Miếng khăn 6 tệ (khoảng 24.000 đồng) đang làm lung lay “đế chế” 100 triệu chai dầu gội khô ở Trung Quốc

| Sống

Chỉ trong 12 tháng, khăn lau tóc, găng tay làm sạch và giấy gội khô ở Trung Quốc đi từ gần như con số 0 lên 75,5 triệu tệ (khoảng 302 tỷ đồng) doanh số, trong khi dầu gội khô dạng xịt lần đầu giảm. Người tiêu dùng không bỏ thói quen ngại gội đầu, họ chỉ muốn cảm giác thật sự được làm sạch.

Theo dữ liệu của công ty phân tích thương mại điện tử Moojing được Jing Daily dẫn lại cuối tháng 10/2026, từ tháng 9/2025 đến tháng 8/2026, nhóm sản phẩm làm sạch tóc không cần nước trên các sàn thương mại điện tử lớn của Trung Quốc đạt khoảng 590 triệu tệ (khoảng 2.360 tỷ đồng), tăng chừng 9% so với cùng kỳ. Trong đó, khăn lau, găng tay và tờ gội khô mang về 75,5 triệu tệ (khoảng 302 tỷ đồng), chiếm gần 13% thị trường, trong khi một năm trước nhóm này gần như chưa có doanh số đáng kể. Cùng giai đoạn, dầu gội khô dạng xịt, sản phẩm vẫn chiếm phần lớn thị phần, giảm 4,8%.

Con số tuyệt đối chưa lớn, nhưng chiều đi thì rất rõ. Một định dạng mới vừa chen được vào thị trường đã quen với vòi xịt, và lấy đi phần tăng trưởng mà bình xịt từng độc chiếm.

Khăn gội khô của Spēs, thương hiệu nội địa từng nổi tiếng nhờ xịt gội khô. Ảnh: Taobao

Bình xịt bán "trông như sạch", khăn lau bán "cảm giác đã sạch"

Dầu gội khô vào Trung Quốc từ khá sớm. Theo báo cáo của tạp chí Người tiêu dùng (Trung Quốc) đăng ngày 18/10/2026, khoảng năm 2010 sản phẩm này mới lác đác xuất hiện, đến năm 2014 Batiste và năm 2015 Klorane chính thức vào thị trường với giá trên 100 tệ (khoảng 400.000 đồng) một chai. Từ năm 2020, hàng nội địa vươn lên chiếm ưu thế, kéo giá xuống mạnh: sau khuyến mãi, một chai 200ml giờ có thể mua với chưa tới 40 tệ (khoảng 160.000 đồng).

Dầu gội khô dạng xịt của Batiste, một trong những thương hiệu ngoại vào Trung Quốc sớm nhất. Ảnh: Shopee

Nền móng cho món hàng này là một tâm lý đặc thù. Khảo sát của Mintel từng ghi nhận phần lớn người Trung Quốc chỉ gội đầu hai đến ba ngày một lần và gần một nửa tin rằng gội mỗi ngày sẽ hại tóc, hiện tượng được hãng nghiên cứu gọi là "nỗi sợ gội đầu". Lo rụng tóc, ngại sấy, bận rộn, cộng với khí hậu nóng ẩm khiến tóc bết nhanh, tất cả tạo nên nhu cầu cho một sản phẩm giúp người ta "câu giờ" giữa hai lần gội.

Vấn đề nằm ở chính cơ chế của dầu gội khô. Thành phần chủ yếu là bột tinh bột hấp thụ dầu, khiến chân tóc trông khô và phồng hơn chứ không thực sự loại bỏ dầu, mồ hôi hay bụi bẩn khỏi da đầu. Chuyên gia Trương Thái Quân trả lời tạp chí Người tiêu dùng cho rằng rủi ro lớn nhất là cặn sản phẩm tồn đọng, dùng liên tục mà không gội lại có thể gây bít nang lông; ông khuyên chỉ nên dùng khi cấp bách và gội sạch trong ngày hoặc ngày hôm sau. Chính các thương hiệu cũng ghi trên trang bán hàng rằng không nên dùng xịt thay cho việc gội đầu.

