Có 102 người con, một người cha quyết định... dừng lại
Có 12 người vợ, 102 người con và hàng trăm người cháu, Musa Hasahya Kasera thừa nhận việc sinh quá nhiều con đã vượt quá khả năng chăm sóc của mình. Gánh nặng ăn uống, quần áo và học hành khiến ông quyết định không sinh thêm.
Trong phóng sự được AFP thực hiện và các báo đăng vào tháng 2/2023, Musa Hasahya Kasera, khi đó 68 tuổi, cho biết gia đình mình có 12 người vợ, 102 người con và 578 người cháu. Ông sống tại làng Bugisa, huyện Butaleja, một vùng nông thôn ở miền đông Uganda.
Hasahya kết hôn với người vợ đầu tiên vào năm 1972 theo nghi lễ truyền thống, khi cả hai khoảng 17 tuổi. Một năm sau, con gái đầu lòng Sandra Nabwire chào đời. Những cuộc hôn nhân tiếp theo khiến gia đình ngày càng đông đúc.
Một quan chức địa phương cho biết dù gặp nhiều khó khăn vì gia đình quá đông, Hasahya vẫn “nuôi dạy các con rất tốt”.Ảnh: AFP.
Theo lời Hasahya, gia đình xuất thân của ông chỉ có hai anh em. Anh trai, người thân và bạn bè khuyên ông cưới nhiều vợ, sinh nhiều con để phát triển dòng họ. Khi ấy, ông làm nghề buôn gia súc và giết mổ. Hasahya kể vị thế của mình khiến nhiều gia đình trong làng muốn gả con gái cho ông.
Đến thời điểm AFP ghi nhận, 102 người con của Hasahya trong độ tuổi từ 10 đến 50, còn người vợ trẻ nhất khoảng 35 tuổi. Nhưng sau nhiều thập niên liên tục mở rộng gia đình, ông phải đối diện với khó khăn trong việc chăm lo cho từng thành viên.
Hasahya cho biết sức khỏe của mình đang suy giảm, ông không có việc làm và chỉ có khoảng 0,8 ha đất. Việc bảo đảm thức ăn, quần áo và chi phí học hành cho gia đình đã vượt quá khả năng của ông. Hai người vợ rời đi vì ông không đáp ứng được những nhu cầu cơ bản.
Các con và cháu của Hasahya chia nhau một quả mít hái từ cây trong vườn nhà. Ảnh: Badru Katumba/AFP.Các con và cháu của Hasahya chia nhau một quả mít hái từ cây trong vườn nhà. Ảnh: Badru Katumba/AFP.
Ông quyết định không sinh thêm con và cho biết các bà vợ sử dụng biện pháp tránh thai. Hasahya cũng thừa nhận mình đã thiếu trách nhiệm khi sinh quá nhiều con mà không đủ khả năng chăm sóc.
Ngay cả việc nhớ tên các thành viên cũng trở thành thử thách. Hasahya nói ông nhớ tên người con đầu và người con út, nhưng không thể nhớ hết những người còn lại. Để nhận diện một số người con, ông phải nhờ những người mẹ giúp đỡ.
Ông lưu thông tin về tên và ngày sinh của các con trong những cuốn sổ cũ. Trong cuộc trò chuyện với phóng viên, Hasahya lật tìm các cuốn sổ để tra cứu những thông tin về gia đình mình.
Hasahya lật những cuốn sổ ghi chép về gia đình, trong đó có tên và ngày sinh của toàn bộ 102 người con.Ảnh: Badru Katumba/AFP.
Không chỉ quên tên con, ông còn có lúc không nhớ tên một số người vợ. Khi đó, ông phải hỏi Shaban Magino, người con trai 30 tuổi làm giáo viên tiểu học. Magino là một trong số ít người con được học hành đầy đủ, đồng thời giúp cha điều hành các công việc của gia đình.
Để giải quyết bất đồng giữa đông đảo thành viên, Hasahya cho biết gia đình tổ chức họp mỗi tháng. Một quan chức địa phương phụ trách làng Bugisa nhận xét rằng dù gặp nhiều khó khăn, ông vẫn nuôi dạy các con tốt, không ghi nhận những trường hợp trộm cắp hay đánh nhau.
Tuy vậy, cuộc sống thường ngày của gia đình vẫn thiếu thốn. Ngoài căn nhà xuống cấp với mái tôn hoen gỉ, nhiều thành viên sống trong khoảng hai chục căn nhà đất lợp cỏ gần đó. Không gian sinh hoạt đông đúc khiến ba người vợ chuyển đến nơi cách khoảng 2 km, bên cạnh hai người đã rời bỏ ông.
Ngoài căn nhà xuống cấp với mái tôn hoen gỉ, nhiều thành viên sống trong khoảng hai chục căn nhà đất lợp cỏ gần đó.Ảnh: Badru Katumba/AFP.Ngoài căn nhà xuống cấp với mái tôn hoen gỉ, nhiều thành viên sống trong khoảng hai chục căn nhà đất lợp cỏ gần đó.Ảnh: Badru Katumba/AFP.
Bugisa là vùng người dân chủ yếu chăn nuôi và trồng trọt quy mô nhỏ, với các loại cây như lúa, sắn và cà phê. Một số thành viên trong gia đình Hasahya làm việc vặt cho hàng xóm để kiếm tiền hoặc đổi lấy thức ăn. Những người khác đi lấy nước, kiếm củi, có lúc phải đi bộ quãng đường dài.
Phóng viên AFP ghi nhận cảnh một số phụ nữ ngồi đan chiếu hoặc tết tóc, trong khi những người đàn ông chơi bài dưới bóng cây. Đến bữa trưa, khi món sắn luộc đã sẵn sàng, Hasahya bước ra khỏi căn nhà và gọi mọi người xếp hàng để ăn.
Zabina, người vợ thứ ba, cho biết lượng thức ăn không đủ. Trẻ chỉ được ăn một bữa mỗi ngày, hôm khá hơn mới có hai bữa.
Bà cũng nói nếu biết Hasahya đã có những người vợ khác, bà sẽ không đồng ý kết hôn. Sau khi bà về chung sống và chấp nhận hoàn cảnh của mình, ông vẫn tiếp tục cưới thêm, từ người vợ thứ tư, thứ năm cho đến khi có 12 người vợ.
Gia đình Musa Hasahya Kasera với hàng trăm thành viên sống tại khu nhà của gia đình ở vùng nông thôn huyện Butaleja, miền đông Uganda. Ảnh: Badru Katumba/AFP.
Khi được hỏi vì sao những người vợ còn lại không rời đi, Hasahya nói họ yêu ông và cảm thấy hạnh phúc. Nhưng lời kể của Zabina về những bữa ăn thiếu thốn cho thấy áp lực mà các thành viên phải cùng gánh chịu.
Với Hasahya, quyết định dừng tăng “quân số” được đưa ra khi ngay cả những nhu cầu tối thiểu của gia đình cũng trở thành gánh nặng. Sau nhiều năm nghe lời khuyên sinh thêm con để phát triển dòng họ, ông thừa nhận đã rút ra bài học từ việc có quá nhiều con mà không thể chăm lo đầy đủ.
Nguồn: AFP, Monitor, Al Jazeera