Ngành xe hơi Phương Tây thay đổi thái độ về công nghệ xe điện Châu Á

Theo đánh giá từ 36Kr, một công ty chuyên về báo cáo công nghệ có tiếng tại Trung Quốc, sự trỗi dậy của ô tô điện Trung Quốc đang khiến các hãng xe phương Tây chuyển từ thái độ mỉa mai đến sự đánh giá cao.

Mới đây, Ryan Fisher, chuyên gia phân tích của tờ báo Bloomberg đã khái quát sự thay đổi chóng mặt về thái độ của ngành ô tô toàn cầu đối với các nhà sản xuất xe Trung Quốc chỉ trong vài năm ngắn ngủi bằng câu nói:”Trước đây giống như lời Musk từng nói “họ là ai vậy”, còn bây giờ đã biến thành “ồ, đúng vậy, chúng tôi có chút sợ hãi””.

Năm 2011, khi được hỏi về BYD, CEO Tesla Elon Musk đã bật cười ngay tại chỗ: “Bạn đã từng thấy xe của họ chưa?”. Chỉ hơn một thập kỷ sau, năm 2025, doanh số của BYD lần đầu tiên vượt qua Tesla, vươn lên vị trí số một toàn cầu.

Như vậy, từ chỗ “bị chế giễu” đến khi trở nên “đáng gờm”, tốc độ trỗi dậy của xe điện Trung Quốc đã vượt xa mọi dự đoán của toàn bộ ngành công nghiệp ô tô của các nước phương Tây.

Năm ngoái, CEO Ford Jim Farley đã đánh giá ngành ô tô Trung Quốc tại một sự kiện công khai rằng:“Đây là bước biến chuyển đáng kinh ngạc nhất mà tôi từng thấy. Chi phí của họ, chất lượng xe của họ đều vượt xa các nhà sản xuất xe ở phương Tây”.

Dù thuế quan 100% vẫn là món hời nhất

Trang thông tin 36Kr cho biết, trên các nền tảng mạng xã hội ở nước ngoài, “China EV” (xe điện Trung Quốc) đang trở thành từ khoá thu hút lượt xem của các blogger đánh giá ô tô.

Tháng 1 năm nay, blogger đánh giá ô tô người Mỹ Forrest Jones đã đăng tải một video ngắn có tiêu đề “Với 37.000 USD có thể mua được xe gì ở Trung Quốc” trên mạng xã hội, thu hút hơn 7 triệu lượt xem.

Nhiều cư dân mạng bình luận cho rằng “Ngay cả khi áp thuế 100%, đây vẫn là món hời nhất trên toàn nước Mỹ” hay “Rõ ràng các hãng xe Trung Quốc đang tập trung tối đa vào việc nâng cao chất lượng sản phẩm, mà không đặt nặng lợi nhuận. Trong khi đó ở Mỹ, người mua phải trả ngày càng nhiều tiền qua từng năm cho gần như cùng một chiếc xe, mà thay đổi đáng kể duy nhất đôi khi chỉ là màu sơn, điều này thực sự khó chấp nhận”.

Một Youtuber người Mỹ nổi tiếng khác có tên Marques Brownlee, người có hơn 20 triệu người theo dõi, sau khi trải nghiệm một chiếc Xiaomi SU7 đã nhận xét rằng, một chiếc xe giá 42.000 USD (khoảng 288.200 Nhân dân tệ) như thế này, nếu được sản xuất tại Mỹ, sẽ mang lại cảm giác như một chiếc xe giá 75.000 USD (khoảng 514.700 Nhân dân tệ).

Bên cạnh đó, Youtuber Marques Brownlee cũng đặt ra câu hỏi được cho rằng “chạm đến linh hồn”: Chúng ta (ngành ô tô Mỹ) đã chấm dứt chưa? Trong phần bình luận, có người thẳng thắn cho rằng: “Lý do duy nhất ngành ô tô Mỹ vẫn tồn tại là nhờ thuế quan”.

