Công nghệ AI trên xe hơi đã tiến hóa đến mức "đọc vị" được cơn nhồi máu cơ tim, quét khuôn mặt để theo dõi sức khoẻ người lái mọi lúc

Xe hơi có thể là tác nhân gây nguy hiểm nghiêm trọng, khi mỗi năm có hơn 1 triệu người trên toàn cầu tử vong do tai nạn giao thông. Thêm vào đó, khoảng 20 đến 50 triệu người khác phải gánh chịu những chấn thương nghiêm trọng mỗi năm. Đây là những con số vô cùng ảm đạm về thực trạng an toàn giao thông đường bộ.

Tuy nhiên, việc lái xe không nhất thiết phải luôn đi kèm với những mối nguy hiểm rình rập như vậy.

Dù nhiều người kỳ vọng rằng theo thời gian, xe tự lái hoàn toàn sẽ dần kéo giảm số vụ tai nạn mỗi năm, các nhà sản xuất ô tô hàng đầu lại đang hướng tới những tiến bộ thực tiễn hơn trong tương lai gần. Trên thực tế, bài toán về an toàn xe hơi đã bắt đầu được giải quyết một cách đáng kể nhờ các công nghệ hỗ trợ người lái tân tiến.

Cuộc cách mạng từ những chiếc cảm biến sinh học

Các hãng xe lớn, bao gồm Mazda và Toyota, đang tích cực chế tạo một thế hệ ô tô mới được trang bị hàng loạt cảm biến hiện đại, từ cảm biến điện tâm đồ (ECG) tích hợp ngay trên vô lăng cho đến cảm biến đeo tai có khả năng phát hiện thời điểm người lái không còn đủ điều kiện an toàn để điều khiển xe.

Công nghệ này bao gồm khả năng nhận biết các cơn đau đột phát như nhồi máu cơ tim, đột quỵ, co giật, buồn nôn, hay thậm chí là trạng thái say xỉn của tài xế.

Sai sót của con người chiếm tới hơn 90% nguyên nhân gây ra các vụ tai nạn giao thông. Vì vậy, việc đưa các cảm biến đa phương thức (như cảm biến quang học và thiết bị giám sát sinh lý học kể trên) vào ô tô sẽ tiếp tục giảm thiểu rủi ro cho cả người lái lẫn những người cùng tham gia giao thông trên đường.

Minh chứng rõ nét nhất cho xu hướng này là công nghệ "Co-Pilot Concept" của Mazda. Hãng xe Nhật Bản đã hợp tác với các chuyên gia y tế thuộc Bệnh viện Đại học Tsukuba để nghiên cứu hình ảnh hành vi của một tài xế khỏe mạnh đối lập với một người đang gặp sự cố sức khỏe đột ngột (như gục đầu trên vô lăng hoặc mất ý thức).

Khi phát hiện tài xế gặp nguy hiểm, hệ thống Co-Pilot sẽ ngay lập tức kích hoạt chế độ tự lái, tự động tấp xe vào lề đường an toàn, bật đèn cảnh báo nguy hiểm, bấm còi cảnh báo các phương tiện xung quanh và tự động thực hiện cuộc gọi khẩn cấp đến cứu thương hoặc cảnh sát.

Tương tự, Toyota cũng đã phát triển hệ thống lái nâng cao (Advanced Drive) hoạt động như một "người giám hộ" vô hình. Hệ thống này liên tục quan sát chuyển động mắt của tài xế thông qua camera hồng ngoại tầm gần.

Nếu phát hiện mắt người lái nhắm quá lâu hoặc không nhìn đường, xe sẽ đưa ra cảnh báo bằng âm thanh, rung vô lăng và nếu cần thiết sẽ chủ động giảm tốc độ để tránh va chạm.

Giao lộ của Công nghệ, Trí tuệ nhân tạo (AI) và Sức khỏe

Điều quan trọng nhất là thế hệ ô tô mới này không chỉ bảo vệ an toàn mà còn chủ động chăm sóc sức khỏe cho người lái ngay trong suốt hành trình. Sự giao thoa giữa chăm sóc sức khỏe (wellness), khả năng di động (mobility) và trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng trở nên mạnh mẽ.

Cụ thể, đó là sự phát triển vượt bậc của các cảm biến đa phương thức nhằm theo dõi và tác động tích cực đến sức khỏe toàn diện của tài xế (bao gồm cả thể chất, cảm xúc và tinh thần).

Hãy cân nhắc mẫu xe ý tưởng "Urbansphere" của Audi. Chiếc xe này tích hợp các chương trình phát hiện căng thẳng dựa trên các công nghệ tiên tiến như quét khuôn mặt và hệ thống phân tích giọng nói tích hợp AI, nhằm đánh giá trạng thái cảm xúc của người lái tại bất kỳ thời điểm nào sau vô lăng.

Những dữ liệu thời gian thực này sau đó được sử dụng để đưa ra các đề xuất thư giãn mang tính cá nhân hóa cho người lái, chẳng hạn như hướng dẫn các bài tập thiền định ngắn ngay trên xe.

