Tổng Giám đốc ACB: Lãi suất sẽ dịu dần từ quý 3, còn để dịu nhanh thì khó xảy ra
Sau giai đoạn chịu áp lực lớn từ lãi suất và tỷ giá, thị trường tiền tệ được kỳ vọng sẽ ổn định hơn trong nửa cuối năm. Theo lãnh đạo ACB, lãi suất sẽ hạ dần còn doanh nghiệp muốn vay vốn cần nâng cao tính minh bạch tài chính.
Ông Từ Tiến Phát, Tổng Giám đốc Ngân hàng ACB
Các ngân hàng cũng "đau đầu" với tỷ giá và lãi suất
Đến cuối tháng 5, tỷ giá USD/VND liên ngân hàng chỉ tăng 0,16% so với đầu năm, lên 26.313 đồng/USD; tỷ giá trung tâm gần như đi ngang, còn tỷ giá tự do giảm khoảng 1,9%, cho thấy mức biến động khá ổn định so với các giai đoạn căng thẳng trước đây.
Thông thường, sự kết hợp giữa thâm hụt thương mại, giá dầu tăng và mặt bằng lãi suất quốc tế duy trì ở mức cao sẽ tạo áp lực đáng kể lên tỷ giá USD/VND. Tuy nhiên, thực tế thị trường tiền tệ trong nước lại cho thấy bức tranh khác.
Theo dữ liệu thị trường, lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng bình quân của hệ thống ngân hàng trong nước hiện đạt khoảng 8,35%/năm, cao hơn 2,57 điểm phần trăm so với đầu năm. Trên thị trường liên ngân hàng, lãi suất qua đêm trong tháng 5 phần lớn dao động quanh mức 5-6%/năm trước khi tăng lên khoảng 7%/năm vào cuối tháng. Bước sang đầu tháng 6, chỉ số này thậm chí có thời điểm vượt ngưỡng 10%/năm.
Diễn biến trên cho thấy sự ổn định của tỷ giá hiện nay không hẳn xuất phát từ việc các áp lực bên ngoài đã giảm bớt. Thay vào đó, mặt bằng lãi suất tương đối cao đang góp phần gia tăng sức hấp dẫn của đồng VND, qua đó hỗ trợ tỷ giá.
Tại Hội nghị “Đối thoại SME 2026: Chính sách mở đường - Doanh nghiệp cất cánh” hôm 24/5, ông Từ Tiến Phát, Tổng Giám đốc Ngân hàng ACB thừa nhận đầu năm, hệ thống ngân hàng gặp rất nhiều khó khăn, đặc biệt là về tỷ giá và lãi suất. Bản thân các ngân hàng cũng "đau đầu" với những biến động này.
Tuy nhiên, ông Phát nhận định tỷ giá sẽ đi vào ổn định, dao động ở mức khá tốt. Ngân hàng Nhà nước có đủ công cụ để giữ ổn định mức tỷ giá này. Doanh nghiệp đang vay USD có thể yên tâm.
“Lãi suất có xu hướng tăng khá nhanh trong giai đoạn vừa qua. Lãi suất sẽ dịu dần từ quý 3, còn để dịu nhanh thì khó xảy ra. Chúng ta phải nhìn vào thực tế là ngân hàng cho vay sản xuất kinh doanh sẽ có mức lãi suất thấp hơn. Ví dụ, ACB có lãi suất cho vay 8-9%, đây là một cách để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn. Tôi tự tin rằng tình hình sắp tới sẽ cải thiện hơn rất nhiều so với 6 tháng đầu năm”, ông Phát nói.
Giữ khách vay vốn cũng khó
Không chỉ vấn đề tỷ giá và lãi suất, một khó khăn khác mà nhiều ngân hàng gặp phải là vấn đề huy động vốn và tín dụng. Trong đó, yêu cầu tài sản bảo đảm đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ luôn luôn là một vấn đề nan giải, vì các doanh nghiệp không đủ tài sản bảo đảm cho các khoản vay theo yêu cầu của ngân hàng.
Số liệu thống kê cho thấy hiện tại số lượng doanh nghiệp vừa và nhỏ chiếm khoảng xấp xỉ 95% số lượng doanh nghiệp trên toàn Việt Nam. Trong 95% đó, chỉ có khoảng 16% số lượng doanh nghiệp vừa và nhỏ đang tiếp cận được các khoản cho vay của ngân hàng. Tỷ lệ doanh nghiệp chưa tiếp cận được các khoản vay của ngân hàng vẫn còn rất lớn. Trong tổng quy mô của nền kinh tế, dư nợ của doanh nghiệp vừa và nhỏ đang chiếm xấp xỉ khoảng 15% so với tổng quy mô dư nợ.
Ông Từ Tiến Phát cho biết, trước nay, vay ngân hàng vẫn được xem là khó, đặc biệt với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Những năm gần đây, các ngân hàng cạnh tranh khốc liệt, "gió xoay chiều" rất nhanh, việc giữ khách vay vốn cũng khó. Trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số, hệ thống ngân hàng cũng chịu áp lực rất lớn. Việc tìm kiếm doanh nghiệp nhỏ và vừa để cho vay rất khó.
“Tôi cho rằng ngân hàng phải linh hoạt. Hiện nay, khó khăn xuất phát từ tính cân đối tài chính qua sổ sách. Trước kia, việc ghi sổ sách "hợp lý" theo cách riêng có thể chấp nhận được, nhưng giờ đây lại tiềm ẩn rủi ro pháp lý rất lớn cho cả doanh nghiệp và ngân hàng. Từ góc độ ngân hàng, chúng tôi đề nghị doanh nghiệp minh bạch tài chính, và việc sử dụng hóa đơn điện tử cũng chính là một hình thức minh bạch. Thứ hai, cách sử dụng vốn của doanh nghiệp cũng tạo khó khăn cho ngân hàng trong việc đánh giá, thẩm định”, ông nói.
Vị này cho biết chuyển đổi số là một hướng tiếp cận giúp doanh nghiệp dễ tiếp cận nguồn vốn của ngân hàng hơn. Ở thời điểm hiện nay, nếu đáp ứng được các điều kiện này, việc cho vay không phải là điều quá khó.
Dẫn chứng từ ngân hàng ACB, ông Phát cho biết ngân hàng đang sử dụng các hệ thống phân tích dữ liệu và thuật toán. Khi doanh nghiệp sử dụng nhiều hệ thống thanh toán, ngân hàng sẽ dựa vào dữ liệu đó để xác định năng lực tài chính của doanh nghiệp.
“Hiện nay, việc chấm điểm tín dụng bằng AI rất phổ biến. Tùy mức độ thanh toán của khách hàng, chúng tôi sẽ phân loại và quyết định cho vay. Các doanh nghiệp nên đẩy mạnh sử dụng hệ thống thanh toán điện tử”, ông nói.