Uống rượu ít hơn 20% và 61% hạn chế ra ngoài: Lối sống bị chê "nhàm chán" của gen Z đang ghi điểm về sức khỏe

Trong khi nhiều người cho rằng thế hệ Z đang trở nên "nhàm chán" vì ít tiệc tùng, ngủ sớm và thích ở nhà hơn, hàng loạt nghiên cứu lại cho thấy đây có thể là thế hệ đang ưu tiên sức khỏe nhiều nhất. Họ uống ít rượu hơn, đầu tư mạnh cho tập luyện, chăm sóc sức khỏe tinh thần và chủ động thiết lập ranh giới trong cuộc sống.

Đằng sau lối sống tưởng chừng trầm lắng ấy là một sự thay đổi trong cách người trẻ định nghĩa niềm vui và chất lượng sống. Những con số mới nhất cũng đang cho thấy lựa chọn này có thể mang lại lợi ích lâu dài cho sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.

Khi "nhàm chán" trở thành lựa chọn sống của thế hệ Z

Nếu nhìn qua những hình ảnh thường thấy trên mạng xã hội, nhiều người dễ cho rằng thế hệ Z đang đánh mất sự sôi động vốn gắn liền với tuổi trẻ. Những buổi tiệc kéo dài đến sáng, các cuộc vui cuối tuần hay những đêm thức trắng ở quán bar dường như đang dần được thay thế bằng các lớp Pilates buổi sáng, nước ép rau xanh, những buổi đọc sách tại nhà và giấc ngủ đủ giấc.

Chính sự thay đổi này khiến không ít ý kiến cho rằng Gen Z là "thế hệ nhàm chán". Trên TikTok, Reddit hay nhiều chương trình truyền hình tại Mỹ, đã xuất hiện không ít cuộc tranh luận xoay quanh việc người trẻ ngày nay không còn thích tiệc tùng, thậm chí bị xem là nguyên nhân khiến văn hóa giải trí về đêm suy giảm.

Tuy nhiên, đằng sau những nhận xét ấy là một xu hướng sống đang thay đổi mạnh mẽ. Thay vì coi việc thức khuya, uống nhiều rượu hay tham gia mọi cuộc vui là tiêu chuẩn của tuổi trẻ, nhiều người thuộc thế hệ Z đang ưu tiên sức khỏe thể chất, sức khỏe tinh thần và chất lượng cuộc sống lâu dài.

Đại dịch COVID-19 được xem là một trong những yếu tố làm thay đổi hành vi này. Sau nhiều tháng phải ở nhà, không ít người trẻ nhận ra họ cảm thấy bình yên hơn với nhịp sống chậm, dành nhiều thời gian nghỉ ngơi và chăm sóc bản thân thay vì liên tục chạy theo các hoạt động xã hội.

Bên cạnh đó, những cảnh báo về sức khỏe cũng tác động đáng kể đến quyết định của người trẻ. Cảnh báo năm 2025 của Tổng Y sĩ Hoa Kỳ về việc sử dụng rượu có liên quan đến nguy cơ mắc bảy loại ung thư đã khiến nhiều người cân nhắc hơn trước mỗi lần uống. Việc hẹn hò cũng trở nên khó khăn hơn, dẫn đến xu hướng nhiều phụ nữ trẻ lựa chọn sống độc thân hoặc hạn chế các mối quan hệ tình cảm thay vì bước vào những mối quan hệ không mang lại giá trị.

Theo nhiều chuyên gia, điều đáng chú ý là lối sống này không phải sự từ bỏ niềm vui mà là sự thay đổi trong cách định nghĩa niềm vui. Thay vì tìm kiếm cảm giác hưng phấn ngắn hạn, nhiều người trẻ ưu tiên những hoạt động giúp họ cảm thấy khỏe mạnh và cân bằng hơn.

Trong bối cảnh tỷ lệ mắc ung thư đang gia tăng, độ tuổi người mắc bệnh ngày càng trẻ hóa, dịch béo phì vẫn là vấn đề lớn và thông tin sai lệch về sức khỏe lan truyền mạnh trên mạng xã hội, xu hướng sống lành mạnh của Gen Z được xem là tín hiệu tích cực.

Các số liệu cũng phản ánh rõ xu hướng này. Theo World Finance, thế hệ Z uống rượu ít hơn khoảng 20% so với thế hệ Millennials. Báo cáo nghiên cứu người tiêu dùng NTIA năm 2025 với hơn 2.000 người tham gia cho thấy 61% người từ 18 đến 30 tuổi cho biết họ ra ngoài ít hơn trong năm qua. Một trong những lý do phổ biến nhất là mong muốn "bảo vệ sự bình yên của bản thân". Điều đó tức là thiết lập ranh giới lành mạnh, biết từ chối những cuộc gặp không cần thiết và dành thời gian để hồi phục năng lượng.

Việc ở nhà nhiều hơn không đồng nghĩa với cô lập bản thân. Với nhiều người trẻ, đó là cách cân bằng giữa các hoạt động xã hội và thời gian nghỉ ngơi, điều mà các chuyên gia tâm lý vẫn luôn khuyến khích. Yếu tố kinh tế cũng góp phần làm thay đổi hành vi tiêu dùng. Theo khảo sát của NTIA, 68% người tham gia cho biết tình hình kinh tế khiến họ hạn chế đi chơi hơn, trong khi 53% chi ít tiền hơn cho các hoạt động giải trí bên ngoài so với năm trước.

