Quỹ từ thiện 89 tỷ USD của Bill Gates điêu đứng hậu bê bối, loạt giám đốc cấp cao bị phát hiện có dính líu tới tội phạm

Mối liên hệ với kẻ phạm tội tình dục trẻ em Epstein đang bủa vây Bill Gates, ngay khi vị tỷ phú chuẩn bị có buổi điều trần trước các điều tra viên thuộc Quốc hội Mỹ. Vị thế nhà tài trợ lớn nhất kiêm linh hồn của quỹ từ thiện trị giá 89 tỷ USD đang bị lung lay hơn bao giờ hết, theo Financial Times,

Phiên điều trần tới đây được cho là một khoảnh khắc mang tính sinh tử, đặt bản thân ông và toàn bộ hoạt động thiện nguyện của quỹ dưới kính hiển vi của công luận. Bill Gates không chỉ phải bảo vệ danh tiếng của cá nhân mình, mà còn phải bảo vệ lời thề công khai trước đó về việc sẽ quyên góp gần như toàn bộ khối tài sản khổng lồ để kéo giảm sự bất bình đẳng trên thế giới.

Quỹ Gates Foundation chia sẻ với tờ Financial Times (FT) rằng họ vô cùng hối hận “khi để bất kỳ nhân viên nào có các hoạt động tương tác với Epstein dưới mọi hình thức”. Quỹ giải trình rằng thời điểm đó Epstein liên tục rêu rao bản thân có khả năng “huy động các nguồn lực từ thiện khổng lồ cho mảng y tế và phát triển toàn cầu”, nhưng khẳng định quỹ hoàn toàn không chi tiền hay tiến hành bất kỳ dự án hợp tác nào với hắn.

Bản thân Bill Gates cũng đã nhiều lần bày tỏ sự ân hận. Ông thừa nhận bản thân hối tiếc vì đã tiêu tốn thời gian bên cạnh Epstein, xuất phát từ niềm tin mù quáng và sai lầm rằng gã môi giới này có thể kết nối, kêu gọi các khoản quyên góp từ thiện từ giới siêu giàu. Tại một cuộc họp nội bộ toàn thể nhân viên của quỹ vào tháng 2, vị tỷ phú đã chính thức gửi lời xin lỗi đến các giám đốc điều hành.

Trước đó, Giám đốc điều hành của quỹ, ông Mark Suzman, cũng chia sẻ trong một cuộc họp nội bộ rằng ông cảm thấy bản thân như bị bôi bẩn bởi mối liên đới này, theo một bản ghi chép mà tờ FT tiếp cận được. Ông Suzman nhấn mạnh các dòng tin tức trao đổi giữa Epstein và đội ngũ nhân sự của quỹ là “vết rạn nứt sâu sắc, gây bất an, thất vọng” và “đáng lẽ ra tuyệt đối không được phép xảy ra”.

Ngay tại cuộc họp đó, các nhân viên của quỹ đã thẳng thắn lên tiếng về mối quan hệ của Bill Gates và Epstein. Một nhân sự mô tả mọi người đang “phải đấu tranh tư tưởng dữ dội để dung hòa giữa lòng nhiệt huyết cống hiến” cho các mục tiêu cao cả của quỹ với “những mối lo ngại, hoang mang khi nghe và đọc những thông tin về vị Chủ tịch”. Một nhân viên khác vạch trần sự mâu thuẫn sâu sắc giữa “cái tên được trang trọng khắc trên bức tường tòa nhà và những sự thật trần trụi mà chúng ta đang phải tiếp nhận”.

Bàng hoàng

Sự bàng hoàng không chỉ dừng lại ở nội bộ mà còn lan sang cả những người đồng hành lâu năm nhất của Bill Gates trong sự nghiệp thiện nguyện. Nhân vật nổi bật nhất chính là huyền thoại đầu tư Warren Buffett - tỷ phú đã bạo chi tới gần 48 tỷ USD cho quỹ Gates Foundation trong giai đoạn từ năm 2006 đến năm 2025. Trong một cuộc phỏng vấn vào tháng 4 vừa qua, ông Buffett thẳng thắn tuyên bố bản thân vẫn chưa quyết định liệu có tiếp tục rót vốn cho quỹ này nữa hay không.

“Tôi đã phát hiện ra những sự thật mà mình hoàn toàn không hề hay biết suốt ngần ấy năm trời,” ông Buffett lạnh lùng nhận định về các thông tin phơi bày mối quan hệ giữa Gates và Epstein.

Trong khi đó, nhiều đối tác chiến lược và các đơn vị nhận tài trợ lớn khác của Gates Foundation lại chọn cách giữ im lặng trước truyền thông về bê bối này, có lẽ vì nỗi sợ sẽ làm rạn nứt mối quan hệ mang tính sinh tử với nhà tài trợ lớn nhất của họ. Vai trò của quỹ này trong việc tài trợ cho các chiến dịch y tế quốc tế ngày càng trở nên không thể thay thế, đặc biệt là khi chính phủ Mỹ và các quốc gia giàu có khác liên tục cắt giảm ngân sách viện trợ nước ngoài.

Một nhân sự đang làm việc tại một tổ chức phi lợi nhuận khác thừa nhận: “Thế tiến thoái lưỡng nan này là thứ mà giới trong ngành đang theo dõi sát sao và phải chật vật đấu tranh tâm lý.”

Mặc dù Bill Gates không bị cáo buộc dính líu đến các hành vi lạm dụng tình dục của Epstein, nhưng hồ sơ điều tra chứng minh ông đã duy trì mối quan hệ qua lại với tên tội phạm này suốt nhiều năm trời kể từ cuộc gặp đầu tiên vào năm 2011.

