20 năm BIGBANG: Nhóm nhạc tái định nghĩa K-pop có phải chỉ dành cho con gái và đàn ông được phép "đẹp" tới đâu

Tháng 4/2012, BIGBANG lần đầu đặt chân tới Việt Nam. Họ hát 30 phút ở sân Phú Thọ, TP.HCM, trong lễ hội SoundFest với khoảng 30.000 khán giả. Sáu bài. Thù lao được truyền thông khi đó dẫn lại là 250.000 USD. Không họp báo, không phỏng vấn. Đến lúc 19 giờ, lên sân khấu lúc 20 giờ, bay khỏi Việt Nam ngay sau đó.

Đêm trước, hơn một nghìn người chen nhau ở sân bay Tân Sơn Nhất chỉ để nhìn thấy họ. Trong buổi diễn, khán giả dồn lên phía trước, nhiều người ngất, ban tổ chức phải phun nước vào đám đông và dừng chương trình gần một tiếng. Hát tới bài thứ năm, G-Dragon bước ra nói tiếng Việt, xin khán giả lùi lại.

Mười bốn năm sau, họ quay lại, lần này là hai đêm riêng ở sân vận động quốc gia. Trong quãng giữa ấy, đàn ông châu Á đã đổi cách ăn mặc, và phần lớn cái sự đổi đó có dấu tay của năm người này.

Năm 2006, cái khuôn mà BIGBANG đập vỡ

BIGBANG ra mắt ngày 19/8/2006 dưới trướng YG Entertainment, gồm G-Dragon, T.O.P, Taeyang, Daesung và Seungri. Riêng G-Dragon làm thực tập sinh sáu năm mới được debut.

Hồi ấy, idol nam Hàn Quốc có một cái khuôn gần như không ai dám phá: đồng phục giống hệt nhau, vũ đạo khớp từng nhịp, mặt mũi chỉn chu tới mức không tì vết. BIGBANG bỏ hết. Họ mặc đồ rộng, đội mũ lệch, nhuộm tóc, hát hip-hop đường phố và tự viết nhạc cho mình.

Người ta không đón nhận ngay. Báo chí Việt Nam về sau kể lại rằng nhóm bị chê cả thời trang lẫn âm nhạc, bị gọi là "dị" vì quá khác các nhóm cùng thời.

Giáo sư Lee Gyu-tag, Đại học George Mason Hàn Quốc, nói BIGBANG đã phá vỡ cái khuôn idol ngay từ lúc xuất hiện. Nhà phê bình Lim Hee-yun gọi màn ra mắt của họ là bước ngoặt trong lịch sử K-pop, và nói thẳng rằng BTS sẽ rất khó ra đời nếu không có BIGBANG (cả hai đều theo Herald Business).

Bằng chứng nằm ở chợ quần áo Dongdaemun lớn nhất Seoul

Nói về ảnh hưởng thời trang thì ai cũng nói được. Nhưng có một chi tiết chấm dứt mọi tranh cãi.

Gee Eun, giám đốc hình ảnh của YG thời kỳ đó, người trực tiếp dựng phong cách cho BIGBANG, kể trên tạp chí System: G-Dragon mặc món gì, hôm sau hàng nhái đã bày đầy các sạp ở Dongdaemun (Đông Đại Môn), khu chợ thời trang lớn nhất Seoul. Giải thưởng thì do ban giám khảo chấm, còn hàng nhái thì do thị trường chấm, mà thị trường chỉ làm nhái thứ bán được.

Gee Eun cũng là người kéo YG đi theo hướng làm phong cách cho nghệ sĩ chứ không chỉ may đồ diễn. Bà là stylist K-pop đầu tiên được các cửa hàng cho mượn quần áo, và là stylist ngoài công ty đầu tiên làm bộ ảnh cho Vogue Hàn Quốc, chụp chính BIGBANG. Tháng 10/2016, bà cùng G-Dragon lập nhãn PEACEMINUSONE.

Bằng chứng thứ hai nằm ở phòng karaoke

Chợ Đông Đại Môn cho thấy họ ảnh hưởng tới cách ăn mặc. Phòng karaoke thì cho thấy nhạc của họ ngấm vào đời sống đàn ông sâu tới đâu.

