Văn hóa café ở ba nước châu Á: Việt Nam, Trung Quốc và Thái Lan

07/01/2014 11:31 AM | Sống

Văn hóa cà phê không đơn giản là một thứ tự phát triển, mà có thể bị thúc đẩy bởi yếu tố ngoại.

Văn hóa café ở ba nước châu Á: Việt Nam, Trung Quốc và Thái Lan
Nội dung nổi bật: 

Sự phát triển của văn hóa cà phê có thể được hình thành theo ba làn sóng từ đơn giản đến nhanh gọn và tinh tế. Để thành công các cửa hiệu cà phê nhỏ phải tự khác biệt để đón được làn sóng văn hóa cà phê tiếp theo. 

- Việt Nam với nền văn hóa cà phê có từ thời thực dân Pháp, công thức truyền thống là cà phê pha phin đen, với sữa đặc có đường làm đồ ngọt, tồn tại trên menu của tất cả các cửa hàng khắp hang cùng ngõ hẻm cho tới tầng 18 cao ốc sang trọng. Các cửa hàng độc lập vẫn thống trị thị trường, mức tăng trưởng hai con số.

- Trung Quốc là vùng đất của trà từ hơn 4.000 năm nay. Có vẻ cà phê chuỗi xuất hiện để phục vụ các thế hệ trẻ và lớp giàu mới nổi. Liệu người Trung Quốc có thật sự thích cà phê hay chỉ đơn giản là thích trải nghiệm và vai vế xã hội của việc ngồi trong Starbucks. 

- Thái Lan có sự tăng trưởng của phân khúc chuỗi mạnh hơn tăng trưởng của các cửa hàng độc lập. Nhưng khi các chuỗi cửa hàng cà phê phát triển và xây dựng một văn hóa cà phê mạnh mẽ thì người tiêu dùng cũng ngày càng khó tính. 



Sự phát triển của văn hóa cà phê có thể được hình thành theo ba làn sóng. 

Làn sóng thứ nhất là khi cà phê được giới thiệu ra thị trường dưới dạng hàng pha sẵn sản xuất hàng loạt. 

Làn sóng thứ hai tập trung vào hương vị và phong cách rang xay hạt, đưa “hình thái cà phê espresso” tới qua các chuỗi cửa hàng như Starbucks và Peet’s.

Làn sóng thứ ba sẽ là khi cà phê trở thành sản phẩm thủ công, nhấn mạnh vào chất lượng và nguồn gốc hạt cà phê. Làn sóng này giới thiệu người uống với các baristas, người pha cà phê chuyên nghiệp, và đồn điền trồng cà phê. 

Quan sát văn hóa cà phê ở từng nước sẽ giúp bạn định hình chiến lược kinh doanh trong thị trường cà phê ngày càng cạnh tranh.

Cà phê espresso đại diện cho hình ảnh đồ uống phương Tây và Hoa Kỳ
Cà phê espresso đại diện cho hình ảnh đồ uống phương Tây và Hoa Kỳ


Ví dụ đầu tiên tất nhiên sẽ là Việt Nam, với nền văn hóa cà phê có gốc rễ sâu từ thời thực dân Pháp. Thế nhưng ta vẫn bị coi là ở giai đoạn đầu của làn sóng thứ hai. Dù nhiều người coi cà phê đồng nghĩa với loại cà phê pha máy espresso, hoặc americano, các công thức uống này không phổ biến ở đa số cửa hàng cà phê Việt. 

Thay vào đó công thức truyền thống là cà phê pha phin đen, với sữa đặc có đường làm đồ ngọt, tồn tại trên menu của tất cả các cửa hàng khắp hang cùng ngõ hẻm cho tới tầng 18 cao ốc sang trọng. Chuỗi cửa hàng cà phê đầu tiên chỉ mới xuất hiện năm 2002, Highland Coffee, và nhiều tay chơi địa phương dần xâm nhập thị trường. Starbuck mở cửa hàng đầu tiên tháng 2/2013.

