Trung Quốc mở chiến dịch truy quét 67.000 nhà hàng “ảo”, buộc Meituan và các nền tảng giao đồ ăn siết chặt xác minh bằng AI

Theo thông tin từ SCMP và Nikkei Asian Review, từ tháng 6, Trung Quốc sẽ triển khai một đợt siết chặt quản lý mới đối với ngành giao đồ ăn trực tuyến, tập trung xử lý tình trạng các cơ sở kinh doanh khai báo địa chỉ giả, hoạt động không giấy phép hoặc vận hành dưới hình thức “nhà hàng ảo” trên các nền tảng số.

Theo đó, Tổng cục Quản lý Thị trường Quốc gia Trung Quốc sẽ thực thi các quy định mới nhằm xoa dịu những lo ngại của người tiêu dùng bằng cách trấn áp các doanh nghiệp có nguy cơ gây ra các vấn đề về vệ sinh an toàn thực phẩm.

Các công ty internet lớn vận hành các ứng dụng giao đồ ăn sẽ bắt buộc phải định kỳ xác minh tên của các doanh nghiệp trên ứng dụng trùng khớp với địa điểm thực tế của họ và giấy phép hoạt động của họ còn hiệu lực.

Các doanh nghiệp không có cửa hàng vật lý sẽ phải nêu rõ trên danh sách hiển thị rằng họ không phục vụ ăn uống tại chỗ.

Mục tiêu của quy định này là ngăn chặn các doanh nghiệp quảng cáo sai sự thật về sự tồn tại của các cửa hàng vật lý trong khi thực tế không có, cũng như xử lý những trường hợp hoạt động khi không có giấy phép cần thiết hoặc sử dụng giấy phép vay mượn từ cơ sở khác.

Đây được xem là một trong những nỗ lực mạnh mẽ nhất của cơ quan quản lý nhằm giải quyết những lỗ hổng còn tồn tại trong nhiều năm qua trong mô hình kinh doanh giao đồ ăn trực tuyến.

Nguồn cơn của chiến dịch chấn áp bắt đầu từ một vụ việc xảy ra tại Bắc Kinh vào tháng 7 năm ngoái, khi một khách hàng ở Bắc Kinh báo cáo sự cố an toàn thực phẩm sau khi phát hiện hoa tươi được dùng để trang trí chiếc bánh mà họ mua.

Từ phản ánh tưởng chừng đơn lẻ này, cơ quan chức năng đã mở cuộc điều tra lớn đối với các đơn vị kinh doanh ngành bánh ngọt.

Kết quả điều tra gây bất ngờ khi cho thấy doanh nghiệp này dù tuyên bố sở hữu khoảng 380 cửa hàng, nhưng trên thực tế lại không có bất kỳ địa điểm kinh doanh nào và toàn bộ giấy phép kinh doanh mà đơn vị sử dụng đều là giấy tờ giả mạo.

Vụ việc nhanh chóng được mở rộng điều tra trên phạm vi toàn quốc và hé lộ một hệ thống vận hành phức tạp phía sau nhiều cửa hàng xuất hiện trên các ứng dụng giao đồ ăn.

Theo kết quả điều tra, nhiều “nhà hàng ảo” chỉ đóng vai trò nhận đơn hàng từ nền tảng, sau đó chuyển tiếp cho các đơn vị dịch vụ bên thứ ba thực hiện. Các đơn hàng tiếp tục được giao cho những nhà thầu có mức giá thấp nhất để hoàn thành, tạo nên chuỗi cung ứng khó kiểm soát về chất lượng cũng như tiêu chuẩn vệ sinh thực phẩm.

Theo thông tin từ tờ báo Tân Hoa Xã, cuộc điều tra đã phát hiện hơn 67.000 nhà hàng ảo cùng 3,6 triệu đơn hàng đặt bánh kem vi phạm pháp luật.

Những con số này cho thấy quy mô đáng kể của hoạt động kinh doanh thực phẩm không minh bạch trên môi trường số, đồng thời phản ánh những thách thức mà cơ quan quản lý phải đối mặt khi ngành giao đồ ăn tăng trưởng quá nhanh trong những năm gần đây tại Trung Quốc.

Sự phát triển bùng nổ của các nền tảng giao đồ ăn đã làm thay đổi hoàn toàn cách thức tiêu dùng thực phẩm tại Trung Quốc. Tuy nhiên, tốc độ mở rộng nhanh chóng cũng khiến quá trình kiểm tra, xác minh và giám sát nhà cung cấp trở nên khó khăn hơn.

Theo Trung tâm Thông tin Mạng Internet Trung Quốc, tính đến tháng 12, số lượng người dùng sử dụng dịch vụ giao đồ ăn trực tuyến đã đạt 629,79 triệu người, tăng 6% so với cùng kỳ năm ngoái và tương đương với 56% tổng số người dùng internet.

Với quy mô người dùng khổng lồ như vậy, các nền tảng phải xử lý lượng lớn nhà cung cấp, từ đó làm gia tăng nguy cơ xuất hiện các cơ sở kinh doanh không đáp ứng tiêu chuẩn hoặc cố tình lách quy định.

Một trong những nguyên nhân khiến tình trạng nhà hàng ảo phát triển là do áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt trên thị trường.

Trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng trong nước suy yếu, các nền tảng buộc phải tìm cách thu hút người dùng bằng cách mở rộng số lượng nhà hàng và sản phẩm được niêm yếu trên ứng dụng.

Tháng 4 vừa qua, cơ quan chức năng Trung Quốc đã phạt 7 công ty thương mại điện tử và giao đồ ăn trực tuyến, bao gồm Pinduoduo, Meituan và JD.com với tổng số tiền lên tới 3,6 tỷ nhân dân tệ (tương đương với 531 triệu USD).

Nguyên nhân được xác định là các nền tảng không thực hiện đầy đủ việc xác minh giấy phép của các doanh nghiệp thực phẩm hoạt động trên hệ thống của mình.

Tờ báo Tân Hoa Xã cho biết đây là một trong những khoản phạt lớn nhất được áp dụng đối với các doanh nghiệp thực phẩm kể từ khi Luật An toàn Thực phẩm sửa đổi của Trung Quốc chính thức có hiệu lực vào năm 2015.

Sau khi bị xử phạt, Meituan đã ra một tuyên bố cho biết họ sẽ triển khai các biện pháp khắc phục và nỗ lực đảm bảo an toàn thực phẩm.

Doanh nghiệp này đã áp dụng một hệ thống xác minh giấy phép phối hợp với các cơ quan chức năng, đồng thời đưa vào sử dụng hệ thống kiểm tra nhà bếp ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).

Đáng chú ý, hệ thống AI này được trang bị khả năng nhận diện hình ảnh nhà hàng giả mạo, giúp phát hiện những trường hợp sử dụng hình ảnh không đúng với cơ sở kinh doanh thực tế.

Trong bối cảnh hàng trăm triệu người dân Trung Quốc phụ thuộc vào dịch vụ giao đồ ăn mỗi ngày, việc kết hợp giữa công nghệ, cơ chế giảm sát cộng đồng và biện pháp quản lý chặt chẽ được kỳ vọng sẽ giúp Trung Quốc từng bước loại bỏ các “nhà hàng ảo”.

Đồng thời nâng cao mức độ minh bạch và an toàn của toàn bộ hệ sinh thái giao đồ ăn trực tuyến.

*Theo Nikkei

Băng Băng