "trông trẻ và năng động" trong môi trường công sở hay công việc phải tiếp xúc công chúng ngày một gia tăng. Và việc nam giới ở Việt Nam bỗng xuất hiện với khuôn mặt tây hơn, mũi cao hơn... giờ cũng khá là bình thường rồi.
Điều gì thực sự đang thay đổi
Bác sĩ Ahmed El Muntasar, người có hơn một triệu người theo dõi trên Instagram, tóm lại xu hướng bằng một câu: "Kỷ nguyên khuôn mặt đóng băng đã qua. Những người đàn ông tôi gặp muốn không ai biết họ đã làm gì. Họ muốn người khác nói: 'Bạn trông khoẻ thế, vừa đi nghỉ về à?' Đó là chuẩn mực."
Đây là điểm giao nhau giữa biohacking, kinh tế học cá nhân và áp lực xã hội. Khuôn mặt đã gia nhập danh sách những thứ mà thế hệ tối ưu hoá này tin rằng có thể và nên được nâng cấp. Câu hỏi mỗi người tự đặt ra là: đây là đầu tư hay là dấu hiệu của điều gì đó khác?
Tham khảo Esquire UK