Dù vậy các cửa hàng độc lập vẫn thống trị thị trường vói số lượng và doanh thu, và nhìn chung đạt mức tăng trưởng hai con số. Hai điểm chính của họ là phục vụ cà phê hương vị bản địa, và bắt đầu cung cấp ghế ngồi thoải mái cùng WiFi để thu hút thanh thiếu niên. Sẽ còn phải xem liệu Starbucks tiến vào thị trường Việt Nam năm 2013 có thể xâm nhập được sâu không với hương vị cà phê đậm cùng văn hóa cà phê hiện đại của thế giới phương Tây.

Trong khi văn hóa cà phê đang tăng tốc dần với Việt Nam, ở Trung Quốc là một câu chuyện khác hẳn. Điểm thú vị về Trung Quốc là vùng đất của trà từ hơn 4.000 năm nay. Tuy nhiên sự có mặt của Starbucks vào cuối thế kỷ 20 đánh dấu một vai trò quan trọng với việc xây dựng văn hóa cà phê ở Trung Quốc. Chính xác hơn, nó gắn cà phê với một đời sống ngày càng đáng ngưỡng mộ.

 

Cửa hàng cà phê Starbucks đậm nét văn hóa Trung Quốc, vùng đất của trà
Cửa hàng cà phê Starbucks đậm nét văn hóa Trung Quốc, vùng đất của trà


Nhờ có cải cách kinh tế thành công từ 1978 tới 2000, Trung Quốc đã tăng trưởng với tốc độ vượt trội, hưởng lợi từ đầu tư trực tiếp từ nước ngoài FDI cũng như là mức tăng tiêu dùng trong nước. Kết quả là thị trường chuỗi cửa hàng cà phê tăng 64% mỗi năm. Sau thành công đáng kể của Starbuck ngày càng nhiều tay chơi nước ngoài thấy Trung Quốc là một thị trường hứa hẹn đáng để xông vào.

Với các thế hệ trẻ và lớp giàu mới nổi, hình ảnh uống cà phê trong bầu không khí thoải mái ấm áp của quán cà phê nước ngoài thuộc loại đáng nể. Tuy nhiên câu hỏi đặt ra là liệu người Trung Quốc có thật sự thích cà phê hay chỉ đơn giản là thích trải nghiệm và vai vế xã hội của việc ngồi trong Starbucks. Không đáng ngạc nhiên khi biết rằng công thức cà phê đen truyền thống của Starbucks không được ưa chuộng bằng trà xanh latte hay frappuccino đậu đỏ, những món đồ uống ngọt dành cho dân địa phương.

Tương phản với Trung Quốc và Việt Nam, một văn hóa cà phê tinh tế hơn đang dần có mặt ở Thái Lan. Trong quá khứ cà phê truyền thống và cà phê tan được uống nhiều và là một phần của văn hóa Thái. Nhưng điểm chuyển biến tới một nền văn hóa uống hiện đại hơn diễn ra 20 năm trước khi chuỗi cửa hàng Black Canyon xuất hiện trước khi Starbucks tiến vào.

Hai chuỗi cửa hàng này thay đổi hành vi người uống, biến cà phê thành đồ uống ngầm định vào buổi sáng. Xu hướng này kích hoạt nhu cầu tiêu thụ cà phê ở Thái Lan dẫn tới tốc độ tăng trưởng kép 7% năm (CAGR) từ 2008 tới 2012 của nhu cầu tiêu thụ hạt cà phê, bột mới xay, cà phê tan, và cà phê pha sẵn.

 

Blue Mountain, thương hiệu cà phê java vẫn tự quảng cáo là cà phê đắt nhất thế giới, và dĩ nhiên là ngon nhất thế giới
Blue Mountain, thương hiệu cà phê java vẫn tự quảng cáo là cà phê đắt nhất thế giới, và dĩ nhiên là ngon nhất thế giới

Thay đổi hành vi hướng tới lối tiêu thụ tây hóa có thể chứng kiến với sự phát triển của các chuỗi cửa hàng cà phê toàn Thái Lan. Riêng 2007 bốn tay chơi nước ngoài là McCafe, Segafredo, Gloria Jean’s và Café Ritazza tiến vào thị trường nhắm tới sự tăng tiêu dùng nói trên. Sau đó nhiều loại cửa hàng cà phê đã xuất hiện như cà phê boutique và v.v…

Tăng trưởng của phân khúc chuỗi mạnh hơn tăng trưởng của các cửa hàng độc lập và tiếp tục phát triển tốt. Nhu cầu tiêu dùng cà phê trên đầu người Thái Lan vẫn thấp so với các thị trường phát triển như Nhật Bản và Hoa Kỳ. Tuy nhiên giống như thanh kiếm hai lưỡi khi các chuỗi cửa hàng cà phê phát triển và xây dựng một văn hóa cà phê mạnh mẽ họ phải luôn nhớ rằng người tiêu dùng sẽ ngày càng khó tính. 

