Giữ trẻ em gái ở lại trường: Câu chuyện phía sau một dự án áo thun
Những lời kể về bạn bè bỏ học lấy chồng, những dự định học tiếp và ước mơ trở thành họa sĩ cho thấy ý nghĩa của việc giúp trẻ em gái ở vùng cao tiếp tục đến trường.
“Ở nơi em sống có nhiều bạn bỏ học và lấy chồng khi vẫn còn ở tuổi trẻ em. Các em còn thiếu nhiều kiến thức để có thể trở thành một người vợ, người mẹ khi vẫn còn quá nhỏ.”
Đó là lời kể của một em gái được nhóm thực hiện dự án PEACE FOR ALL ghi lại trong chuyến đi đầu năm nay đến địa bàn Hà Giang cũ, nay thuộc tỉnh Tuyên Quang. Khi nói về dự định của mình, một em khác chia sẻ: “Năm nay con lớp 7 và con cố gắng học hết lớp 9”. Một em lại bày tỏ: “Ước mơ của con là được vẽ, trở thành họa sĩ”.
Các em không chỉ là tương lai, các em là hiện tại. Nếu chúng ta không đầu tư vào hiện tại thì chúng ta sẽ không có được tương lai. Ảnh: BTC
Giữa những lời kể về bạn bè bỏ học, lấy chồng sớm, các em vẫn có những dự định và ước mơ riêng. Với trẻ em gái có nguy cơ tảo hôn, tiếp tục đến trường giúp các em có thêm thời gian học tập, theo đuổi những mong muốn ấy và chuẩn bị cho cuộc sống trưởng thành.
“Các em không chỉ là tương lai, các em là hiện tại. Nếu chúng ta không đầu tư vào hiện tại thì chúng ta sẽ không có được tương lai”, bà Lê Quỳnh Lan, Giám đốc Quốc gia Plan International Việt Nam, chia sẻ tại buổi cập nhật mục tiêu và kết quả phát triển bền vững của UNIQLO ngày 1/10 tại TP.HCM.
Dự án “The Heart of LifeWear” tặng áo giữ nhiệt HEATTECH cho người dân có hoàn cảnh khó khăn tại các vùng cao. Ảnh: BTC
PEACE FOR ALL là dự án áo thun gây quỹ của UNIQLO, ra mắt ngày 17/6/2022. Các cá nhân và tổ chức tham gia đóng góp thiết kế mang thông điệp hòa bình. Fast Retailing, công ty mẹ của UNIQLO, đóng góp toàn bộ lợi nhuận từ việc bán áo thun thuộc dự án cho UNHCR, Save the Children và Plan International để hỗ trợ hoạt động nhân đạo. Khoản đóng góp được thương hiệu công bố tương đương khoảng 20% giá bán tại Nhật Bản trên mỗi sản phẩm.
Theo UNIQLO, đến cuối tháng 6/2026, dự án quy tụ 54 cá nhân và tổ chức, bán hơn 11,1 triệu áo thun, tạo nguồn đóng góp tương đương 20,6 triệu USD. Tại Việt Nam, đối tác triển khai là Plan International, tổ chức quốc tế hoạt động vì quyền trẻ em và bình đẳng cho trẻ em gái.
Các hoạt động tại Việt Nam tập trung vào cải thiện điều kiện học tập và nâng cao nhận thức của trẻ em vùng dân tộc thiểu số về tảo hôn, kết hôn cận huyết. Tính đến tháng 8/2026, dự án đã hỗ trợ 4.075 học sinh và tiếp cận 2.181 thanh thiếu niên thông qua các hoạt động giáo dục, nâng cao nhận thức.
Cán bộ dự án PEACE FOR ALL gặp gỡ cha mẹ và người chăm sóc trẻ trong chuyến thăm hộ gia đình để trao đổi về phòng ngừa tảo hôn. Ảnh: BTC
Theo bà Lan, đầu tư để tăng cơ hội giữ trẻ em gái ở trường giúp các em nuôi dưỡng ước mơ và có cơ hội nghề nghiệp tốt hơn. Bà cũng đề cập nguy cơ rơi vào vòng đói nghèo khi các em phải làm mẹ quá sớm, trong lúc việc học và quá trình chuẩn bị cho cuộc sống trưởng thành còn dang dở.
Để hỗ trợ trẻ, dự án triển khai các hoạt động ở cả trường học và gia đình. Tại Tuyên Quang, các khu nhà ở bán trú, công trình nhà vệ sinh và phòng tắm góp phần cải thiện điều kiện sinh hoạt, sự an toàn cho học sinh. Hoạt động truyền thông về phòng ngừa tảo hôn được thực hiện cùng những chuyến thăm hộ gia đình, nơi cán bộ dự án trao đổi với cha mẹ và người chăm sóc trẻ.
Những cuộc trao đổi này đưa vấn đề phòng ngừa tảo hôn đến với người lớn có vai trò trong cuộc sống của các em. Việc hỗ trợ trẻ tiếp tục học vì thế cần sự tham gia của gia đình, bên cạnh những điều kiện được cải thiện tại trường.