Từ cuối năm 2010, Gaon Chart xếp hạng những bài được hát nhiều nhất ở phòng karaoke Hàn Quốc theo từng tháng. Tính từ 2011, trong các idol nam, BIGBANG đứng đầu tuyệt đối với 16 bài lọt bảng và 61 lượt vào bảng. G-Dragon đứng thứ hai với 9 bài, T.O.P thứ 11, Taeyang thứ 19. Cả nước Hàn khi đó có 35.316 phòng karaoke (số liệu Gaon, dẫn qua allkpop, 3/2022).

Phòng karaoke Hàn Quốc không phải chỗ của fandom. Đó là nơi đàn ông đi nhậu, nơi đồng nghiệp kéo nhau tăng hai, nơi không ai cầm lightstick. BIGBANG đứng đầu bảng này nghĩa là nhạc của họ đã ra khỏi vòng người hâm mộ, thành bài mà đàn ông bình thường hát lúc say.

Thêm một con số nữa. Báo cáo Melon Fan Report năm 2016 cho thấy tỷ lệ người hâm mộ nam và nữ của BIGBANG là 31 trên 69, cao nhất trong các nhóm nam. G-Dragon riêng lẻ 28 trên 72, Taeyang 27 trên 73, trong khi phần lớn nhóm nam khác chỉ ở mức 15 đến 20 trên 80 đến 85.

BIGBANG khiến đàn ông bắt chước như thế nào?

Tóc: G-Dragon đổi màu tóc nhiều lần mỗi năm, nhiều tới mức bị gọi đùa là con tắc kè. Trước BIGBANG, đàn ông châu Á nhuộm tóc sáng màu thì bị gắn ngay với dân chơi. Sau BIGBANG, chuyện đó thành bình thường. Kiểu tóc mullet cũng được anh kéo trở lại sau mấy chục năm bị coi là quê.

Phụ kiện: Kính râm tròng màu, hồi anh mới đeo thì bị chê, sau thành kiểu mặc định của người nổi tiếng khi ra đường. Kính gọng oval anh đeo từ 2012, vài năm sau mới thành mốt. Mũ lưỡi trai quai sau dài bất thường của PEACEMINUSONE ban đầu bị thấy lạ, rồi cũng bán chạy. Giày cao cổ được BIGBANG góp phần phổ biến từ năm 2007 (theo Namu Wiki).

Thương hiệu: Nhóm kéo sự chú ý của giới trẻ Hàn sang MCM, Thom Browne và Chrome Hearts. G-Dragon là người đầu tiên mặc một bộ sưu tập Saint Laurent.

Ranh giới: Sơn móng tay, đeo trang sức nhiều lớp, khuyên môi. Tạp chí Complex ghi nhận anh là người đưa lối ăn mặc không phân biệt nam nữ vào dòng chính.

Nhưng cũng phải nói cho sòng phẳng: Tạp chí Dazed từng phản biện rằng khó mà nói G-Dragon chi phối tủ đồ của cả Hàn Quốc, và nhận xét đó đúng. Không ai đo được chính xác một người ảnh hưởng thế nào tới cách ăn mặc của hàng triệu người khác, nên mọi câu "trào lưu lan rộng" trên báo rốt cuộc cũng chỉ là nhận định. Có điều, đặt cạnh chuyện Đông Đại Môn và bảng karaoke thì câu chuyện đã khá rõ.

Năm 2016, G-Dragon thành nam đại sứ toàn cầu gốc châu Á đầu tiên của Chanel

Tạp chí System chỉ ra chỗ chưa từng có tiền lệ: một nghệ sĩ nam ký với nhà mốt vốn nổi tiếng về đồ nữ. Nhưng đáng chú ý hơn là cách nó bắt đầu. Theo lời Gee Eun, G-Dragon dự các show ở Paris vì thích, từ lúc chưa có hợp đồng nào. Chanel sau đó mới đề nghị độc quyền, và hợp đồng đại sứ chỉ là cách giải quyết thực tế, bởi đưa anh cùng êkíp sang châu Âu cho từng show lẻ thì quá tốn.

