CEO ngành sinh học Mỹ cảnh báo: Trung Quốc có thể "soán ngôi" chỉ trong 5-10 năm tới

Theo trang tin Stat News, ngành công nghệ sinh học đang tạo ra những đột phá chưa từng có, từ liệu pháp gen đến vaccine mRNA.

Tuy nhiên, theo Tiến sĩ Jeremy Levin, Chủ tịch Tổ chức Đổi mới Công nghệ Sinh học (BIO) và cựu CEO Tập đoàn Dược phẩm đa quốc gia có trụ sở Teva Pharmaceuticals, mối đe dọa lớn nhất hiện nay không nằm ở khoa học, mà ở sự suy yếu của hệ sinh thái hỗ trợ đổi mới sáng tạo.

Ông Levin cho rằng nếu không có những thay đổi mang tính chiến lược, Mỹ có thể đánh mất vị thế dẫn đầu trong lĩnh vực công nghệ sinh học trong vòng 5 - 10 năm tới.

Ba trụ cột của ngành đang lung lay

Theo ông Levin, ngành công nghệ sinh học Mỹ được xây dựng trên ba nền tảng, đó là khoa học, thị trường vốn và cơ quan quản lý.

Với khoa học, ông lo ngại việc suy giảm nguồn lực nghiên cứu và khả năng thu hút nhân tài quốc tế. Ông nhận định: “Chúng ta không còn thu hút được những Albert Einstein của thế giới sinh học như trước nữa”.

Theo ông, nếu những nhà khoa học xuất sắc lựa chọn các quốc gia khác, nguồn cung các đột phá nền tảng sẽ dần suy giảm trong tương lai.

Ở khía cạnh tài chính, CEO Levin cho rằng thị trường vốn hiện không phù hợp với đặc thù của ngành. Trong khi quá trình phát triển một loại thuốc thường kéo dài ít nhất 10 năm, hệ thống thuế Mỹ chỉ khuyến khích nhà đầu tư nắm giữ cổ phiếu trong một năm để hưởng ưu đãi thuế.

Ông nói: “Không có bất kỳ động lực nào được tích hợp trong cấu trúc vốn của ngành nói rằng: chúng tôi sẽ khuyến khích bạn nắm giữ cổ phiếu trong toàn bộ khoảng thời gian đó”.

Trụ cột thứ ba là FDA, cơ quan mà Levin gọi là “trung tâm vàng của ngành công nghệ sinh học”.

Ông mô tả việc cắt giảm khoảng 20% nhân sự tại cơ quan này là “thảm họa”, đồng thời cho biết khoảng 90% lãnh đạo cấp cao của FDA đã thay đổi kể từ đầu năm 2024.

Theo ông, sự mất mát về kinh nghiệm và tính liên tục trong quản lý đang khiến quá trình phát triển thuốc trở nên khó dự đoán hơn.

Trung Quốc đang đi theo một lộ trình dài hạn

Bên cạnh đó, ông Levin đặc biệt nhấn mạnh sự khác biệt giữa Mỹ và Trung Quốc trong cách tiếp cận công nghệ sinh học.

Theo ông, trong khi Mỹ thường gắn công nghệ sinh học với các cuộc tranh luận về giá thuốc, thì Trung Quốc đã xác định đây là lĩnh vực chiến lược quốc gia từ 25 năm trước và liên tục thúc đẩy thông qua các kế hoạch phát triển 5 năm.

Hệ quả là dòng vốn và các thỏa thuận nghiên cứu, cấp phép quốc tế đang ngày càng dịch chuyển sang Trung Quốc.

Dù không ủng hộ việc tách rời hoàn toàn Mỹ và Trung Quốc, ông cảnh báo rằng nếu Washington không hành động quyết liệt, đổi mới sáng tạo công nghệ sinh học có thể dịch chuyển sang các khu vực khác trong vòng 5–10 năm tới.

Ngoài ra, ông Levin cũng chỉ trích cách vận hành của nhiều tập đoàn dược phẩm lớn hiện nay. Ông nhận xét rằng, cơ chế thưởng cho lãnh đạo chủ yếu dựa trên doanh thu và lợi nhuận thay vì hiệu quả điều trị dài hạn hoặc khả năng tạo ra thuốc mới.

Ông dẫn số liệu cho thấy gần 40% bệnh nhân dùng thuốc điều trị bệnh mạn tính bỏ dở liệu trình ngay trong năm đầu tiên.

Theo ông, khi bệnh nhân không duy trì điều trị như khuyến nghị, hiệu quả mà loại thuốc đó hướng tới sẽ không còn được đảm bảo, “điều đó có nghĩa là toàn bộ mục đích của loại thuốc ấy đã biến mất”.

Ông Levin cho rằng nguồn vốn dành cho hoạt động mua lại cổ phiếu đã vượt quá nguồn vốn dành cho việc phát triển các sản phẩm đổi mới sáng tạo mới, làm suy yếu năng lực nghiên cứu dài hạn của ngành.

Đồng thời ông cũng đưa ra quan điểm rằng, sai lầm lớn nhất của Mỹ là xem công nghệ sinh học như một ngành thương mại thay vì một loại hạ tầng chiến lược.

Ông đề xuất xây dựng các cơ chế hỗ trợ tương tự bất động sản và hạ tầng, bao gồm ưu đãi thuế cho các khoản đầu tư dài hạn, các công cụ tái cấu trúc vốn, bảo vệ nguồn lực cho Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) và Viện Y tế Quốc gia của Hoa Kỳ (NIH), đồng thời xây dựng một chiến lược quốc gia dài hạn dành riêng cho công nghệ sinh học.

Khi được hỏi sẽ xây dựng một công ty công nghệ sinh học ở đâu nếu bắt đầu lại từ đầu, Levin cho biết ông vẫn chọn Mỹ vì “những đổi mới vĩ đại nhất vẫn nằm ở đây”.

Tuy nhiên, ông cũng sẽ phát triển các mối quan hệ sâu rộng tại Trung Quốc và Australia để giảm thiểu rủi ro địa chính trị và tận dụng các lợi thế phát triển toàn cầu.

Từ vài doanh nghiệp tiên phong trong thập niên 1970, ngành công nghệ sinh học Mỹ hiện đã phát triển thành hệ sinh thái với gần 2.000 công ty.

Tuy nhiên, theo CEO Levin, lợi thế này không phải là điều được đảm bảo mãi mãi. Nếu các nền tảng khoa học, vốn đầu tư và quản lý tiếp tục suy yếu, vị thế dẫn đầu mà Mỹ xây dựng trong nhiều thập kỷ qua có thể bị thách thức trong tương lai không xa.

* Theo Stat News

Mai Mai