Cả nhà cùng mắc tiểu đường dù không ai mê đồ ngọt, bác sĩ chỉ đích danh 2 món cực quen "bơm đường" vào máu

Bác sĩ gia đình Dương Chí Văn (Yang Zhiwen) tại Đài Loan (Trung Quốc) cảnh báo: "Ăn uống nhiều đồ ngọt không phải nguyên nhân duy nhất gây ra bệnh tiểu đường". Mới đây, ông vừa tiếp nhận một ca bệnh hy hữu khi toàn bộ các thành viên trong một gia đình đến khám và đều nhận kết quả mắc bệnh tiểu đường tuýp 2. Xét nghiệm máu, chỉ số đường huyết lúc đói của cả 3 thành viên vọt lên mức 400 đến 500 mg/dL, cao gấp 4 đến 5 lần ngưỡng an toàn.

Trớ trêu thay, ban đầu không ai trong nhà nghĩ mình mắc căn bệnh mạn tính này. Thời gian gần đây, các thành viên liên tục mệt mỏi, mắt mờ đi rõ rệt, đêm nào cũng thức giấc nhiều lần vì khát nước khô cổ họng và cân nặng sụt giảm nhanh chóng. Nhưng họ cứ nghĩ do thay đổi thời tiết dang thu, đến khi sức khỏe sa sút nghiêm trọng, họ mới dắt nhau đến bệnh viện kiểm tra.

Khi nhận kết quả xét nghiệm, người mẹ không khỏi sốc và bàng hoàng. Bà nghẹn ngào thanh minh với bác sĩ rằng gia đình xưa nay tuyệt đối không ai thích ăn đồ ngọt. Bánh kẹo hay nước ngọt có ga chưa bao giờ mua về nhà, mâm cơm hằng ngày chỉ quanh quẩn vài món bình dân."Có nhầm lẫn gì không, nhà tôi chẳng ai mê đồ ngọt sao lại mắc tiểu đường?", bà nói.

Bác sĩ Dương cho biết, bản thân ông cũng rất bất ngờ trước kết quả này. Tiểu đường có thể di truyền nhưng trường hợp của gia đình này thì không. Phải đến khi khai thác kỹ nhật ký ăn uống hằng ngày, "thủ phạm" ngụy trang cực khéo trên mâm cơm mới "bị lộ mặt". Chẳng nhờ không những chẳng có món nào ngọt mà còn toàn món cực quen:

1. Cơm chiên và mì xào ăn kiểu "thuần tinh bột"

Do công việc bận rộn lại có sở thích ăn uống giống nhau, gần như cả ba bữa trong ngày của gia đình này hầu như chỉ xoay quanh các món cơm chiên, bún xào hoặc mì xào. Đáng nói, họ ăn thuần tinh bột mà gần như không bao giờ bổ sung thêm rau xanh (chất xơ) và rất ít khi thêm nguồn đạm (protein) như thịt, cá, trứng. Đổi lại, lượng ăn của họ rất nhiều, cho nhiều dầu mỡ và gia vị để "đưa cơm" hơn.

Bác sĩ Dương phân tích, một đĩa cơm hay mì xào thuần tinh bột tinh chế có thể nạp vào cơ thể lượng đường tương đương 10 phần đường thông thường. "Tinh bột tinh chế qua chiên xào nhanh chóng bị bẻ gãy thành đường đơn, khiến đường huyết tăng vọt ngay sau khi ăn vì thiếu chất xơ và đạm để cản trở tốc độ tiêu hóa. Cảm giác no ngắn hạn qua đi rất nhanh, đường huyết sụt giảm đột ngột khiến họ đói cồn cào và lại tiếp tục ăn thêm 2 đến 3 bát mới thấy thỏa mãn. Chuỗi tuần hoàn này vắt kiệt tuyến tụy, dẫn đến tình trạng kháng insulin nghiêm trọng", ông nói.

2. Lạm dụng nước tương và tương ớt

Để các món chiên xào bớt ngấy và đậm vị hơn, các thành viên có thói quen rưới rất nhiều nước tương và tương ớt trực tiếp vào bát cơm.

