Cần giải pháp giảm nạn 'con ông cháu cha'

25/08/2014 16:03 PM |

Nhiều ý kiến tỏ ra lo ngại về tình trạng “con ông cháu cha” trong tuyển dụng nhân sự bộ máy nhà nước có dấu hiệu phổ biến.

Từ những thông tin sai phạm trong thi tuyển công chức ở Bộ Công thương, nhiều ý kiến tỏ ra lo ngại về tình trạng “con ông cháu cha” trong tuyển dụng nhân sự bộ máy nhà nước có dấu hiệu phổ biến

Giải pháp nào cho vấn nạn này?

Cần giải pháp giảm nạn “con ông cháu cha” (1)
Ảnh: V.Dũng
Ông ĐINH XUÂN THẢO, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Lập pháp:

Bộ Nội vụ nên đứng ra tổ chức thi chung

* Nhiều người nói việc lộ đề, con cháu cán bộ trúng tuyển không chỉ có ở Bộ Công thương vì cơ chế hiện nay người ta lập hội đồng thi, làm đúng quy trình nhưng vẫn đưa được con cháu vào?

- Tất cả đều là con người nên hình thức nào cũng có thể bị tác động. Cơ chế thi của chúng ta dù rất chặt nhưng vẫn có kẽ hở. Trước đây tôi từng làm vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ, từng trực tiếp thuê ra đề, quản lý đề mà cuối cùng vẫn có người trình độ bình thường nhưng điểm lại cao. Sau này tìm hiểu thì biết trước khi thi có ôn, trong quá trình ôn, quan hệ giữa thầy với trò thế nào mình không biết được.

Vì vậy, vấn đề là cơ chế để đảm bảo khách quan. Tôi thấy Bộ Tư pháp lần đầu tiên thuê trường đại học tổ chức thi ngoại ngữ, như thế đã chọn lọc được rất nhiều. Sau đó bộ tổ chức thi, sàng lọc một lần nữa. Trước khi thi nên tổ chức hội đồng sơ tuyển để loại khả năng một ông chủ trì định hướng một vài cá nhân cụ thể.

"Muốn Nhà nước, cơ quan nhà nước mạnh thì đội ngũ cán bộ phải có chất lượng. Thi cử mà tiêu cực, như một số nơi xảy ra vừa rồi, đó là điều đáng lo ngại cho đội ngũ cán bộ công chức. Thi mà lộ đề, định hướng trước ai trúng thì thà cứ cho vào hợp đồng, sau đó tổ chức để tập thể đánh giá rồi chọn còn hơn"

Ông ĐINH XUÂN THẢO

* Nhưng ở đây nhiều thành viên trong cơ quan đó đều có người nhà trúng tuyển, vậy phải có giải pháp như thế nào?

- Trước đây đã có tính toán để Bộ Nội vụ đứng ra tổ chức thi tuyển chung, cơ quan quản lý công chức, viên chức của cả nước là Bộ Nội vụ, họ có thể tổ chức thi tuyển để kiểm tra đủ điều kiện với những “tiêu chuẩn cứng” của công chức, viên chức.

Theo tôi, đã vào công chức phải có nền chung. Vì vậy, nên để Bộ Nội vụ đứng ra tổ chức một kỳ thi riêng cho tất cả công chức. Khi đỗ kỳ thi này, thí sinh có thể ứng thí vào tất cả cơ quan nhà nước. Khi đó, các bộ ngành cần tuyển công chức chỉ tổ chức thi chuyên môn, nghiệp vụ.

Điều này đảm bảo yếu tố sàng lọc. Nếu “con ông cháu cha” không qua được kỳ thi của Bộ Nội vụ cũng không đủ tiêu chuẩn thi vào các bộ ngành. Và thí sinh đã có chứng chỉ của Bộ Nội vụ thì đảm bảo được thừa nhận chung trong 2-3 năm chẳng hạn, không phải thi lại cũng những kiến thức ấy ở các nơi khác nữa.

Cơ quan tôi thi tuyển công chức cũng nhờ Bộ Nội vụ làm. Chúng tôi có đưa ra hướng về tiêu chuẩn cần kiến thức này. Tuy nhiên để đảm bảo khách quan, Bộ Nội vụ cũng cần có quyền của họ, như trong ngân hàng đề thì rút ra những câu hỏi cụ thể, hoặc đảo đề... Điều này sẽ hạn chế được tiêu cực, tránh khả năng cơ quan tổ chức thi muốn cho người nhà mình biết trước thông tin.