Một bức email gửi vào năm 2013 do chính Epstein gửi vào tài khoản cá nhân của hắn có nội dung cáo buộc Bill Gates từng tìm cách che giấu một căn bệnh lây truyền qua đường tình dục với người vợ lúc bấy giờ là bà Melinda French Gates sau khi có quan hệ với các cô gái Nga. Người phát ngôn của Bill Gates lập tức bác bỏ và tuyên bố: “Các cáo buộc này là hoàn toàn ngớ ngẩn và sai sự thật.”

Tuy nhiên, tại cuộc họp nội bộ vào tháng 2, bản thân Gates đã phải thừa nhận việc ông từng có hai mối quan hệ ngoài luồng với các phụ nữ Nga - những mối quan hệ sau đó đã bị Epstein phát hiện ra.

Các tài liệu cho thấy Epstein từng đến thăm đại bản doanh của quỹ tại Seattle vào tháng 7 năm 2011. Ngay sau đó, hắn lập tức liên hệ với các đầu mối trong giới tài chính để khoe khoang về kế hoạch phối hợp với quỹ nhằm huy động những dòng vốn khổng lồ.

Trong một chuỗi email trao đổi vào tháng 8 năm 2011 với bà Mary Erdoes - Giám đốc điều hành mảng quản lý tài sản và quỹ tư nhân của ngân hàng JPMorgan Chase - Epstein tuyên bố tham vọng muốn huy động hàng tỷ USD ngay trong hai năm đầu tiên và tiến tới hàng chục tỷ USD vào năm thứ tư. Phía JPMorgan từ chối bình luận về thông tin này.

Loạt giám đốc cấp cao liên đới

Ngay sau đó, cầu nối chính thức dẫn vào quỹ đã được kích hoạt vào tháng 11 năm 2011 bởi Boris Nikolic - cố vấn trưởng về khoa học và công nghệ của Bill Gates. Nguồn tin rò rỉ chỉ ra chỉ hai ngày sau, một cuộc họp bí mật đã được tổ chức ngay tại biệt thự của Epstein ở Manhattan. Vị tỷ phú ấu dâm đã long trọng tiếp đón Giám đốc tài chính (CFO) của Gates Foundation lúc bấy giờ là ông Richard Henriques cùng bà Gabrielle Fitzgerald - Phó Giám đốc phụ trách chính sách và vận động y tế toàn cầu. Đạo diễn điện ảnh lừng danh Woody Allen - nhân vật vốn cũng dính líu vào các cáo buộc lạm dụng tình dục con gái nuôi - cũng có mặt.

Tháng sau, một buổi thảo luận lên ý tưởng chuyên sâu tiếp tục được tổ chức ngay tại nhà riêng của Epstein ở New York với sự tham gia của phái đoàn đại diện từ Gates Foundation. Danh sách nhân sự tham gia bao gồm bà Fitzgerald, ông Nikolic, ông Henriques, Giám đốc pháp lý Connie Collingsworth, Giám đốc đầu tư chương trình Julie Sunderland và Jenna Brereton - nhân sự biệt phái giữ vai trò điều phối các nhà tài trợ tư nhân.

Đến thời điểm hiện tại, cả 5 đại diện của quỹ đều đã dứt áo ra đi. Ông Nikolic cũng không còn làm việc cho Bill Gates. Phần lớn các nhân sự này đều từ chối đưa ra lời bình luận trước báo giới.

Chia sẻ với tờ FT, bà Fitzgerald trần tình rằng bà hoàn toàn “vận hành theo chỉ thị từ văn phòng của Bill Gates để sắp xếp và tham gia hai cuộc gặp với Jeffrey Epstein” vào cuối năm 2011 và đầu năm 2012, vì hắn “tuyên bố có thể giúp huy động nguồn vốn lớn cho chiến dịch xóa sổ bệnh bại liệt và các sáng kiến chống bệnh truyền nhiễm”.

“Ngay sau hai cuộc gặp đó, tôi đã chủ động đưa ra khuyến nghị nội bộ rằng quỹ tuyệt đối không nên tiếp tục dính líu đến nhân vật này dưới bất kỳ hình thức nào. Mọi liên lạc của tôi với Epstein đã chấm dứt ngay lập tức từ thời điểm đó,” bà Fitzgerald khẳng định.

Tuy nhiên, các ma trận email chứng minh mối quan hệ của Gates Foundation với Epstein vẫn tiếp tục kéo dài rất lâu sau những phản đối ban đầu đó. Vào giữa tháng 5 năm 2012, Epstein từng tiết lộ với một đối tác rằng hắn sẽ có chuyến công tác kéo dài hai tuần tại Paris cùng với các giám đốc điều hành cấp cao giấu tên của Gates Foundation.

Hồ sơ vạch rõ Epstein vẫn liên tục duy trì kết nối với CFO Henriques và Giám đốc pháp lý Collingsworth để thảo luận về các đề xuất thiết lập một cấu trúc tài chính mang tên Quỹ hiến tặng chỉ định hoặc các thỏa thuận tương tự. Đây là một cấu trúc tài chính đặc biệt được giới siêu giàu ưa chuộng, giúp các nhà tài trợ được hưởng các chính sách miễn giảm thuế ngay lập tức đối với các khoản quà tặng, đồng thời giữ quyền định hướng cách thức giải ngân nguồn tiền.

Hiện tại, danh tính của đơn vị kiểm toán độc lập bên thứ ba được Gates Foundation thuê đang được giữ kín, nhưng đơn vị này đang đào sâu vào mọi ngóc ngách của các tài liệu và các thương vụ mờ ám với Epstein. Ban lãnh đạo quỹ dự kiến sẽ nhận được báo cáo cập nhật toàn diện về cuộc điều tra ngay trong mùa hè này.

Theo: Financial Times, The NY Times

Vũ Anh