Giới trẻ “già trước tuổi” vì xương khớp, chuyên gia khuyến cáo gì?
Đau cổ vai gáy, đau thắt lưng từng được xem là chuyện của tuổi trung niên, nay xuất hiện ngày càng nhiều ở người trẻ và dân văn phòng. Theo chuyên gia Trần Hoàng Thái (TP.HCM), bảo vệ xương khớp nên bắt đầu từ thói quen sinh hoạt và vận động mỗi ngày.
Một bệnh nhân điều trị tại phòng khám của y sĩ Trần Hoàng Thái. Ảnh: NVCC
Bệnh xương khớp đang trẻ hóa
Các bác sĩ nhận định đau vai gáy từng phổ biến ở tuổi trung niên nhưng nay đang trẻ hóa, thường gặp ở giới văn phòng. Trước đây, tại Khoa Y học cổ truyền (YHCT), Bệnh viện Bạch Mai chủ yếu tiếp nhận bệnh nhân trung niên và người cao tuổi. Tuy nhiên, hiện tại, trong số bệnh nhân điều trị đau cổ vai gáy, tỷ lệ người trẻ khá cao. Mỗi ngày có khoảng 10 bệnh nhân điều trị ngoại trú vì đau cổ vai gáy. Trong số này, khoảng 5-6 bệnh nhân là người trẻ dưới 35 tuổi. Cơn đau kéo theo hệ lụy: nhiều người mất ngủ kéo dài, thậm chí rối loạn lo âu, trầm cảm, ảnh hưởng đến công việc và sinh hoạt.
Với vùng thắt lưng, thống kê của Bộ Y tế cho thấy khoảng 30% dân số Việt Nam bị thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng. Bệnh có thể gặp ngay từ tuổi 20.
Nguyên nhân quen thuộc là ngồi quá lâu hoặc ngồi sai tư thế: gù lưng, cúi đầu, ngồi trượt xuống ghế, vắt chéo chân. Những thói quen này khiến cột sống mất đường cong tự nhiên, các đốt sống chịu áp lực lớn hơn và dễ thoái hóa.
Các chuyên gia cũng chỉ ra ba yếu tố nguy cơ ở dân văn phòng: dùng máy tính kéo dài, tư thế làm việc thiếu công thái học và thiếu các khoảng nghỉ vận động. Lâu dần, đĩa đệm thoái hóa, đau cổ vai gáy và đau lưng trở thành “bạn đồng hành” khó chịu.
Lời khuyên của chuyên gia
Một bệnh nhân tặng quà cho y sĩ Trần Hoàng Thái sau thời gian điều trị. Ảnh: NVCC
Y sĩ Trần Hoàng Thái (TP.HCM) làm trong lĩnh vực y học cổ truyền từ năm 2021, tập trung vào các phương pháp tác động cơ xương khớp để hỗ trợ phục hồi vận động cho người đau cột sống, vai gáy, thắt lưng. Phòng trị liệu của anh đón nhiều khách từ giới văn phòng đến lao động tự do. Qua thực tế tiếp xúc bệnh nhân, anh Trần Hoàng Thái cho rằng bảo vệ xương khớp không nhất thiết cần liệu trình phức tạp hay đắt đỏ mà nên bắt đầu từ những thói quen hàng ngày. Vị chuyên gia này khuyến cáo, giới trẻ, dân văn phòng do ngồi một chỗ cả ngày khiến cơ và khớp càng cứng, máu nuôi vùng tổn thương giảm, cơn đau có thể nặng hơn. Vì vậy, sau một quãng ngồi dài, cần đứng dậy, đi lại, xoay nhẹ cổ, vai, lưng.
Khi cúi nhặt đồ hay mang vác nên khuỵu gối, giữ lưng thẳng khi lấy đồ ở vị trí thấp, không nên cúi gập lưng đột ngột dễ gây chấn thương, kể cả thoát vị đĩa đệm. Đặc biệt trọng thời tiết chuyển mùa, để hạn chế các cơn co thắt cơ đột ngột cần giữ ấm cổ, thắt lưng, khớp gối. Dân văn phòng nên chú ý không để gió điều hòa thổi trực tiếp vào gáy. Chọn giường có độ phẳng phù hợp, không quá mềm, để cột sống giữ đường cong sinh lý suốt đêm. Bên cạnh đó, anh Trần Hoàng Thái cũng lưu ý các bạn trẻ nên lắng nghe cơ thể, cần để ý những cơn đau nhỏ nhất và điều chỉnh lối sống kịp thời, thay vì chờ đến khi bệnh nặng mới lo điều trị thì đã muộn.
Khi hệ vận động phát ra tín hiệu bằng những cơn đau nhói, thay vì cố chấp chịu đựng hay uống thuốc giảm đau qua loa, người bệnh cần lập tức dừng lại và cho cơ thể thời gian nghỉ ngơi, chữa lành. Đặc biệt, đối với những trường hợp đau kéo dài, tê lan xuống chân hoặc nghi ngờ tổn thương cấu trúc cột sống, người bệnh tuyệt đối không tự ý áp dụng các bài thuốc truyền miệng chưa được kiểm chứng mà cần chủ động đến các cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám, chẩn đoán và đưa ra phác đồ điều trị an toàn, kịp thời.
"Cơ thể con người rất tinh tế, mỗi nhịp thở và phản ứng của cơ bắp đều đang nói lên tình trạng sức khỏe của họ. Người làm chuyên môn phải lắng nghe bằng cả đôi tay và sự thấu cảm thì mới mong chạm đến gốc rễ của cơn đau", anh Thái chia sẻ.
Cơn đau cơ xương khớp có thể đến từ nhiều nguyên nhân, nên một buổi trị liệu hay một bài tập không thể là giải pháp chung cho tất cả. “Nếu triệu chứng kéo dài, nặng lên hoặc ảnh hưởng rõ đến sinh hoạt, người bệnh nên được nhân viên y tế đánh giá để chọn hướng xử trí phù hợp”, vị chuyên gia này chia sẻ thêm.

