Cú lội ngược dòng của Intel: Hiện đang nắm trong tay 'vũ khí bí mật' của nước Mỹ, tân CEO thành công 'cầm máu' tập đoàn

Khi Lip-Bu Tan chính thức tiếp quản chiếc ghế chèo lái Intel vào tháng 3 năm 2025, gã khổng lồ này đang ở trong tình thế vô cùng cấp bách. Suốt nhiều năm qua, tượng đài tiên phong trong lĩnh vực bán dẫn tại Thung lũng Silicon đã phải chật vật để duy trì vị thế dẫn đầu thị trường trước sự bành trướng mạnh mẽ của Nvidia, AMD và Qualcomm. Trong khi đó, Công ty Sản xuất Bán dẫn Đài Loan (TSMC) thâu tóm tới 90% sản lượng chip tiên tiến nhất thế giới, khiến mảng đúc chip (foundry) của Intel hầu như không còn dư địa để cạnh tranh.

Khó khăn bủa vây Intel không phải là điều quá xa lạ với Tan khi ông đưa ra những bình luận công khai đầu tiên trong báo cáo tài chính quý vào tháng 4 năm 2025: “Có những mảng chúng tôi bắt buộc phải cải thiện, và sẽ không có giải pháp nào giải quyết nhanh chóng được ngay.”

Vị giám đốc điều hành 66 tuổi gốc Malaysia, người từng có 12 năm dẫn dắt Cadence Design Systems, hầu như giữ thái độ vô cùng kín tiếng kể từ khi tiếp quản quyền lực. Chính vì vậy, khi ông Tan xuất hiện và có bài phát biểu khai mạc công khai vào tuần trước tại Computex (triển lãm thương mại thường niên tại Đài Bắc vốn đang bùng nổ sức hút nhờ cơn sốt AI), một đám đông nghẹt thở đã có mặt để lắng nghe lộ trình.

Đám đông này phần lớn tụ họp để tìm hiểu về tương lai của dòng sản phẩm cốt lõi của Intel, bộ vi xử lý trung tâm (CPU), bộ não điều khiển của mọi máy tính. Đây là dòng chip đã cung cấp năng lượng cho máy tính xách tay và máy chủ suốt nhiều thập kỷ qua. Giờ đây, các bộ vi xử lý CPU lại bất ngờ được coi là mắt xích không thể thiếu trong cuộc đua vũ trang AI và nhận được sự quan tâm đặc biệt, mở ra một cơ hội tái sinh vô cùng lớn cho Intel.

Ông Dan Nystedt, Phó Chủ tịch quỹ đầu tư tư nhân TriOrient có trụ sở tại châu Á, nhận định với CNN: “Sự hồi sinh của CPU hoàn toàn có thể cứu sống cả tập đoàn này. Bởi lẽ, phần lớn hoạt động kinh doanh cốt lõi của Intel chính là CPU.”

Trong một thông báo gửi tới CNN, phía Intel khẳng định ông Tan đang tập trung toàn lực vào khâu thực thi và đưa khách hàng trở lại vị trí trọng tâm trong mọi quyết định của hãng. “Với bảng cân đối kế toán vững mạnh hơn ở hiện tại, một đội ngũ lãnh đạo được làm mới và sự tập trung cao độ vào kỷ luật kỹ thuật, Intel đang ở vị thế sẵn sàng để thâu tóm các cơ hội tăng trưởng do AI dẫn dắt ngay trước mắt,” tập đoàn nhấn mạnh.

Thiên thời

Cuộc lội ngược dòng của Intel đang nhận được một cú hích may mắn nhờ vào agentic AI - một thế hệ trí tuệ nhân tạo mới có khả năng tự động hoàn thành các tác vụ phức tạp thay thế cho con người, thay vì chỉ đơn thuần trả lời các câu hỏi như trước.

Các bộ vi xử lý đồ họa (GPU), phân khúc thế mạnh độc quyền của Nvidia, là công cụ lý tưởng để huấn luyện các mô hình AI lớn. Thế nhưng, các chip CPU lại đang chứng kiến một đợt bùng nổ nhu cầu mới do chúng sở hữu hiệu suất tối ưu cho quá trình suy luận, tức quá trình đưa các mô hình AI đã huấn luyện vào vận hành thực tế. Suy luận chính là chiếc chìa khóa vạn năng để vận hành làn sóng các đại lý AI mới mà các ông lớn như OpenAI, Anthropic và Google đang phát triển và triển khai.

“CPU giờ đây đóng vai trò là nhạc trưởng, còn GPU là dàn nhạc giao hưởng,” CEO Nvidia Jensen Huang khẳng định trong bài phát biểu tại Đài Bắc tuần này.

Ngay tại hội nghị, Nvidia cũng công bố một chiến lược bành trướng mạnh mẽ vào trận địa CPU khi trình làng dòng chip mới cho máy tính xách tay và máy để bàn, đồng thời tiết lộ dòng CPU chuyên dụng cho trung tâm dữ liệu Vera hiện đã bước vào giai đoạn sản xuất toàn diện.

