Ngành công nghệ giáo dục hết thời hoàng kim, vốn đầu tư giảm 80%, hàng loạt startup đóng cửa hoặc phải chuyển sang làm AI
Từng bùng nổ trong thời đại dịch, ngành công nghệ giáo dục, học online đang dần hết thời hoàng kim.
Tờ Rest of World (RoT) cho hay ngành công nghệ giáo dục (Edtech) toàn cầu từng là "đứa con cưng" của giới đầu tư trong suốt giai đoạn đại dịch nhưng hiện đang phải đối mặt với một thực tế dòng vốn dần cạn kiệt, nhường chỗ cho những công cụ AI thực dụng và các nền tảng đào tạo nhân lực có khả năng tạo ra lợi nhuận ngay lập tức.
Hết thời đốt tiền
Cơn sốt học trực tuyến vốn được tiếp tay bởi các đợt phong tỏa diện rộng dường như đã đi đến hồi kết. Số liệu từ Tracxn, nền tảng theo dõi dữ liệu khởi nghiệp tại Bengaluru, cho thấy một bức tranh tương phản đầy ám ảnh: nếu như năm 2021, dòng vốn đầu tư mạo hiểm (VC) vào Edtech đạt đỉnh 16,7 tỷ USD, thì đến năm 2025, con số này đã lao dốc không phanh 80% xuống mức dưới 3 tỷ USD. Phần lớn dòng vốn này chảy ra từ các quỹ đầu tư tại Mỹ, nơi sự thận trọng đang được đặt lên hàng đầu.
Sự suy thoái của Edtech không chỉ là một hiện tượng cục bộ mà phản ánh sự chuyển dịch lớn hơn trong hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu. Thay vì chạy theo những "giấc mơ hồng" về việc thay đổi hoàn toàn hệ thống giáo dục phổ thông, các nhà đầu tư hiện đang ưu tiên những sản phẩm có tính thực tế cao hơn.
Dòng vốn đầu tư đổ vào Edtech qua từng năm (tỷ USD)
Theo phân tích hồi tháng 2 từ HolonIQ, dòng tiền đang đổ mạnh vào các công cụ AI và nền tảng đào tạo kỹ năng giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí, tăng năng suất và tái đào tạo tay nghề cho nhân viên.
Các quỹ đầu tư đang đặt hiệu quả lên trên sự hào nhoáng. Đại diện HolonIQ chia sẻ trong một bài đăng hồi đầu năm 2025 rằng dòng vốn VC đã chuyển dịch từ "số lượng" sang "mục đích".
Các nhà đầu tư hiện tập trung vào các sản phẩm ứng dụng AI, các nền tảng gắn liền với thị trường lao động và các giải pháp vận hành cho khối giáo dục online nhằm giải quyết bài toán chi phí, nhân sự hơn là những ứng dụng học tập chung chung.
Đi cùng với sự sụt giảm về vốn là sự biến mất dần của các nhà sáng lập. Dữ liệu cho thấy chỉ có khoảng 645 công ty Edtech mới được thành lập trong năm 2025, một con số khiêm tốn nếu đặt cạnh 10.500 doanh nghiệp ra đời vào năm 2020.
Lý giải cho điều này, báo cáo từ Loot Drop chỉ ra rằng các startup vì lợi nhuận đang gặp khó khăn trong việc tạo ra sự khác biệt và giải quyết bài toán kinh tế đơn vị (unit economics) yếu kém. Chi phí tìm kiếm khách hàng quá cao, chu kỳ bán hàng vào các cơ sở giáo dục kéo dài và tỷ lệ giữ chân người dùng thấp do kết quả học tập mơ hồ là những "căn bệnh kinh niên" của ngành này.
Cái chết của những tượng đài chính là lời cảnh báo rõ rệt nhất. Byju’s của Ấn Độ, từng là startup giáo dục giá trị nhất thế giới với định giá 22 tỷ USD, đã sụp đổ dưới sức ép của khủng hoảng tài chính và chiến thuật bán hàng quá quyết liệt.
Tại Nigeria, Edukoya cũng đã phải đóng cửa vào năm 2025 do không thể duy trì lợi nhuận và sự quay lưng của nhà đầu tư. Ở những khu vực mà học trực tuyến là cứu cánh duy nhất như Afghanistan hay các vùng chiến sự, khoảng trống mà các startup để lại đang được lấp đầy bởi các tổ chức phi lợi nhuận như Khan Academy thay vì các doanh nghiệp được rót vốn mạo hiểm.
Số lượng startup Edtech thành lập qua từng năm
Tại Trung Quốc, sau cú sốc chính sách "giảm kép" năm 2021, cục diện đã thay đổi hoàn toàn. Yuanfudao, từng được định giá 15,5 tỷ USD, đã phải khai tử mảng dạy thêm cốt lõi để chuyển sang sản xuất phần cứng AI.
Hiện tại, công ty này đang nằm trong top 6 nhà sản xuất thiết bị học tập AI hàng đầu tại Trung Quốc, cạnh tranh trực tiếp với Zuoyebang thông qua các sản phẩm như máy học tập, đèn bàn thông minh hay bàn học tích hợp công nghệ.
Xu hướng hiện nay đang nghiêng hẳn về phía đào tạo nghề nghiệp và mô hình B2B (doanh nghiệp bán cho doanh nghiệp). Đây là mô hình đã chiếm ưu thế tại các thị trường phát triển như Úc, New Zealand và các quốc gia vùng Baltic.
Việc đào tạo phát triển nguồn nhân lực, luyện thi chứng chỉ chuyên môn và đào tạo kỹ năng đặc thù cho các ngành thu nhập cao đang chứng minh sức hút lớn hơn nhiều so với giáo dục online đại trà.
Theo RoT, kỷ nguyên của các nền tảng cố gắng thay thế toàn bộ trường học có lẽ đã khép lại. Những kẻ thắng cuộc trong giai đoạn tới sẽ là những công cụ chuyên biệt, tích hợp sâu vào quy trình làm việc thực tế và mang lại giá trị đo lường được cho người học và doanh nghiệp. Edtech không biến mất, nó chỉ đang trở nên "già dặn" và thực dụng hơn sau những bài học đắt giá từ quá khứ.
*Nguồn: RoT, BI