Được thiết kế hướng tới các siêu đô thị hiện đại, nơi kẹt xe là một phần của cuộc sống thường nhật, Audi Urbansphere biến khoang lái thành "không gian sống thứ ba" đầy sang trọng bên ngoài ngôi nhà và văn phòng làm việc.

Với công nghệ tự lái cấp độ 4 (Level 4), vô lăng và bàn đạp ga sẽ hoàn toàn ẩn đi khi không cần thiết, nhường chỗ cho một phòng khách di động. Tại đây, hành khách có thể ngả lưng tới 60 độ, kích hoạt ứng dụng thiền thông qua màn hình OLED trong suốt cỡ lớn và tận hưởng vùng âm thanh riêng biệt được tích hợp trực tiếp ở tựa đầu.

Các ứng dụng công nghệ tương tự cũng đang xuất hiện ở những thương hiệu dẫn đầu ngành công nghiệp ô tô khác, tiêu biểu như Hyundai.

Hệ thống "Cabin Thông Minh" (Smart Cabin) của hãng này được trang bị các cảm biến ghi lại các chỉ số sinh tồn của người điều khiển, từ đó tự động điều chỉnh các điều kiện trong khoang cabin dựa trên dữ liệu thu thập được.

Ví dụ, nếu nồng độ khí CO2 bên trong xe bị phát hiện là quá cao hoặc vượt ngưỡng nguy hiểm, chiếc xe sẽ tự động hạ cửa kính hoặc kích hoạt chế độ lấy gió ngoài của hệ thống điều hòa để tránh gây buồn ngủ cho tài xế.

Nhánh công nghệ Hyundai Mobis của tập đoàn Hàn Quốc đã nâng cấp giải pháp này lên một tầm cao mới bằng bộ điều khiển sinh học tích hợp đầu tiên trên thế giới.

Bên cạnh cảm biến CO2, hệ thống còn tích hợp thiết bị đo sóng não (EEG) đeo tai để phân tích mức độ mệt mỏi của não bộ và một camera 3D theo dõi tư thế ngồi.

Khi phát hiện tài xế quá căng thẳng, hệ thống sẽ đề xuất chuyển sang chế độ tự hành để người lái có thời gian nghỉ ngơi, đồng thời điều chỉnh nhiệt độ và độ ẩm trong xe về mức tối ưu nhất nhằm ngăn ngừa hiện tượng say xe.

Đây cũng là bước đi mà hãng xe sang Mercedes-Benz đang đẩy mạnh với tính năng "Energizing Coach", một trợ lý ảo đưa ra các giải pháp can thiệp thể chất và tinh thần phù hợp dựa trên mức độ căng thẳng của người lái được đo lường tự động.

Không đứng ngoài cuộc chơi, Volvo cũng trang bị cho mẫu SUV điện EX90 hệ thống thấu hiểu người lái (Driver Understanding System).

Hệ thống này sử dụng hai camera nội thất kết hợp cùng vô lăng cảm ứng điện dung để phát hiện các dấu hiệu mất tập trung hoặc buồn ngủ cực kỳ nhỏ ở mắt và tay của tài xế.

Nếu phát hiện người lái không phản ứng do gặp sự cố sức khỏe, chiếc xe có thể tự động dừng lại an toàn sát lề đường và bật đèn cảnh báo.

Tương lai của những "văn phòng chăm sóc sức khỏe" di động

Với doanh số bán ra vượt mốc 65 triệu chiếc ô tô trên toàn cầu mỗi năm, ngành công nghiệp xe hơi đang sở hữu một kho dữ liệu khổng lồ đầy tiềm năng để vừa bảo vệ an toàn, vừa nâng cao sức khỏe cho người di chuyển trên đường.

Mặc dù công nghệ này mở ra triển vọng tươi sáng, giới chuyên gia cũng đặt ra những câu hỏi lớn về tính bảo mật thông tin.

Việc các hãng xe thu thập các dữ liệu sinh học nhạy cảm như nhịp tim, sóng não hay biểu cảm khuôn mặt đòi hỏi những quy chuẩn nghiêm ngặt về bảo mật dữ liệu y tế cá nhân để tránh nguy cơ bị rò rỉ hoặc lạm dụng cho mục đích thương mại.

Những người lái xe có trách nhiệm luôn nỗ lực chăm sóc tốt nhất cho phương tiện của họ thông qua việc bảo dưỡng định kỳ, rửa xe hay căn chỉnh động cơ nhằm bảo vệ giá trị của tài sản lớn này. Nhưng trong kỷ nguyên mới, cục diện đã thay đổi hoàn toàn: chính những chiếc xe sẽ quay lại chăm sóc ngược cho con người.

Dưới bệ phóng của nguồn vốn đầu tư khổng lồ đổ vào ngành công nghiệp ô tô, sự trỗi dậy mạnh mẽ của công nghệ AI đa phương thức, và xu hướng tự chăm sóc bản thân (self-care) đang trở thành tâm điểm của thời đại, chiếc xe giờ đây không còn đơn thuần là một cỗ máy di chuyển thô kệch, mà thực sự đang chuyển mình thành một không gian chăm sóc sức khỏe di động đáng tin cậy cho nhân loại.

Nguồn: Wired

Quỳnh Nga