Theo báo cáo của Reuters ngày 26/4, YouTuber người Mỹ Ethan Robertson đã đưa một nhóm khách tham quan từ nhiều quốc gia đến Bắc Kinh để trực tiếp trải nghiệm thực tế các mẫu xe công nghệ cao của Trung Quốc.

Youtuber Robertson cho biết, trong 6 năm sáng tạo nội dung dựa trên thông tin của ngành ô tô, quan điểm của khán giả Mỹ đối với ô tô Trung Quốc đã thay đổi. Trước đây chúng bị coi là hàng kém chất lượng nhưng hiện nay hầu hết mọi người đều dần nhận ra thực tế rằng nhiều thương hiệu Trung Quốc đang dẫn đầu ngành ô tô điện trong các lĩnh vực như hiệu suất pin, phần mềm, và tốc độ sạc.

Xe Trung Quốc khiến các hãng xe Mỹ mất ngủ

Theo tờ The Wall Street Journal ngày 28/4, tại thành phố Ciudad Juárez, bang Chihuahua của Mexico, nơi cách biên giới Mỹ chỉ 5 dặm (khoảng 8 km), một con phố thương mại sầm uất đang tập trung nhiều thương hiệu xe Trung Quốc nổi tiếng, đó vốn những cái tên đang bị chặn ngoài thị trường Mỹ.

Luis Hernández, một nhân viên bán hàng cho biết nhờ mức giá dễ tiếp cận và công nghệ thông minh tiên tiến, anh đã thu hút được lượng lớn khách hàng từng sử dụng Ford và Chevrolet.

Hiện nay, Mỹ đang áp thuế cao đối với ô tô nhập khẩu từ Trung Quốc, đồng thời ban hành các chính sách quản lý gần như cấm các phương tiện Trung Quốc mua tại Mexico được đăng ký biển số tại Mỹ. Ngoài ra, Mỹ còn cấm xe mới sử dụng phần mềm có liên quan đến Trung Quốc.

Anh Hernández thẳng thắn nói rằng: “Nếu những mẫu xe Trung Quốc này được phép bán tại Mỹ, chúng sẽ trực tiếp làm đảo lộn thị trường ô tô Mỹ”.

Các lãnh đạo ngành ô tô Mỹ không hoàn toàn phủ nhận điều này. Một số thừa nhận rằng hiện Mỹ chưa có phương án rõ ràng để đối phó với sự cạnh tranh từ các hãng xe Trung Quốc.

Nếu các mẫu xe Trung Quốc có giá cạnh tranh cao và công nghệ tiên tiến tràn vào thị trường Mỹ, chúng có thể làm lung lay nền tảng của ngành công nghiệp ô tô với đóng góp 1,3 nghìn tỷ USD mỗi năm cho nền kinh tế Mỹ.

Ông José Muñoz, giám đốc điều hành của hãng xe Huyndai thẳng thắn chia sẻ rằng: “Trên thực tế, việc cạnh tranh trực tiếp với các hãng xe Trung Quốc là cực kỳ khó khăn, thậm chí có thể nói là không thể. Trong những thị trường mà chúng tôi hiện đang khai thác, việc đưa ra mức giá cạnh tranh tương đương xe Trung Quốc là bất khả thi, nếu không muốn nói là sẽ chịu lỗ liên tục”.

Việc xe điện Trung Quốc có thể đối đầu trực diện với các mẫu xe tương đương của Mỹ từ lâu đã không còn là điều bí mật. Tờ The Wall Street Journal cho rằng điều khiến các lãnh đạo hãng xe Mỹ mất ngủ không chỉ có xe điện Trung Quốc. Nhiều hãng xe hàng đầu Trung Quốc đã triển khai thêm các dòng xe chạy xăng và hybrid, với định vị sản phẩm rất phù hợp nhu cầu thị trường Mỹ.

