Cụ ông phổi trắng xóa, thận "ngừng hoạt động" sau khi ăn dưa hấu giải nhiệt

Dưa hấu vốn là loại trái cây giải nhiệt quốc dân cực kỳ được ưa chuộng mỗi khi thời tiết oi bức. Tuy nhiên, ăn dưa hấu sai cách có thể biến món ngon thành hại, thậm chí đẩy cơ thể vào trạng thái ranh giới giữa sự sống và cái chết. Đặc biệt là với những người có bệnh nền thì càng nguy hiểm.

Mới đây, Bệnh viện Nam Đầu (Đài Loan, Trung Quốc) đã tiếp nhận một cụ ông 70 tuổi nhập viện cấp cứu trong tình trạng nguy kịch: suy hô hấp nặng, nồng độ oxy trong máu giảm mạnh xuống chỉ còn 88%, hai chân sưng phù nghiêm trọng.

Kết quả chụp X-quang ngực khiến các bác sĩ bàng hoàng khi toàn bộ hai bên phổi đã mờ đục, trắng xóa do ngập nước, đồng thời chức năng thận cũng hoàn toàn ngưng trệ. Nguyên nhân của cơn ác mộng này bắt nguồn từ một thói quen tưởng chừng vô hại: ăn nửa quả dưa hấu để giải nhiệt vào buổi trưa.

Bác sĩ Lin Hsuan-jen, chuyên gia thận học điều trị trực tiếp cho bệnh nhân cho biết, cụ ông vốn có tiền sử mắc bệnh thận mãn tính giai đoạn 5. Do chức năng bài tiết suy giảm nghiêm trọng, hằng ngày ông chỉ được phép dung nạp dưới 1500cc nước và phải kiêng dè nghiêm ngặt từ nước lọc đến các loại nước canh.

Sai lầm chí mạng nằm ở chỗ, người bệnh chỉ coi dưa hấu là một loại trái cây bổ dưỡng mà quên mất rằng hàm lượng nước bên trong loại quả này chiếm tới 92%, chưa kể nó cũng rất nhiều đường. Khi cụ ông ăn hết nửa quả dưa hấu cùng một lúc, một lượng chất lỏng khổng lồ đã tràn vào cơ thể một cách đột ngột.

Đối với người suy thận giai đoạn cuối, hệ thống lọc của thận giống như một trạm bơm đã bán liệt, hoàn toàn không còn khả năng đào thải nước dư thừa. Lượng chất lỏng vô chủ này không thể thoát ra ngoài, nhanh chóng tích tụ tại các mô cơ quan. Hệ quả là đến buổi tối, bệnh nhân bị phù chi dưới nặng nề và rơi vào trạng thái phù phổi cấp, dịch tràn kín các phế nang khiến phổi trắng xóa trên phim chụp, gây khó thở dữ dội và không thể nằm thẳng.

Không chỉ vậy, dưa hấu còn chứa một vũ khí nguy hiểm khác đối với bệnh nhân thận, đó chính là ion kali. Dù không thuộc nhóm thực phẩm có nồng độ kali đậm đặc, nhưng kích thước và khối lượng tiêu thụ quá lớn của dưa hấu lại biến nó thành một quả bom kali giấu mặt.

Việc ăn hết nửa quả dưa hấu trong thời gian quá ngắn khiến lượng kali nạp vào cơ thể cụ ông vượt mức 3000mg. Con số này vượt xa giới hạn an toàn tối đa là 2000mg/ngày đối với một người suy thận nặng.

Bác sĩ Lin cảnh báo, tình trạng tăng kali máu cực kỳ đáng sợ vì ở giai đoạn đầu, các triệu chứng thường rất mơ hồ như tê mỏi tay chân hoặc yếu cơ, khiến người già dễ nhầm lẫn với mệt mỏi do say nắng. Tuy nhiên, một khi nồng độ kali trong máu vượt ngưỡng 6,5mEq/L, tim sẽ bị rối loạn nhịp nặng nề. Nếu chỉ số này chạm mốc 7,5mEq/L, cơ tim có thể ngừng đập đột ngột mà không có bất kỳ dấu hiệu báo trước nào.

Ngay trong đêm nhập viện, các bác sĩ tại đây đã phải lập tức cho cụ ông sử dụng thuốc lợi tiểu liều cao, kết hợp thở máy áp lực dương không xâm lấn (BiPAP) trong phòng chăm sóc đặc biệt để rút bớt dịch và giữ lại mạng sống cho bệnh nhân.