Chính xác hơn là lưỡi của họ ngày càng tinh nhạy. Khi chuẩn hóa thì các cửa hàng chuỗi đã hy sinh trải nghiệm cá nhân có thể đem lại cho người uống. Không chỉ thế, do bận tâm về chi phí trên đầu tư, các chuỗi sẽ không đầu tư vào các địa điểm thiếu người qua lại, để nhường chỗ cho các cửa hàng cà phê nhỏ phát triển.

Để thành công các cửa hiệu cà phê nhỏ phải tự khác biệt để đón được làn sóng văn hóa cà phê tiếp theo. 

Úc, nơi có văn hóa cà phê khá tinh tế, các cửa hiệu cà phê địa phương nhỏ lại thường thành công hơn các cửa hàng chuỗi, và nhiều người sẽ lái xe qua Starbuck để vào một quán địa phương. 

Thái Lan giờ đang tiến vào cùng hướng nhưng có lẽ tốc độ sẽ chậm hơn. Các cửa hàng cà phê chuyên phải cung cấp được trải nghiệm mới bằng các thiết kế cửa hiệu, ghế thoải mái, WiFi, thức ăn đặc trưng, và đồ uống đa dạng. Một lợi thế của cửa hàng địa phương là họ sẽ dễ đáp ứng phong cách vùng miền hơn.

Thái Lan đang đón làn sóng văn hóa cà phê thứ ba. Đây là lúc cà phê khác nhau về mùi vị chứ không chỉ đơn giản là tỉ lệ caffeine nữa. Tăng trưởng tiêu dùng cà phê sẽ đẩy tăng trưởng thị trường cửa hàng cà phê. Ai mơ tới việc mở cửa hàng cà phê ở đây nên nhanh chóng nhắm tới cơ hội này. Vẫn còn chỗ cho thị trường rất cạnh tranh này cho ai dùng đúng chiến lược.

kyanh

Theo Dân Việt

Cùng chuyên mục
XEM

NỔI BẬT TRANG CHỦ

Xe máy đời mới, xế hộp và cú đổi đời ngoạn mục tại những vùng nông thôn nghèo ở Việt Nam nhờ chuỗi cung ứng toàn cầu dịch chuyển

Trên các con đường ở Bắc Giang bây giờ đã xuất hiện những chiếc xe máy Honda đời mới, lác đác cả những chiếc ô tô Toyota và Mercedes, tất cả xảy ra gần như chỉ sau 1 đêm khi các đối tác của Apple tới đặt nhà máy ở đây.

Bài học cuộc sống

Biệt đội cano 0 đồng – Những người hùng thầm lặng ở 'rốn lũ' miền Trung

Với 3 cano, 10 thuyền hơi máy và khoảng gần 10 thuyền SUP, Biệt đội cano 0 đồng có thể len lỏi vào ngóc ngách của từng ngôi nhà nhỏ để giải cứu hay cứu hộ người dân ở những nơi hẻo lánh nhất. Rất nhiều những tiếng kêu tuyệt vọng trong đêm nhờ họ mà không trở thành lời nói cuối cùng...

Tesla báo lãi kỷ lục, từ công ty hết sạch tiền mặt, giờ nắm trong tay cả chục tỷ USD

Elon Musk lại sắp được thưởng lớn nhờ Tesla kinh doanh thịnh vượng chưa từng có.

Lời khuyên của sếp nữ người Việt tại P&G toàn cầu đi lên từ thực tập sinh: Đừng thay đổi mục tiêu, hãy thay đổi kế hoạch hành động!

Quan điểm của Tôn Nữ Tường Vân chia sẻ trên cũng là 1 trong những nguyên tắc quan trọng nếu muốn thành công. Những người thành đạt luôn có ý thức rõ ràng về mục đích và phương hướng trong mọi lĩnh vực cuộc sống của họ.

Đọc thêm