Khi nói về thông điệp hòa bình của dự án, bà Lan liên hệ với những điều cụ thể mà trẻ cần mỗi ngày: “Hòa bình là sự an toàn cho các em: cảm giác an toàn khi đến trường, an toàn khi ở lại khu nội trú, an toàn trong lớp học và an toàn khi được trang bị kiến thức, kỹ năng để chuẩn bị cho tương lai”.
Đại diện UNIQLO Việt Nam và Plan International Việt Nam chia sẻ về dự án PEACE FOR ALL tại buổi cập nhật kết quả phát triển bền vững. Ảnh: BTC
Từ phía UNIQLO Việt Nam, bà Vũ Quỳnh Chi cho biết mỗi chiếc áo trong dự án mang theo thông điệp hòa bình và mong muốn đóng góp cho một môi trường sống tốt đẹp hơn. “Chúng tôi mong muốn một môi trường thế giới tốt đẹp hơn, ở đó mọi người có thể vui cười với nhau và các trẻ em có thể yên tâm để phát triển và lớn khôn”, bà chia sẻ.
Từ lớp học đến điều kiện sinh hoạt
PEACE FOR ALL là một phần trong các hoạt động xã hội UNIQLO triển khai tại Việt Nam. Theo bà Chi, trẻ em, giáo dục và môi trường giáo dục là trọng tâm thụ hưởng trong trụ cột xã hội của chiến lược phát triển bền vững.
Các chương trình hỗ trợ được thực hiện ở nhiều khía cạnh: xây dựng lớp học, cung cấp nước sạch, trao tặng trang phục giữ ấm và giáo dục về bảo vệ môi trường. Đây đều là những nhu cầu gắn với việc học tập, sinh hoạt hằng ngày của trẻ.
Thông qua hợp tác với Quỹ Hy vọng, UNIQLO sử dụng nguồn đóng góp từ các bộ sưu tập UT để hỗ trợ xây dựng, cải thiện điều kiện học tập cho trẻ em vùng sâu, vùng xa. Trong năm tài chính 2025, hai bên đã hoàn thiện và bàn giao các điểm trường tại Quảng Trị, Đà Nẵng, Lào Cai và Cao Bằng. Tính đến tháng 5/2026, chương trình đã hoàn thành 7 điểm trường và một khu nhà tắm tại những địa phương còn khó khăn.
Các khu nhà ở bán trú và công trình nhà vệ sinh, phòng tắm góp phần nâng cao điều kiện sinh hoạt và an toàn cho học sinh tại Tuyên Quang. Ảnh: BTC
Chương trình nước sạch do Fast Retailing và UNIQLO triển khai từ năm 2022, sau bốn giai đoạn, đã góp phần cải thiện khả năng tiếp cận nước sạch cho hơn 7.000 người dân, giáo viên và học sinh. Trong đó, trường Tiểu học Hòa Minh tại Vĩnh Long được trao tặng hệ thống thu trữ, lọc nước uống phục vụ học sinh.
Trong sáng kiến The Heart of LifeWear, từ mùa Thu/Đông 2024 đến nay, UNIQLO Việt Nam đã trao tặng 20.000 sản phẩm HEATTECH và 1.100 sản phẩm PUFFTECH cho người dân, giáo viên, học sinh có hoàn cảnh khó khăn tại Sơn La, Lào Cai, Tuyên Quang và Quảng Trị, thông qua Plan International và Quỹ Hy vọng.
Ở lĩnh vực giáo dục môi trường, dự án của Fast Retailing và UNESCO tại hai Khu Dự trữ Sinh quyển Cần Giờ, Cù Lao Chàm - Hội An đã tiếp cận hơn 13.500 học sinh cùng gần 400 giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục sau hai năm. Chương trình hướng đến nâng cao nhận thức về bảo tồn đại dương, khuyến khích học sinh tham gia bảo vệ môi trường biển.
UNIQLO đồng hành cùng Quỹ Hy vọng xây mới các lớp học tại nhiều khu vực vùng xa, vùng biên giới. Ảnh: BTC
Ông Akiyama Naoki, Tổng giám đốc UNIQLO Việt Nam, cho biết doanh nghiệp luôn tin rằng tăng trưởng kinh doanh cần song song với phát triển bền vững. Theo ông, việc tạo ra trang phục và đóng góp cho đời sống là hai định hướng cùng dẫn dắt doanh nghiệp phát triển có trách nhiệm.
Với các dự án dành cho trẻ em, bà Lan nhìn nhận đầu tư vào con người cần sự kiên trì. Cải thiện điều kiện học tập, trang bị kiến thức hay hỗ trợ trẻ tự tin hơn là một quá trình cần thời gian và sự chung tay của người lớn xung quanh.
“Chúng tôi tin là nếu khi trẻ em có cơ hội, được trao quyền và người lớn xung quanh chung tay tạo ra môi trường tốt, chắc chắn các em sẽ làm rất tốt và có một cuộc sống tốt đẹp”, bà nói.
Việc giữ trẻ em gái ở lại trường cũng nằm trong quá trình ấy: hỗ trợ các em ngay khi còn đang đi học, để có thêm thời gian học tập, nuôi dưỡng ước mơ và chuẩn bị cho cuộc sống trưởng thành.