Những ca làm sau 5h chiều: Khi dân văn phòng tìm nghề ‘tay trái’ để kiếm thêm thu nhập

Lương 18 triệu vẫn đi bán bảo hiểm

Chị Bùi Thị Huyền, 42 tuổi, sống tại Hoàng Mai (Hà Nội), hiện làm công việc hành chính văn phòng tại một doanh nghiệp bán lẻ với mức lương khoảng 18 triệu đồng/tháng.

Đây không phải mức thu nhập thấp so với mặt bằng chung. Tuy nhiên, theo chị Huyền, khi phải trang trải cuộc sống tại Hà Nội và nuôi hai con ăn học, khoản tiền này không phải lúc nào cũng đủ.

Khoảng 5 năm trước, qua lời giới thiệu của một người bạn, chị bắt đầu công việc tư vấn bảo hiểm ngoài giờ. Ban đầu, chị chỉ nghĩ đây là một công việc làm thêm tương đối linh hoạt, có thể tranh thủ thời gian rảnh mà không ảnh hưởng đến công việc chính.

Nhưng những hợp đồng đầu tiên không hề dễ dàng. Khách hàng chưa quen biết, không tin tưởng người tư vấn, thậm chí có người cho rằng bảo hiểm là hình thức “lừa đảo”. Có lần chị Huyền bị khách hàng mắng và đuổi khỏi nhà.

Bước ngoặt đến khi một khách hàng của chị không may gặp tai nạn, bị gãy chân và được giải quyết quyền lợi bảo hiểm. Sau trải nghiệm đó, niềm tin của khách hàng dành cho chị thay đổi. Những người từng sử dụng dịch vụ bắt đầu giới thiệu thêm khách hàng mới, đồng thời các mối quan hệ của chị cũng mở rộng dần.

Năm năm sau, công việc tay trái này vẫn được chị duy trì song song với công việc văn phòng. Các buổi tối sau giờ làm và cuối tuần trở thành khoảng thời gian chị dành cho khách hàng.

“Có những tháng công việc tay trái mang lại thu nhập gấp đôi công việc chính”, chị Huyền nói.

Với chị, tư vấn bảo hiểm không còn đơn thuần là một khoản kiếm thêm. Nó trở thành một nguồn thu nhập thứ hai, được xây dựng dần từ các mối quan hệ và kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm.

22 triệu đồng và mục tiêu mua nhà

Câu chuyện của Vũ Quang Long, 27 tuổi, lại bắt đầu từ một nhu cầu khác. Long hiện làm marketing tại một doanh nghiệp trong lĩnh vực giáo dục với mức lương khoảng 22 triệu đồng/tháng. Chưa lập gia đình nên chi tiêu cá nhân của anh tương đối dư dả. Tuy nhiên, khi đặt mục tiêu mua nhà tại Hà Nội, khoản lương này lại trở nên hạn chế.

Thay vì tìm một công việc làm thêm hoàn toàn mới, Long tận dụng thứ mình đã có: vốn tiếng Anh và khả năng giao tiếp. Sau giờ làm, anh nhận dẫn tour tự do cho công ty du lịch của một người bạn. Những buổi tối trong tuần, anh có thể dẫn khách tham quan Hà Nội, trải nghiệm ẩm thực, khám phá phố phường. Cuối tuần, các tour được mở rộng ra những địa điểm xa hơn như Quảng Ninh, Ninh Bình hay Hà Giang...

Mỗi ngày dẫn tour, Long có thể kiếm khoảng 800.000 đồng đến 1 triệu đồng. Tính theo số tour nhận được, khoản thu nhập từ công việc thứ hai có tháng tương đương với tiền lương từ công việc chính.

“Chưa kể khoản khách tip thêm cũng giúp mình có thêm chi phí lo cho việc ăn uống, đi lại cá nhân…”, Long nói.

Điều đáng chú ý là Long không rời bỏ công việc marketing để chuyển sang du lịch. Hai công việc tồn tại song song, với công việc chính bảo đảm nguồn thu nhập ổn định, còn công việc ngoài giờ giúp anh có thêm dòng tiền để hướng tới mục tiêu tài chính dài hạn.

