Chiều 23/10, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất), dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của ba luật về thuế và dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi). Phát biểu tại phiên thảo luận, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng làm rõ các yêu cầu trong phân bổ ngân sách, nâng cao hiệu quả đầu tư công và hoàn thiện cơ chế đấu thầu.
Giảm số lượng dự án, đánh giá hiệu quả suốt vòng đời đầu tư
Về đầu tư công, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu nâng cao hiệu quả kinh tế - xã hội theo tinh thần Kết luận số 18 của Hội nghị Trung ương 2. Bên cạnh đẩy nhanh tiến độ và rút ngắn quy trình triển khai, cần tiếp tục giảm số lượng dự án để tập trung nguồn lực.
Thủ tướng cho biết, nhiệm kỳ vừa qua, cả nước có khoảng 5.000 dự án đầu tư công, đã giảm rất mạnh so với các nhiệm kỳ trước. Tuy nhiên, trong nhiệm kỳ này, Trung ương đặt ra yêu cầu tiếp tục giảm tối thiểu 30% số dự án.
Nguồn lực cần tập trung cho các công trình có tác động lan tỏa, tạo nền tảng phát triển kinh tế - xã hội của các vùng, địa phương, nhất là vùng động lực. Đồng thời, ưu tiên các dự án phục vụ giảm nghèo, hỗ trợ đồng bào dân tộc thiểu số, vùng khó khăn, bảo đảm quốc phòng, an ninh và các lĩnh vực thiết yếu như y tế, giáo dục, văn hóa.
Theo Thủ tướng, việc đánh giá hiệu quả đầu tư công phải được xem xét tổng thể, bao gồm đóng góp đối với phát triển hạ tầng, cải thiện đời sống và bảo đảm an sinh xã hội. Việc đánh giá phải xuyên suốt vòng đời dự án, từ lập, thẩm định, phê duyệt đến tổ chức thực hiện, vận hành và khai thác sau đầu tư.
Một điểm rất mới khác, theo Thủ tướng, Dự thảo cũng quy định rõ trách nhiệm của từng chủ thể tham gia quá trình quyết định và thực hiện dự án đầu tư công. Trong đó, Chính phủ quy định quy trình đánh giá hiệu quả đầu tư; các bộ, cơ quan trung ương hướng dẫn tiêu chí theo ngành, lĩnh vực; thủ trưởng đơn vị dự toán ngân sách chịu trách nhiệm đánh giá khi đề xuất, phân bổ, quản lý và sử dụng vốn.
Đề xuất bỏ bước phê duyệt chủ trương đầu tư riêng với dự án nhóm C
Về thủ tục đầu tư công, dự thảo luật sửa đổi các quy định về lập, phân bổ và giao vốn theo hướng tích hợp quy trình phân bổ vốn đầu tư phát triển và kinh phí chi thường xuyên. Các nội dung này được đặt trong kế hoạch tài chính 5 năm và dự toán ngân sách hằng năm.
Đáng chú ý, với dự án nhóm C, chiếm trên 60% tổng số dự án trong giai đoạn vừa qua, dự thảo đề xuất không thực hiện bước phê duyệt chủ trương đầu tư riêng biệt. Thay vào đó, những nội dung cần thiết được tích hợp vào bước quyết định đầu tư.
Các dự án nhóm A, nhóm B và dự án quan trọng quốc gia có quy mô lớn, thời gian thực hiện dài vẫn cần bước xem xét, quyết định chủ trương đầu tư. Thủ tướng khẳng định Chính phủ sẽ tiếp tục rà soát, đơn giản hóa thủ tục và hồ sơ, đồng thời bảo đảm hiệu quả, mục tiêu đầu tư.
Liên quan đến quy định chuyển nguồn ngân sách hằng năm, Thủ tướng nhấn mạnh phải giữ vững vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương để thực hiện các nhiệm vụ chi then chốt, hỗ trợ địa phương và triển khai công trình trọng điểm. Dự thảo cũng bổ sung nguyên tắc khi ban hành chính sách, chế độ phải đánh giá đầy đủ tác động, xác định rõ nguồn lực và khả năng cân đối ngân sách của từng cấp.