Nguyên phó đoàn Đại biểu Quốc hội Thanh Hóa LÊ VĂN CUÔNG:

Lo cho con cháu nông dân

Cần giải pháp giảm nạn “con ông cháu cha” (2)
Ảnh: V.Dũng

Trước thông tin về sai phạm lộ đề, con cháu cán bộ trúng tuyển ở Cục Quản lý thị trường, tiếp theo là có đơn thư nêu khả năng tiêu cực trong thi cử, đưa họ hàng cục trưởng vào bộ máy nhà nước, tôi thấy không có gì bất ngờ.

Trước đây tại diễn đàn Quốc hội, tôi đã nêu nhiều về tình trạng chạy chức chạy quyền, chạy việc. Điều này dư luận đã nói rất nhiều, không còn là hiện tượng cá biệt nữa, và những vụ việc như tại Cục Quản lý thị trường hay nghi vấn ở Cục Quản lý cạnh tranh chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Nhưng do các giải pháp của chúng ta chưa đủ mạnh, chưa đủ để ngăn chặn nên nó vẫn diễn ra.

Để xảy ra tình trạng tiêu cực trong thi cử, đưa con cháu vào bộ máy hay chạy việc là điều đáng lo ngại. Bởi nó sẽ khiến bộ máy không trong sạch, và những người đã “chạy” khi vào bộ máy rồi rất dễ tạo nhũng nhiễu, tiêu cực, tiếp tục chạy chức chạy quyền, gây hậu quả lớn.

Đặc biệt, hiện tượng “con cháu”, chạy việc... có thể gây ra tình trạng bất bình đẳng, gây âu lo, thiệt thòi cho con em nhiều gia đình không có mối quan hệ hay tiền để “chạy”. Nhiều bậc cha mẹ đã phải vay tiền để cho con đi học. Họ không thể đủ tiền để lo tiếp tiền chạy việc. Nếu để người học kém, bằng cấp không chuẩn mực, bằng giả vào bộ máy, thậm chí đã được bố trí sẵn thì điều này thực tế gây lãng phí lớn trong đào tạo, tuyển dụng.

Hiện nay còn tình trạng nữa là nhiều người có “mối quan hệ” được bố trí sẵn làm nhân viên hợp đồng như nhân viên tạp vụ, chưa đòi hỏi kỹ năng để giữ chân. Sau đó họ được cho đi học tại chức hoặc hệ nào đó. Học xong sẽ tìm mọi cách bố trí. Hệ quả này sẽ làm chất lượng công chức giảm sút.

Muốn ngăn chặn tình trạng này có nhiều giải pháp, nhưng người đứng đầu phải nghiêm. Ở Thanh Hóa, khi chủ tịch tỉnh quyết liệt, tình hình đã có cải thiện tích cực ngay. Tuy nhiên, nếu cơ quan chức năng không tạo được sức ép thường xuyên, đủ mạnh, trên diện rộng thì không ai tự lấy đá ghè chân mình, bị ảnh hưởng đến các mối quan hệ, ảnh hưởng tới quyền lợi và quyền lực của họ.

Cần giải pháp giảm nạn “con ông cháu cha” (3)
Ảnh: V.Dũng
Đại biểu Quốc hội NGUYỄN SỸ CƯƠNG:

Đã phát hiện thì phải xử lý nghiêm

Nhiều đại biểu Quốc hội đã lên tiếng về tiêu cực trong thi cử, nhưng việc xử lý vẫn phụ thuộc người có thẩm quyền. Tôi cũng đã có ý kiến liên quan đến sai phạm trong vụ việc lộ đề, nhiều con cháu cán bộ ở Cục Quản lý thị trường trúng tuyển, Bộ Công thương đã xác nhận có sai phạm, nhưng rõ ràng việc xử lý của Bộ Công thương có biểu hiện nương nhẹ, không kiên quyết.

Người đứng đầu - chủ tịch hội đồng thi, tức có trách nhiệm cao nhất trong vụ việc - lại chỉ chịu hình thức phê bình nghiêm khắc. Phải có hình thức kỷ luật thích đáng, chứ phê bình nghiêm khắc là thiếu nghiêm túc.

Tôi không phủ nhận cũng có những “con ông nọ, cháu bà kia” có năng lực, tuy nhiên năng lực đó phải được chứng minh qua các kỳ thi công khai, minh bạch và công bằng. Nếu đã phải gian lận thì khó lòng đảm bảo có năng lực thật sự.

>> Đề nghị thanh tra toàn diện tuyển dụng công chức Bộ Công Thương

Theo Cầm Văn Kình

anhnt

Cùng chuyên mục
XEM