Điều đó không có nghĩa Gen Z từ bỏ việc giao lưu. Một khảo sát năm 2026 của Talker Research với 2.000 người Mỹ trên 21 tuổi, được chia đều theo các thế hệ, cho thấy Gen Z thích những buổi tụ họp nhỏ tại nhà hoặc trong sân vườn hơn là các buổi tiệc đông người, ồn ào. Có thể nói, khái niệm "vui" đối với người trẻ đang thay đổi. Một bữa tối sớm với bạn bè, một buổi tập thể dục sáng hay một tối cuối tuần ở nhà nghỉ ngơi đang dần thay thế những cuộc vui kéo dài đến rạng sáng.

Loạt nghiên cứu cho thấy Gen Z đang đầu tư nhiều hơn cho sức khỏe

Không chỉ thay đổi cách giải trí, thế hệ Z còn là nhóm chi tiêu mạnh tay cho các hoạt động chăm sóc sức khỏe. Theo McKinsey, khoảng 30% người thuộc thế hệ Z và Millennials cho biết họ quan tâm đến sức khỏe "nhiều hơn rất nhiều" so với một năm trước. Dù chỉ chiếm khoảng 36% dân số trưởng thành tại Mỹ, hai thế hệ này lại đóng góp hơn 41% tổng chi tiêu hằng năm cho lĩnh vực chăm sóc sức khỏe.

Khoản chi này không chỉ dành cho khám chữa bệnh mà còn hướng đến các thiết bị theo dõi sức khỏe, dụng cụ massage, liệu pháp truyền dịch tĩnh mạch, các ứng dụng thiền, chăm sóc sắc đẹp và sức khỏe tinh thần. Xu hướng này phản ánh cách người trẻ coi sức khỏe là một khoản đầu tư lâu dài thay vì chỉ xử lý khi có bệnh.

Một nghiên cứu khác của Aflac trong Báo cáo Lực lượng Lao động năm 2024 cũng cho thấy Gen Z có tỷ lệ kiệt sức thấp hơn các thế hệ lớn tuổi. Chỉ 56% người thuộc Gen Z cho biết họ bị kiệt sức ở mức độ vừa phải hoặc cao, trong khi tỷ lệ này ở Millennials là 66% và ở thế hệ X là 60%. Bên cạnh đó, dữ liệu từ United Healthcare cho thấy Gen Z hiện là thế hệ có tỷ lệ béo phì thấp nhất. Chỉ khoảng 9% phụ nữ và 5% nam giới thuộc Gen Z bị béo phì, thấp hơn rất nhiều so với tỷ lệ 41% phụ nữ và 39% nam giới ở thế hệ Baby Boomer.

Những con số này phần nào phản ánh hiệu quả của việc ưu tiên tập luyện, dinh dưỡng và nghỉ ngơi ngay từ khi còn trẻ. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý rằng Gen Z không phải không có những vấn đề sức khỏe riêng. Việc dành quá nhiều thời gian lướt mạng xã hội và liên tục tiếp xúc với tin tức tiêu cực vẫn là thói quen phổ biến.

Theo Harvard Health, hiện tượng "doomscrolling" có thể gây đau đầu, căng cơ, đau cổ vai gáy, chán ăn, mất ngủ và làm tăng huyết áp, đồng thời ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tinh thần. Ngoài ra, việc lấy lý do "bảo vệ sự bình yên" để liên tục từ chối các hoạt động xã hội cũng có thể dẫn đến hệ quả ngược. Nếu trở thành thói quen kéo dài, điều này có thể khiến các mối quan hệ bạn bè dần xa cách, làm tăng cảm giác cô đơn và ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tinh thần.

Điều quan trọng vì thế không nằm ở việc lựa chọn sống hướng nội hay hướng ngoại, mà là tìm được sự cân bằng. Báo cáo Sức khỏe Tâm thần Thanh thiếu niên năm 2025 của UNICEF cũng cho thấy hơn một nửa người thuộc thế hệ Z cho biết các hoạt động giúp họ kiểm soát căng thẳng và lo âu, đặc biệt là tập thể dục, mang lại hiệu quả rõ rệt.

Có thể thấy, thay vì chạy theo những chuẩn mực cũ về việc tuổi trẻ phải luôn tiệc tùng, thức khuya hay sống hết mình trong mọi cuộc vui, nhiều người thuộc thế hệ Z đang lựa chọn một lối sống bền vững hơn. Họ sẵn sàng từ chối những hoạt động không còn phù hợp để dành thời gian cho giấc ngủ, vận động, dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe tinh thần. Điều đó không đồng nghĩa với việc họ đánh mất niềm vui, mà chỉ đơn giản là định nghĩa lại niềm vui theo cách khác.

Với nhiều người trẻ, một buổi tối yên tĩnh bên cuốn sách, một bồn tắm thư giãn, giấc ngủ đủ chín tiếng trước buổi tập sáng hôm sau hay những buổi gặp gỡ thân mật tại nhà đều có thể mang lại cảm giác hạnh phúc không kém những cuộc vui thâu đêm. Nếu những lựa chọn ấy từng bị gắn mác là "nhàm chán", thì ngày càng nhiều nghiên cứu cho thấy chính sự "nhàm chán" đó có thể đang giúp thế hệ Z xây dựng nền tảng sức khỏe tốt hơn, cả về thể chất lẫn tinh thần, so với nhiều thế hệ đi trước.

*Nguồn: Women's Heath 

Quỳnh Nga