Chuyện lạ siêu sale 11/11: Người Trung Quốc đổ xô mua thứ không thể cầm nắm sờ chạm, doanh số tăng tới 450%
Ngày hội mua sắm lớn nhất hành tinh năm nay không còn tăng phi mã. Trong khi đó, một nhóm hàng mà người mua không cầm nắm được lại tăng tới 450%.
Doanh số hàng hóa gần như đứng yên
Công ty nghiên cứu Syntun cho biết tổng doanh số các sàn thương mại điện tử Trung Quốc trong ba tuần tính tới ngày 31/10 đạt khoảng 1.020 tỷ tệ, tăng gần 2,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Mức này thấp hơn nhiều so với giai đoạn sự kiện còn tăng trưởng hai chữ số. Taobao và Tmall của Alibaba vẫn dẫn đầu thị phần, sau đó tới JD.com, Douyin của ByteDance, Pinduoduo và Kuaishou.
Người mua năm nay chọn lọc hơn hẳn. Sunny He, 32 tuổi ở Thượng Hải, chỉ chốt đúng một món giá trị cao là chiếc iPhone 18 Pro Max giá 12.000 tệ, khoảng 46 triệu đồng, kèm phiếu giảm 300 tệ trên Tmall.
"Với tôi, 11/11 rõ ràng không còn nhộn nhịp như trước, vì tôi ít tiền rảnh rỗi hơn mấy năm trước", anh nói với South China Morning Post. "Dù vậy tôi vẫn tranh thủ dịp này cho những món mà mua giá gốc thì tiếc, như chiếc iPhone mới."
Theo Guo Tao, nhà nghiên cứu tại công ty tư vấn thương mại điện tử 100ec, các sàn đang ở thế buộc phải giành khách của nhau. "Tăng trưởng tiêu dùng tổng thể đã chậm lại. Các nền tảng không thể trông vào tăng trưởng gia tăng nữa, họ buộc phải giành giật thị phần sẵn có", ông nhận định.
Việc thắt chặt chi tiêu thể hiện rõ ở nhóm hàng chăm sóc da. Báo cáo của Mojing cho thấy cả nhóm sản phẩm dưới 100 tệ lẫn nhóm trên 1.000 tệ đều tăng trưởng, riêng phân khúc tầm trung bị ép từ cả hai đầu.
Vua livestream Trung Quốc chuyển sang bán token AI
Trái ngược với mặt bằng chung, token AI lại là nhóm hàng tăng mạnh nhất mùa sale năm nay. Đây là đơn vị tính dữ liệu và sức tính toán mà các mô hình ngôn ngữ lớn sử dụng, thứ mà một năm trước gần như chỉ dân lập trình quan tâm.
Ngày 2/11, Phó chủ tịch cấp cao Alibaba kiêm CEO Qianwen Office là Chen Yusen xuất hiện trong phòng livestream của Li Jiaqi, người bán hàng trực tuyến nổi tiếng nhất Trung Quốc và xưa nay gắn liền với son môi, mỹ phẩm. Ông giới thiệu thẻ hội viên tháng của công cụ AI văn phòng với giá 0,01 tệ, tức khoảng 38 đồng. Câu hô quen thuộc của Li Jiaqi khi chốt đơn cũng được đổi lời thành "3, 2, 1, lên Token".
Theo Shenzhen Commercial Daily, 50.000 thẻ bán hết trong khoảng 10 phút và gần 100.000 thẻ trong vòng 30 phút, tương đương khoảng 2 nghìn tỷ token.
JD.com làm điều tương tự ở mảng điện tử. Phòng livestream của sàn này bán hơn mười gói token của các mô hình lớn như JD Cloud, DeepSeek, Zhipu GLM và MiniMax, giá thấp nhất cũng 0,01 tệ. Riêng trong giờ đầu tiên, phòng livestream phát đi hơn 1 tỷ token, còn doanh số gói token tăng 20 lần sau hai tiếng.
Alibaba cho biết Trung tâm Token AI mới thành lập của hãng, nơi tập hợp các gói từ Alibaba Cloud, Z.ai và MiniMax, có doanh số tăng 450% so với tháng trước trong giai đoạn từ 1 đến 20/10. JD.com báo doanh số token AI do bộ phận đám mây cung cấp tăng 167% so với cùng kỳ năm ngoái trong giai đoạn mở màn. Cả hai con số đều do chính hai hãng công bố.
Nhu cầu phía người mua cũng có lý do rõ ràng chứ không chỉ chạy theo phong trào. Chen Daji ở Thâm Quyến bỏ 30 tệ, khoảng 115.000 đồng, mua một gói token sau khi thấy sản phẩm trên sóng Li Jiaqi. Anh nói với South China Morning Post rằng đây là cách rẻ để thử các mô hình khác, xem chúng có thay được dịch vụ nước ngoài mà anh đang trả 20 USD mỗi tháng hay không.
Phần cứng gắn AI cũng được kéo theo. Alibaba cho biết doanh số máy tính cá nhân tích hợp AI trong giờ mở bán đầu tiên tăng hơn 300% so với cùng kỳ, còn JD.com báo đã bán hơn 20 triệu thiết bị liên quan tới AI tính đến cuối tháng 10, bao gồm máy tính và kính thông minh.
Tiền không tăng thêm mà chuyển sang giỏ hàng khác
Đặt hai con số cạnh nhau sẽ thấy vấn đề: token tăng 450% trong khi tổng doanh số chỉ tăng 2,4%. Quy mô thị trường gần như không nhích, nên khoản tiền đổ vào token không phải tiền mới. Nó được rút ra từ những nhóm hàng khác, mà phân khúc chăm sóc da tầm trung bị ép từ hai đầu là một ví dụ.
Sự kiện này ra đời năm 2009, khi Alibaba tổ chức một đợt bán hàng chớp nhoáng trong 24 giờ. Mười tám năm sau, nó kéo dài cả tháng và vẫn thu hút lượng người mua khổng lồ, nhưng cơ cấu giỏ hàng đã khác hẳn.