Thị trường ô tô Mỹ hiện đang đối mặt với cú sốc chưa từng có trong nhiều thập kỷ. Ba hãng xe lớn tại Mỹ (General Motors, Ford Motor Company và Chrysler Group) từ lâu đã gần như từ bỏ phân khúc xe phổ thông giá rẻ để tập trung vào phân khúc SUV và xe bán tải có lợi nhuận cao, khiến nguồn cung xe giá rẻ tại Mỹ suy giảm nghiêm trọng.

Hiện tại, thị trường Mỹ không còn mẫu xe mới nào có giá khởi điểm dưới 20.000 USD (khoảng 136.800 Nhân dân tệ), trong khi các hãng xe Trung Quốc lại có thể lấp đầy khoảng trống này.

Một báo cáo khác của Reuters dẫn dữ liệu từ Kelley Blue Book cho biết, giá niêm yết trung bình của một chiếc xe mới tại Mỹ trong tháng 3 năm 2026 là 51.456 USD (khoảng 351.900 Nhân dân tệ).

Theo nền tảng giao dịch thông tin ô tô DCar, tại Trung Quốc có hơn 200 mẫu xe chạy bằng pin (bao gồm cả hybrid) có giá dưới 25.000 USD (khoảng 171.000 nhân dân tệ). Dựa trên dữ liệu của DCar, Reuters đã tổng hợp 5 mẫu xe điện bán chạy nhất tại Trung Quốc có giá dưới 12.000 USD (khoảng 82.000 nhân dân tệ).

Bài báo của Reuters cho biết: “Những mẫu xe điện cỡ nhỏ này không thể mua được trong các showroom tại Mỹ và có thể sẽ không bao giờ có. Nhưng tại Trung Quốc, người tiêu dùng có thể mua được 5 mẫu xe điện này với mức giá tương đương một chiếc xe mới bình thường tại Mỹ”.

Hiện nay, các hãng xe như: BYD, Geely và Great Wall Motor đã nằm trong danh sách các hãng xe ô tôhàng đầu thế giới, liên tục giành thị phần tại châu Âu và các khu vực khác ở châu Á.

Tại Mexico, doanh số xe Trung Quốc chiếm 1/4 tổng doanh số địa phương; Canada cũng sắp mở cửa nới lỏng tiếp cận, cho phép nhập khẩu hàng chục nghìn xe điện giá rẻ từ Trung Quốc.

Đối mặt với xe điện Trung Quốc, Liên minh châu Âu đã khởi động điều tra chống trợ cấp, trong khi Mỹ duy trì mức thuế trừng phạt trên 100%.

Mặc dù hiện tại còn nhiều rào cản, nhưng giới công nghiệp ô tô Mỹ nhìn chung đều cho rằng việc các hãng xe Trung Quốc gia nhập thị trường Mỹ chỉ còn là vấn đề thời gian.

Khảo sát mới nhất của tổ chức nghiên cứu thị trường Strategic Vision cho thấy khoảng 30% người mua xe tại Mỹ sẵn sàng cân nhắc mua xe Trung Quốc, tăng 15 điểm phần trăm so với một thập kỷ trước.

Đối mặt với thực tế, một số hãng xe ô tô của các nước phương Tây đã bắt đầu điều chỉnh chiến lược. Hãng xe Ford đang thảo luận với chính quyền Tổng thống Donald Trump về khả năng thành lập liên doanh với các công ty Trung Quốc để sản xuất xe điện ngay tại Mỹ. Volkswagen và Stellantis cũng đã đạt được các thỏa thuận hợp tác tương tự.

Như vậy, cuộc đua xe điện toàn cầu giờ đây không chỉ là bài toán về mã lực hay tốc độ sạc mà có lẽ đó là cuộc chiến về tư duy sản xuất và khả năng tối ưu hoá giá trị cho người dùng, nơi mà các hãng xe điện Trung Quốc đang tạm thời nắm giữ vị thế dẫn đầu.

*Theo 36Kr

Nghiêm Khiết