Khi thời gian rảnh trở thành một cơ hội

Hai trường hợp trên cũng là một phần của bức tranh thị trường lao động Việt Nam.

Theo Cục Thống kê, 6 tháng đầu năm 2026, cả nước có 52,6 triệu người có việc làm, tăng 672.500 người so với cùng kỳ năm trước. Thu nhập bình quân của người lao động đạt gần 9 triệu đồng/tháng, tăng 717.000 đồng so với cùng kỳ. Riêng lao động làm công hưởng lương có thu nhập bình quân khoảng 10 triệu đồng/tháng. Trong khi đó, chỉ số giá tiêu dùng bình quân 6 tháng đầu năm tăng 4,38% so với cùng kỳ năm trước.

Những con số trên cho thấy thu nhập bình quân đang cải thiện. Nhưng cùng lúc, mặt bằng giá và những mục tiêu tài chính lớn như nuôi con, mua nhà, tích lũy hay nâng cao chất lượng sống khiến một bộ phận người lao động tiếp tục tìm kiếm các nguồn thu nhập bổ sung.

Một nghiên cứu của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) dựa trên Điều tra Lao động và Việc làm năm 2019 ghi nhận người lao động tại Việt Nam có xu hướng đảm nhận nhiều công việc để đạt mức thu nhập cao hơn. Với nhóm có hai công việc, thời gian dành cho công việc thứ hai trung bình khoảng 13,1 giờ/tuần; con số này là 12,6 giờ với nữ và 13,5 giờ với nam.

Như vậy, “ca làm sau 5h chiều” không hoàn toàn là một hiện tượng mới. Điều đáng chú ý là ngày càng có nhiều cách để người lao động biến thời gian, kỹ năng và các mối quan hệ sẵn có thành một nguồn thu nhập thứ hai. 

Làm nghề tay trái cũng phải học

Để có thể duy trì một công việc thứ hai, những người này không chỉ tận dụng thời gian rảnh mà còn phải đầu tư thêm cho kỹ năng và đáp ứng các yêu cầu chuyên môn của nghề.

Như chị Huyền, trước khi trở thành tư vấn viên bảo hiểm, chị tham gia các khóa đào tạo do doanh nghiệp bảo hiểm tổ chức, học về sản phẩm và nghiệp vụ tư vấn, đồng thời thi lấy chứng chỉ theo yêu cầu.

“Lúc đầu tôi nghĩ đơn giản là tranh thủ thời gian rảnh để làm thêm, nhưng càng làm càng thấy nếu không hiểu sản phẩm, không có kiến thức và kỹ năng thì rất khó thuyết phục khách hàng”, chị Huyền nói.

Tương tự, Long không chỉ tận dụng vốn tiếng Anh và khả năng giao tiếp để nhận tour. Anh phải học và thi lấy chứng chỉ hướng dẫn viên du lịch theo quy định trước khi có thể hành nghề. Bên cạnh kiến thức chuyên môn, anh cũng chủ động tìm hiểu về lịch sử, văn hóa, ẩm thực và các tuyến điểm để có thể trực tiếp dẫn khách.

“Dẫn khách không phải cứ biết tiếng Anh, nói chuyện tốt là được. Mình phải học, thi chứng chỉ rồi tự bổ sung kiến thức về từng điểm đến để khách có trải nghiệm tốt”, Long chia sẻ.

Như vậy, phía sau một “nghề tay trái” không chỉ là vài giờ rảnh sau công sở. Để biến thời gian ngoài giờ thành thu nhập, người lao động cũng phải bỏ thêm thời gian học tập, trau dồi kỹ năng và đáp ứng các yêu cầu của nghề. Với họ, “ca làm” thứ hai cũng đòi hỏi sự đầu tư nghiêm túc nếu muốn duy trì và tạo ra thu nhập ổn định.

Phan Trang

Phan Trang