Loại cá Việt được Nhật dùng làm sashimi: Xuất khẩu tăng 67% trong nửa đầu năm, kỳ vọng trở thành ngành hàng 500 triệu USD vào năm 2030

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (Vasep), 6 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cá rô phi Việt Nam đạt 69 triệu USD, tăng 67% so với cùng kỳ năm trước. Riêng tháng 6 đạt 7 triệu USD, giảm 32%, cho thấy đà tăng trưởng có phần chững lại trong ngắn hạn. Tuy nhiên, kết quả lũy kế vẫn phản ánh rõ tiềm năng mở rộng của ngành.

Vasep nhận định đến năm 2030, thị trường cá rô phi toàn cầu được dự báo tiếp tục mở ra nhiều cơ hội cho Việt Nam. Mỹ vẫn là một trong những thị trường tiêu thụ lớn, dù nhu cầu và chính sách thương mại có thể biến động.

Bên cạnh đó, xu hướng đa dạng hóa nguồn cung ngoài Trung Quốc tiếp tục tạo dư địa cho những nhà cung cấp mới. Nhu cầu đối với phile đông lạnh và các sản phẩm giá trị gia tăng cũng được kỳ vọng tiếp tục tăng, phù hợp với lợi thế chế biến của Việt Nam.

Cũng theo Vasep, cơ hội của Việt Nam không chỉ nằm ở việc mở rộng sản lượng mà còn ở khả năng xây dựng một chuỗi cung ứng có kiểm soát và truy xuất nguồn gốc. Việc mở rộng vùng nuôi tập trung, áp dụng các tiêu chuẩn như VietGAP, GlobalGAP, kiểm soát chất lượng con giống, thức ăn và quy trình nuôi sẽ là nền tảng để ngành nâng cao tính ổn định và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của các thị trường nhập khẩu.

Một hướng đi quan trọng khác là tăng tỷ trọng sản phẩm giá trị gia tăng. Thay vì chủ yếu cạnh tranh bằng giá với các nhà cung cấp lớn như Trung Quốc, cá rô phi Việt Nam có thể tạo khác biệt thông qua phile chất lượng cao, sản phẩm chia khẩu phần, tẩm bột, chế biến sẵn và các sản phẩm phù hợp với nhu cầu riêng của từng thị trường.

Về thị trường, Vasep cho biết bên cạnh Mỹ, Việt Nam còn có cơ hội mở rộng tại EU, Trung Đông, Canada và Australia. Đồng thời, với lợi thế về vị trí địa lý và năng lực chế biến, Việt Nam có thể từng bước trở thành một nguồn cung cá rô phi quan trọng tại châu Á, thay vì phụ thuộc vào một vài thị trường truyền thống.

“Từ nay đến năm 2030, ngành cá rô phi Việt Nam có thể hướng tới kịch bản xuất khẩu khoảng 250–350 triệu USD. Trong kịch bản bứt phá, khi hình thành được chuỗi sản xuất quy mô lớn, đồng bộ từ con giống, vùng nuôi đến chế biến và thị trường, kim ngạch có thể hướng tới 500 triệu USD”, Vasep nhận định.

Để đạt được mục tiêu này, theo hiệp hội, ngành cần chuyển từ phát triển phân tán sang sản xuất quy mô, có chứng nhận và truy xuất nguồn gốc, đồng thời đẩy mạnh chế biến sâu và đa dạng hóa thị trường. Xa hơn, mục tiêu không chỉ là tăng kim ngạch mà là đưa cá rô phi trở thành một ngành hàng xuất khẩu có giá trị và vị thế riêng của Việt Nam vào năm 2030.

Phan Trang