May mắn là sau một loạt điều trị cấp cứu, cụ ông đã thoát khỏi nguy kịch. Tuy nhiên, vẫn cần nằm viện theo dõi thêm ít nhất 1 tuần và sau này, mọi hoạt động ăn uống sẽ cần kiểm soát khắt khe hơn cả trước đây.

2 kiểu ăn dưa hấu "chí mạng" khác với người bệnh thận

Ngoài ăn quá nhiều dưa hấu, bác sĩ Lin cảnh báo, còn có 2 sai lầm chí mang khác khi ăn dưa hấu đối với người thận yếu, mắc bệnh thận, cần tránh càng xa càng tốt như:

- Lạm dụng các loại nước ép dưa hấu: Việc ép nước vô tình loại bỏ chất xơ, khiến người bệnh dễ dàng uống một lượng lớn chất lỏng và ion kali khổng lồ cùng một lúc, làm mất kiểm soát tổng lượng nước dung nạp vào cơ thể trong ngày khiến thận không kịp phản ứng.

- Rắc muối lên dưa hấu khi ăn: Việc chấm muối tạo ra tác động tiêu cực kép cho người bệnh thận, vừa làm tăng vọt huyết áp do nạp quá nhiều natri, vừa phá hủy khả năng kiểm soát chất lỏng vốn đã yếu ớt của cơ thể.

Bệnh nhân thận mãn tính hoặc người đang chạy thận nhân tạo không nhất thiết phải đoạn tuyệt hoàn toàn với dưa hấu, nhưng nguyên tắc cốt lõi là phải kiểm soát chặt chẽ lượng ăn. Mỗi lần ăn, người bệnh chỉ nên tiêu thụ một lát nhỏ khoảng 100-150g (kích thước bằng lòng bàn tay, độ dày bằng một khớp ngón tay) và bắt buộc phải trừ hao vào tổng lượng nước uống trong ngày.

Về phía người thân, nên chủ động quan tâm chế độ ăn uống, kiểm soát lượng ăn dưa hấu hay bất kỳ thực phẩm nào nhạy cảm với người bệnh thận. Sự nuông chiều để họ ăn uống không giới hạn đôi khi lại đẩy người bệnh tới bi kịch nguy hiểm tính mạng lúc nào không hay.

5 sai lầm nguy hiểm nhưng phổ biến khi ăn dưa hấu

Cần phải hiểu rằng, dưa hấu ngon và lành nhưng vẫn có thể gây hại với người hoàn toàn khỏe mạnh nếu ăn không đúng cách. Dưới đây là 5 sai lầm tai hại nhưng phổ biến khi ăn dưa hấu bạn cần nhớ kỹ, thay đổi càng sớm càng tốt:

- Dùng thìa múc ăn trực tiếp nhưng không ăn hết: Nước bọt dính vào thớ dưa, nếu cất lại vào tủ lạnh sẽ tạo môi trường cho vi khuẩn Listeria bùng phát, dễ gây nhiễm trùng huyết và viêm màng não.

- Ăn sai thời điểm trong ngày: Ăn ngay khi vừa đi nắng về dễ gây co thắt dạ dày do sốc nhiệt. Ăn sát giờ đi ngủ kích thích đi tiểu đêm liên tục, gây mất ngủ và làm thận quá tải.

- Không rửa sạch vỏ dưa trước khi bổ: Lưỡi dao cắt qua lớp vỏ bám đầy bụi bẩn sẽ kéo thẳng vi khuẩn, nấm mốc vào phần ruột dưa giàu đường, gây nhiễm khuẩn và ngộ độc cấp.

- Lạm dụng quá nhiều nước ép dưa hấu: Việc bỏ chất xơ để uống nước ép khiến cơ thể hấp thụ đường fructose quá nhanh, làm tăng vọt đường huyết đột ngột và gây tích mỡ gan.

- Bảo quản dưa hấu quá lâu: Tốt nhất dưa hấu chỉ nên n¥bổ và ăn hết trong 2 - 4 giờ đồng hồ sau. Ngay cả bảo ưuarn đúng cách trong tủ lạnh cũng không quá 48 giờ. Còn ngay khi nào dưa có dấu hiệu mềm nhũn, chảy nhớt hoặc có vị chua nhẹ thì phải vứt bỏ ngay lập tức để tránh ngộ độc.

Nguồn và ảnh: Tw.bg3, Sunday More, China News

Theo Tăng Lộc