Đó là khác biệt giữa hai kiểu quan hệ. Một bên trả tiền để có người mặc. Một bên mời người vốn đã mặc rồi.

Phía Nike, anh có Air Force 1 "Para-Noise" năm 2019, bản trắng năm 2020, Kwondo 1 tháng 12/2021 và Kwondo 1 "Panda" tháng 4/2023. Riêng Para-Noise dùng loại sơn cố tình làm cho nứt và bong dần theo thời gian, để lộ hình vẽ giấu bên dưới. Càng đi càng đổi hình.

Tháng 11/2025, Complex xếp G-Dragon hạng 16 trong danh sách 25 người mặc đẹp nhất thế kỷ 21. Anh là nghệ sĩ châu Á duy nhất có tên, đứng cùng bảng với Kanye West, Rihanna, Pharrell Williams và David Beckham (theo KED Global).

Nếu BIGBANG chỉ mặc quần áo đẹp thôi thì không ai bắt chước, đúng không?

Đàn ông không bắt chước phong cách của người mà họ coi là hàng lắp ráp. Thứ khiến BIGBANG thành hình mẫu không phải tủ đồ, mà là âm nhạc và phong cách.

Các thành viên tự sáng tác, tự sản xuất ngay từ lúc ra mắt. Trong đĩa mini "Always" năm 2007, G-Dragon đứng tên viết lời và soạn nhạc cho "Lies", T.O.P viết lời bài "Act Like Nothing's Wrong". Bản thân "Always" cũng là sản phẩm đầu tiên của ngành nhạc Hàn được gọi là "mini album", cái tên mà về sau cả K-pop dùng.

Còn "Lies" thì thành hiện tượng. Bài hát đứng đầu Melon sáu tuần liền, đạt 5 triệu lượt tải nhạc số ở Hàn Quốc, riêng tháng 9/2007 bán hơn 200.000 bản trên Cyworld, mức cao nhất lịch sử dịch vụ này. Gần một thập kỷ sau, cuộc bình chọn của báo Dong-a Ilbo năm 2016 vẫn xếp "Lies" là bài idol nam hay nhất 20 năm, còn Billboard xếp nó thứ ba trong danh sách những đoạn điệp khúc K-pop hay nhất thế kỷ 21.

Cần nói rõ một chỗ dễ nhầm: 5 triệu là lượt tải nhạc số, không phải đĩa bán ra. Đĩa mini "Always" chỉ bán khoảng 55.000 bản tính tới cuối tháng 10/2007. Năm 2007 đúng lúc nhạc số lên ngôi còn đĩa vật lý sụp đổ ở Hàn Quốc, nên hai con số này không so với nhau được.

Năm 2011, G-Dragon thành idol đầu tiên là hội viên đầy đủ của Hiệp hội bản quyền âm nhạc Hàn Quốc. Đến nay hiệp hội ghi nhận hơn 180 bài đứng tên anh.

Nhà phê bình Kim Do-heon nói điểm mạnh nhất của nhóm là lấy được những âm thanh thời thượng nhất thế giới rồi "cook" lại thành nhạc đại chúng theo cách riêng (theo Herald Business).

Những thứ BIGBANG "phát minh" khiến cả ngành phải dõi theo

Khoảng năm 2008, YG làm lightstick cho BIGBANG. Mẫu "Bangbong" hình vương miện do G-Dragon vẽ là lightstick ba chiều đầu tiên của K-pop. Toàn bộ văn hóa lightstick bây giờ, thứ biến một sân vận động thành biển ánh sáng điều khiển không dây, bắt đầu từ cái vương miện đó (theo Herald Business).

Năm 2017, G-Dragon phát hành album solo "Kwon Ji-yong" trên USB. Gaon Chart lúc đầu từ chối tính, vì luật bản quyền khi ấy quy định một bản phát hành phải là âm thanh ghi cố định trên vật mang. Đến ngày 1/1/2018, Gaon sửa quy định, công nhận sản phẩm số đóng gói cũng là album. Một nghệ sĩ khiến cơ quan thống kê phải viết lại định nghĩa là đủ hiểu sức ảnh hưởng rồi.