Bên lề sự kiện Computex, ông Tan tiết lộ với các phóng viên rằng trong tháng qua, rất nhiều CEO công nghệ đã gọi điện trực tiếp cho ông để đặt hàng thêm CPU. “Đó là một cơ hội khổng lồ cho chúng tôi. Chúng tôi thực sự vô cùng phấn khích,” ông Tan chia sẻ.

Giới phân tích nhận định nhu cầu gia tăng đối với CPU có thể giúp doanh số của Intel bứt phá mạnh mẽ trong vài năm tới, với điều kiện hãng phải nhanh chóng đẩy mạnh sản lượng và bảo đảm tuyệt đối chất lượng sản xuất. “Chúng tôi đang tập trung cao độ vào khâu cung ứng, đảm bảo rằng chúng tôi có thể làm thỏa mãn mọi khách hàng,” ông Tan bổ sung.

Cuộc đại phẫu theo phong cách Lip-Bu Tan

Chiến lược lội ngược dòng của ông Tan tại Intel dường như được sao chép nguyên bản từ cuốn sách chiến lược từng áp dụng thành công tại Cadence: tinh gọn bộ máy vận hành, đầu tư mạnh mẽ vào kỹ thuật, mở rộng bờ cõi bằng các thương vụ M&A chiến lược và nuôi dưỡng mối quan hệ sâu sắc với các khách hàng.

Tại Intel, ông Tan đã thẳng tay sa thải khoảng 34% lực lượng lao động toàn tập đoàn và ra lệnh tạm dừng các kế hoạch mở rộng nhà máy sản xuất tốn kém tại Đức và Ba Lan. Ông cũng đập tan cấu trúc quan liêu của bộ máy doanh nghiệp, chiêu mộ các nhân tài mới, thiết lập các liên minh chiến lược, bán tháo các tài sản kinh doanh không cốt lõi và định hướng tập đoàn tập trung toàn lực trở lại vào gốc rễ ban đầu.

“Về bản chất cốt lõi, Intel là một công ty kỹ thuật,” ông Tan dõng dạc tuyên bố tại Computex. “Đó là điều tôi đã quyết định ngay từ ngày đầu tiên nắm quyền... Tất cả các báo cáo kỹ thuật hiện đều phải gửi trực tiếp cho tôi.”

Bằng việc nâng đỡ các kỹ sư và cắt gọt bớt các tầng lớp quản lý cấp trung, ông Tan có thể trực tiếp giám sát sát sao mảng kinh doanh chip và AI của Intel. Ông đã bán bớt cổ phần kiểm soát của Intel tại một công ty con để đổi lấy tính thanh khoản tiền mặt, đồng thời chiêu mộ các giám đốc điều hành cấp cao từ Qualcomm và Arm về để chèo lái các khối kinh doanh trung tâm dữ liệu và AI. Đáng chú ý, ông còn thu hút các dòng vốn đầu tư chiến lược từ chính đối thủ Nvidia và tập đoàn Softbank, bảo chứng cho các mối quan hệ đối tác chiến lược với những thế lực có tầm ảnh hưởng lớn nhất trong ngành AI.

Ông Chiayang Yao, chuyên gia phân tích tại công ty nghiên cứu thị trường số Digitimes Research (Đài Loan), nhận định với CNN: “Ông Tan đang nỗ lực thu hút thêm nhiều nguồn lực từ bên ngoài vào Intel, nhằm giúp tập đoàn có thêm thời gian và không gian để không chỉ điều chỉnh lại quy trình sản xuất chip mà còn lôi kéo thêm nhiều khách hàng lớn nhằm đẩy sản lượng sản xuất lên cao.”

Giữa cuộc đại phẫu, Intel đã nhận được một chiếc phao cứu sinh đắc lực từ chính quyền Tổng thống Donald Trump. Vào tháng 8, chính phủ Mỹ đã quyết định tung ra khoản đầu tư trị giá 8,9 tỷ USD để mua lại cổ phiếu của Intel (tương đương khoảng 10% cổ phần tập đoàn). Dòng vốn này nhằm hỗ trợ cho các nỗ lực mở rộng cơ sở nghiên cứu và nhà máy sản xuất của Intel ngay trên đất Mỹ, bảo đảm quyền tiếp cận chuỗi cung ứng chip tiên tiến nội địa phục vụ cho các mục tiêu an ninh quốc gia. Kể từ thời điểm đó, cổ phiếu của Intel (mã INTC) đã chứng kiến mức tăng trưởng phi mã khoảng 300%.

Thỏa thuận này là một phần trong chiến lược tổng lực nhằm thúc đẩy năng lực sản xuất bán dẫn tại Mỹ và củng cố vững chắc vị thế dẫn đầu của quốc gia này trên bản đồ chip toàn cầu - một trong những ưu tiên hàng đầu trong nhiệm kỳ hai của ông Trump.

Ông Yao đúc kết: “Ông Tan đã thành công trong việc cầm máu cho doanh nghiệp, đưa tập đoàn ra khỏi phòng hồi sức cấp cứu (ICU) để chuyển sang một phòng bệnh thông thường.”

Theo: CNN, WSJ

Vũ Anh