Nghịch lý của nền kinh tế thứ 2 thế giới: Trẻ con học gần 68 tiếng/tuần, vượt xa cả tuần đi làm của người trưởng thành
Có học sinh cấp 3 ngồi trên lớp tới 15 tiếng mỗi ngày, gần một nửa học trên 12 tiếng, và tới 42% trẻ 11 tuổi thiếu ngủ. Khi những con số này bị phơi bày, hàng loạt địa phương Trung Quốc buộc phải lùi giờ vào học.
Nhiều năm qua, phụ huynh Trung Quốc than phiền về việc con cái ở trường quá lâu, có học sinh cấp 3 ngồi trên lớp ít nhất 15 tiếng mỗi ngày. Gần đây, cơ quan giáo dục nhiều nơi bắt đầu lùi giờ vào học cho mọi cấp để giảm bớt gánh nặng.
Tại Nam Kinh, thủ phủ tỉnh Giang Tô, các trường bắt đầu điều chỉnh từ tháng 11. Một phụ huynh kể trên Yangtze Evening Post rằng con họ, học sinh lớp 10, nay vào học lúc 7h15 và tan buổi tự học lúc 9h20 tối, giảm được 45 phút so với lịch cũ 6h40 sáng đến 9h30 tối. Thành phố Giang Âm gần đó cũng công bố điều chỉnh từ ngày 5/11: tiểu học vào lúc 8h, trung học cơ sở 7h40, trung học phổ thông 7h20.
Áp lực lớn tới mức giới chức phải lên tiếng. Trên sóng truyền hình Giang Tô ngày 27/10, ông Jiang Yong, giám đốc Sở Giáo dục tỉnh, nói thẳng: "Tình trạng giờ học kéo dài quá mức là nghiêm trọng. Là cơ quan quản lý giáo dục, chúng tôi thấy vô cùng ân hận."
Những con số phía sau
Theo khảo sát CFPS năm 2022 của Đại học Bắc Kinh, 46% học sinh trung học phổ thông toàn thời gian học hơn 12 tiếng trong một ngày thường, gần 25% học trên 14 tiếng. Tính cả tuần, trung bình mỗi em học 68,6 tiếng, nhiều hơn một tuần làm 48 giờ của người lớn tới gần 20 tiếng.
Một nghiên cứu năm 2026 trên tạp chí Youth Studies, do nhóm tác giả Đại học Nhân dân và Đại học Bắc Kinh thực hiện, phân tích Khảo sát Sử dụng Thời gian Quốc gia lần thứ ba (2024) và cho ra con số tương tự. Học sinh cấp 3 học trung bình 10 tiếng 54 phút mỗi ngày thường và 6 tiếng 29 phút ngày cuối tuần, cộng lại khoảng 67,5 tiếng. Con số này gồm cả học trên lớp, tự học, học thêm và thời gian đi lại.
Càng thành thị, càng trường "xịn" thì học càng nhiều. Học sinh cấp 3 ở bốn thành phố trực thuộc trung ương là Bắc Kinh, Thượng Hải, Thiên Tân, Trùng Khánh, cùng các thủ phủ tỉnh, học 73,5 tiếng mỗi tuần, nhiều hơn mức trung bình cả nước gần 5 tiếng. Ở các trường trọng điểm, nơi được ưu tiên ngân sách và giáo viên giỏi, con số lên 75,1 tiếng. Trình độ của cha mẹ cũng kéo theo: con của phụ huynh có bằng đại học học nhiều hơn con của phụ huynh mới hết cấp 2 tới gần nửa tiếng mỗi ngày.
Cái giá là giấc ngủ
Theo quy định năm 2021 của Bộ Giáo dục Trung Quốc, học sinh tiểu học cần ngủ tối thiểu 10 tiếng, trung học cơ sở 9 tiếng, trung học phổ thông 8 tiếng mỗi ngày. Nhưng nghiên cứu trên Youth Studies chỉ ra gần 22% trẻ 6 tuổi và tới 42% trẻ 11 tuổi không ngủ đủ. Ngay cả nhóm 16 đến 17 tuổi, vốn cần ít giờ ngủ nhất, vẫn có khoảng 20% thiếu ngủ.
Vì sao trẻ phải ở trường lâu đến vậy? Ông Xiong Bingqi, giám đốc Viện Nghiên cứu Giáo dục Thế kỷ 21, viết trên Southern Weekly rằng giữ học sinh trên trường lâu hơn giúp nhà trường dễ quản lý hơn, nhất là khi họ chịu sức ép thành tích và cả kỳ vọng trông trẻ từ phụ huynh.
Việc lùi giờ vào học được nhiều phụ huynh xem là cơ hội. Nhưng như chính nghiên cứu lưu ý, học sinh có ngủ nhiều hơn hay không còn tùy vào khối lượng bài tập và độ dài các buổi tự học buổi tối. Lùi giờ chỉ thật sự có nghĩa nếu khoảng thời gian tiết kiệm được dành cho nghỉ ngơi, thay vì lại bị nhồi thêm bài.
Theo Sixth Tone