Lượng natri khổng lồ trong các loại nước chấm này khi kết hợp với nồng độ đường cao trong máu sẽ rút nước ra khỏi tế bào, khiến cơ thể rơi vào trạng thái mất nước cấp tính. Bác sĩ Dương cảnh báo đây chính là ngòi nổ dẫn đến tăng đường huyết thẩm thấu, một biến chứng cực kỳ nguy hiểm có thể gây hôn mê và đe dọa trực tiếp đến tính mạng.

Bác sĩ Dương Chí Văn cho biết thêm, bệnh tiểu đường hiện nằm trong nhóm 10 nguyên nhân gây tử vong hàng đầu tại Đài Loan (Trung Quốc). Bên cạnh thói quen ăn uống lệch lạc, việc thiếu ngủ vào ban đêm của gia đình này cùng sự gia tăng của các hormone gây căng thẳng như cortisol cũng cản trở nghiêm trọng đến chức năng của insulin.

Nếu không được phát hiện kịp thời, tình trạng này sẽ âm thầm tàn phá hệ thống mạch máu, dẫn đến hàng loạt biến chứng nguy hiểm như suy thận mạn tính, tổn thương võng mạc gây mù lụa, hoại tử chi hoặc làm tăng đột biến nguy cơ đột quỵ và tai biến tim mạch.

5 thay đổi bất thường cảnh báo "mầm mống" tiểu đường

Một trong những điều khiến bác sĩ Dương trăn trở trong ca bệnh kể trên không chỉ vì cả nhà 3 người cùng mắc bệnh, mà cả ba đều xem nhẹ những dấu hiệu sớm, không khám sức khỏe định kỳ nên bỏ lỡ giai đoạn tiền tiểu đường.

Ông nhắc nhở, bệnh tiểu đường ở giai đoạn đầu thường diễn biến rất âm thầm và dễ bị lầm tưởng là suy nhược cơ thể. Tuy nhiên, chúng ta có thể nhận biết sớm căn bệnh này thông qua 5 thay đổi bất thường dưới đây nếu giữ tâm thế không chủ quan:

- Khát nước liên tục: Uống bao nhiêu nước vẫn cảm thấy cổ họng khô khốc, miệng khát cồn cào do cơ thể liên tục phải đào thải đường qua nước tiểu.

- Đi tiểu nhiều lần: Tần suất đi tiểu trong ngày tăng cao rõ rệt, đặc biệt là việc phải thức giấc đi tiểu đêm nhiều lần.

- Cân nặng giảm nhanh: Thói quen ăn uống không thay đổi nhưng cân nặng lại sụt giảm đột ngột do cơ thể không thể chuyển hóa đường thành năng lượng nên phải đốt cháy mô cơ và mỡ.

- Cơ thể mệt mỏi, thị lực suy giảm: Mắt mờ đi nhanh chóng do đường huyết cao làm thay đổi độ cong của tế bào mắt, cơ thể luôn trong trạng thái uể uả, bần thần.

- Vết thương lâu lành: Nồng độ đường trong máu cao làm suy giảm hệ miễn dịch, khiến các vết trầy xước nhỏ ngoài da rất dễ nhiễm trùng và cực kỳ lâu khô miệng.

Bác sĩ Dương khuyến cáo, khi nhận thấy cơ thể xuất hiện các dấu hiệu trên, người dân tuyệt đối không nên chủ quan mà cần chủ động đến các cơ sở y tế để kiểm tra chỉ số đường huyết. Để bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình, ngoài kiểm soát đường thì mỗi nhà cần cắt giảm tinh bột tinh chế, ăn cân bằng giữa chất xơ và đạm trong mỗi bữa ăn, hạn chế gia vị mặn, kết hợp tập luyện thể thao và ngủ đủ giấc để giúp insulin phục hồi chức năng vận hành bình thường.

Nguồn và ảnh: Stheadline, Yahoo News

Theo NGỌC ÁI