Xịt gội khô Spēs, dòng sản phẩm đã bán hơn 100 triệu chai nhưng doanh số đang giảm. Ảnh: 1688

Khăn lau tóc đánh đúng vào khoảng trống đó. Người dùng chà trực tiếp lên da đầu và chân tóc, thấy dầu bám lên khăn, rồi cảm nhận tóc nhẹ đi. Jing Daily nhận định thứ các sản phẩm này hứa hẹn là cảm giác thật sự đang làm sạch tóc, điều bình xịt không mang lại trọn vẹn. Trên mạng xã hội Trung Quốc, những bài review dạng "đừng dùng xịt nữa, để lại bột trắng, lau một cái là như vừa gội" bắt đầu lan đi, kèm các hashtag như "cứu tinh tóc bết", "dân văn phòng ca sáng" hay "đồ cần cho buổi hẹn".

Hướng dẫn dùng khăn gội khô: lau chân tóc, chà da đầu rồi chải lại. Ảnh: Taobao

Định dạng này không mới trên thế giới. Ở Nhật, Kao đã bán giấy gội khô Merit từ lâu, còn tại các thị trường phương Tây, khăn lau tóc vẫn là sản phẩm ngách, chủ yếu xuất hiện trong mảng chăm sóc da đầu chuyên sâu, tóc xoăn đặc thù hoặc chăm sóc y tế. Điểm khác ở Trung Quốc là nó được đẩy lên thành một lựa chọn đại trà, đặt ngay cạnh và cạnh tranh trực tiếp với bình xịt.

Giấy gội khô Merit của Kao đã có mặt ở Nhật Bản từ lâu. Ảnh: MiauMall

Khách mới, giá mới và nghịch lý của chính "ông vua dầu gội khô"

Câu chuyện của Spēs (Thi Bùi Ti) cho thấy sự dịch chuyển rõ nhất. Thương hiệu nội địa thành lập năm 2020 này nổi lên nhờ dầu gội muối biển và xịt khô kiềm dầu tạo phồng, gọi vốn vòng A 200 triệu tệ (khoảng 800 tỷ đồng) năm 2021 và đạt doanh số gần 2 tỷ tệ (khoảng 8.000 tỷ đồng) năm 2024. Theo trang Giới Diện, hãng cho biết đã bán tổng cộng hơn 100 triệu chai xịt khô, nhưng đây không còn là động lực tăng trưởng chính.

Số liệu của đơn vị nghiên cứu Dụng Hộ Thuyết cho thấy từ tháng 8/2025 đến tháng 7/2026, trên ba nền tảng Tmall, JD và Douyin, Spēs tăng trưởng 31%, đạt 808 triệu tệ (khoảng 3.232 tỷ đồng), trong khi toàn thị trường chăm sóc tóc trực tuyến chỉ tăng 3,39%. Nhưng cơ cấu bên trong mới đáng chú ý: dầu gội tăng 73% lên 387 triệu tệ, còn xịt khô, sản phẩm làm nên tên tuổi hãng, giảm 4% xuống 265 triệu tệ (khoảng 1.060 tỷ đồng). Dịp Ngày độc thân 11/11 năm 2025, doanh số dầu gội của hãng lần đầu vượt xịt khô.

Thương hiệu từng dạy cả một thế hệ cách "không gội đầu" giờ lớn lên nhờ bán dầu gội, và đặt cược tiếp vào một định dạng không gội mới. Khăn gội khô của Spēs có giá 59,9 tệ (khoảng 240.000 đồng) cho hộp 10 miếng trên gian hàng chính hãng Tmall, tức khoảng 6 tệ (khoảng 24.000 đồng) một miếng. Một chai xịt 40 tệ dùng được nhiều lần, còn một miếng khăn thường chỉ cho một lần dùng. Tính theo chi phí mỗi lần, khăn lau đắt hơn đáng kể.

Hộp 10 miếng khăn gội khô Spēs có giá 59,9 tệ (khoảng 240.000 đồng). Ảnh: Taobao

Mức giá ấy không đánh vào người trẻ săn đồ rẻ. Spēs cho biết khách mua khăn gội tập trung ở các thành phố tuyến một, lớn tuổi hơn và có sức chi tiêu mạnh hơn, đáng chú ý là khá nhiều người trước đó chưa từng mua xịt khô hay bất kỳ sản phẩm không gội nào. Nói cách khác, khăn lau không chỉ ăn vào thị phần của bình xịt mà còn kéo thêm một nhóm khách hoàn toàn mới vào thị trường. Hãng cho biết doanh số tháng đầu ra mắt đã vượt mốc triệu, và khăn gội còn kéo theo đơn mua kèm xịt khô lẫn dầu gội.