Hai tour làm nên thập kỷ 2010

Japan Dome Tour, từ tháng 11/2013 đến tháng 1/2014, đưa BIGBANG đi qua sáu sân mái vòm Nhật Bản: Seibu, Kyocera, Fukuoka, Nagoya, Tokyo và Sapporo. Khoảng 771.000 khán giả ở Nhật, doanh thu cả tour 70,6 triệu USD. Họ là nhóm nước ngoài đầu tiên tự đứng tên một tour sáu mái vòm ở nước này.

MADE World Tour, từ 2015 sang 2016, còn lớn hơn: 66 đêm, 32 thành phố, 15 quốc gia, khoảng 1,5 triệu khán giả, doanh thu khoảng 124 triệu USD. Riêng Nhật Bản 911.000 khán giả, đông nhất với một nghệ sĩ nước ngoài tại đây. Trung Quốc khoảng 280.000 người, cũng là kỷ lục.

Tour Last Dance khép lại cuối năm 2017, các thành viên lần lượt nhập ngũ, và BIGBANG vắng bóng khỏi sân khấu gần chín năm.

Hai năm vừa rồi

Tháng 2/2025, G-Dragon ra album "Übermensch", album phòng thu đầu tiên sau 12 năm. Đến cuối tháng 3, album vượt một triệu bản, đạt chứng nhận hai lần Bạch kim ở Hàn Quốc, rồi thắng Album của năm tại Melon Music Awards.

Tháng 10/2025, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hàn Quốc trao cho anh Huân chương Văn hóa hạng Okgwan. Anh là người trẻ nhất và là idol đầu tiên nhận huân chương này. Một nhà nước từng coi nhạc idol chỉ là hàng giải trí giờ đem huân chương văn hóa trao cho chính người làm ra thứ nhạc ấy.

Tháng 4/2026, BIGBANG lần đầu diễn ở Coachella, sân khấu Outdoor Theatre, một tiếng, đội hình ba người. Giọng thu sẵn của T.O.P vang lên ở bài khép màn "Still Life". Trên sân khấu, G-Dragon nói một câu ngắn: "Chúng tôi đã mất rất lâu để đến được đây" (theo Korea Herald).

BIGBANG đã chọn Hà Nội!

Tháng 11/2025, G-Dragon hát hai đêm ở Ocean Park, Hưng Yên. Hơn 100.000 người tới xem. Đó là điểm dừng quốc tế cuối cùng của tour Übermensch, đồng thời là điểm dừng lớn thứ hai cả tour, chỉ sau Tokyo Dome. Con số đó là lý do BIGBANG chọn Hà Nội cho chặng kỷ niệm 20 năm.

Tour XX : COSMOS mở màn ngày 21/8/2026 ở sân Goyang, Hàn Quốc, ba đêm bán hết trong 22 phút với khoảng 110.000 khán giả. Sau đó tour đi qua MetLife Stadium ở New Jersey, Stade de France ở Paris, Tottenham Hotspur Stadium ở London, Taipei Dome, rồi tới Hà Nội, trước khi về Tokyo Dome vào tháng 12.

Vé hai đêm Mỹ Đình chia 10 hạng, từ 1 triệu đến 10,5 triệu đồng, hết sau hơn một tiếng mở bán đại chúng ngày 17/8. Có thời điểm khoảng 150.000 người cùng vào hệ thống đặt vé. Trước đó, ngày 13/8, khoảng 60.000 người xếp hàng trực tuyến ở đợt presale dành cho thành viên, vé hết sau khoảng hai tiếng.

Thứ BIGBANG thực sự "bán" cho đàn ông suốt hai mươi năm qua

Năm 2008, một đứa con trai mười lăm tuổi nhuộm highlight vì thấy G-Dragon nhuộm, rồi bị thầy giám thị gọi lên nhắc nhở. Nó không gọi được tên thứ mình đang bắt chước. Nó chỉ thấy trông như thế thì chắc là ngầu hơn?

Hai mươi năm qua, BIGBANG không chỉ bán nhạc. Họ nói với đàn ông châu Á một câu mà trước đó chưa ai nói: anh được phép trông khác đi, và chuyện đó không làm anh bớt đàn ông.

Long Văn