Các tình huống sử dụng mà hãng nêu ra cũng khác hẳn hình ảnh "lười gội". Theo Spēs, xịt khô là món "cấp cứu" để thấm dầu, chỉnh kiểu tóc tạm thời, còn khăn gội nhắm tới những lúc người ta không thể gội: tháng ở cữ sau sinh bị dặn kiêng nước, giai đoạn hồi phục sau phẫu thuật, những chuyến công tác dài ngày, hay sau một buổi tập cường độ cao mà vẫn phải đi gặp người khác ngay. Với phụ nữ sau sinh trong văn hóa kiêng gội đầu suốt một tháng, hay người bệnh nằm viện, đó không phải chuyện lười mà là nhu cầu vệ sinh tối thiểu để thấy mình còn tươm tất. Sản phẩm vì thế bước ra khỏi ngăn đồ trang điểm để chạm vào một nhu cầu sâu hơn, và cũng dễ thuyết phục người sẵn sàng trả tiền hơn.

Người dùng thấy rõ vết dầu trên khăn sau khi lau, cảm giác "sạch" mà bình xịt không mang lại. Ảnh: Taobao

Sự dịch chuyển này khớp với một xu hướng lớn của ngành chăm sóc tóc Trung Quốc. Theo số liệu ngành được 36Kr dẫn lại, nửa đầu năm 2025, thị trường chăm sóc tóc và da đầu trực tuyến gần như đứng yên với mức tăng 0,09%, trong đó phân khúc trung và cao cấp tăng 28% còn phân khúc đại trà giảm 3%. Khi tổng cầu không còn phình ra, cách để lớn là bán cho đúng người một sản phẩm đắt hơn với lý do thuyết phục hơn.

Kênh video ngắn làm bệ phóng, nhưng bài toán lâu dài vẫn bỏ ngỏ

Định dạng khăn lau còn có một lợi thế tự nhiên trên kênh bán hàng đang lên. Dụng Hộ Thuyết ghi nhận trong 12 tháng tính đến tháng 8/2026, sản phẩm làm sạch tóc không gội đạt khoảng 551 triệu tệ doanh số trực tuyến, riêng một nền tảng video ngắn đạt khoảng 231 triệu tệ, tăng 24,5%, nhanh hơn hẳn hai sàn thương mại điện tử truyền thống. Lý do được chỉ ra là khác biệt trước và sau khi dùng rất dễ thể hiện trên video. Với khăn lau, hiệu ứng ấy còn rõ hơn: vết dầu hiện lên trên tấm khăn trắng là bằng chứng trực quan mà bình xịt không thể có.

Hình quảng cáo khăn gội khô của Spēs nhấn vào cảm giác tóc sạch, bồng bềnh. Ảnh: Taobao

Dù vậy, chính Jing Daily cũng đặt câu hỏi liệu tương lai của mảng chăm sóc tóc không dùng nước sẽ là sự song hành của cả hai định dạng, khi bình xịt vẫn thống trị thị trường. Giới trong ngành cũng nêu ra những biến số còn bỏ ngỏ. Thứ nhất là giá trị: khi người dùng nhận ra mái tóc dài hay dày của mình cần hai, ba miếng cho một lần lau, chi phí mỗi lần dùng liệu còn hợp lý. Thứ hai là niềm tin: các công dụng như làm sạch, kiềm dầu 72 giờ hay nuôi dưỡng da đầu mà nhiều hãng đang quảng bá cần được kiểm chứng, nhất là khi các bình xịt từng đăng ký công dụng "làm sạch" dù bản chất chỉ thấm dầu. Thứ ba là cạnh tranh: các tên tuổi như Proya, Franck Provost hay L'Oréal đều đang rót tiền vào mảng da đầu và tóc tại Trung Quốc, và một định dạng dễ sản xuất như khăn ướt hoàn toàn có thể bị sao chép nhanh.

Điều chắc chắn hơn là người tiêu dùng Trung Quốc chưa từ bỏ thói quen gội thưa. Thứ họ đổi là kỳ vọng. Một thập kỷ trước, chỉ cần tóc trông bớt bết là đủ để tự tin ra khỏi nhà. Giờ đây, họ muốn tận tay cảm nhận mình đã sạch, và sẵn sàng trả nhiều hơn cho cảm giác ấy.

Pa Dun

Cùng chuyên mục
XEM