Bên trong đường hầm đáng sợ nhất Trung Quốc: Nóng 40 độ C, nước ngầm phun như thác, 26 tháng chỉ đào được 156m đường hầm

| Công nghệ

Được mệnh danh là cường quốc xây dựng hạ tầng, Trung Quốc vẫn phải chật vật trước một đường hầm dài 14,5km. Hơn 500 chuyên gia được huy động, hàng loạt phương án được thử nghiệm, nhưng có đoạn công nhân chỉ đào được 156m trong suốt 26 tháng.

Trung Quốc thường được gọi bằng biệt danh “cường quốc xây dựng hạ tầng”, nhờ hàng loạt công trình giao thông quy mô lớn được hoàn thành trong thời gian ấn tượng. Tuy nhiên, không phải dự án nào cũng diễn ra thuận lợi.

Đường hầm Đại Trụ Sơn thuộc tuyến đường sắt Đại Thụy là một trong những ví dụ điển hình về giới hạn mà ngay cả ngành xây dựng nước này cũng phải đối mặt.

 - Ảnh 1.

Công trình hội tụ hàng loạt thách thức địa chất

Trung Quốc có nhiều thành tích đáng chú ý trong lĩnh vực xây dựng hạ tầng. Theo thống kê được SME dẫn lại từ Wikipedia, nước này chiếm 72 vị trí trong danh sách 100 cây cầu cao nhất thế giới. Tuyến đường sắt Thanh Tạng, thông xe toàn tuyến năm 2006, cũng lập tới 9 kỷ lục thế giới.

Dù vậy, địa hình hiểm trở tại dãy núi Hoành Đoạn ở Tây Nam Trung Quốc vẫn là thách thức lớn đối với các kỹ sư. Đây là khu vực có hoạt động địa chất phức tạp, thường xuyên xảy ra động đất và nhiều dạng thiên tai khác.

Đường hầm Đại Trụ Sơn, thuộc đoạn Bảo Sơn - Đại Lý của tuyến đường sắt Đại Thụy, được khởi công ngày 8/8/2008, trùng với ngày khai mạc Olympic Bắc Kinh. Công trình có chiều dài 14,5km, ban đầu dự kiến hoàn thành sau khoảng 5 năm rưỡi.

Tuy nhiên, khảo sát địa chất ban đầu không phản ánh đầy đủ mức độ phức tạp của khu vực. Đường hầm phải xuyên qua 6 đới đứt gãy, đồng thời đối mặt với hàng loạt nguy cơ như bùn đất và nước ngầm phun trào, đá yếu biến dạng, địa nhiệt cao, nổ đá, khí methane, hang động karst và phóng xạ.

 - Ảnh 2.

26 tháng chỉ đào được 156m đường hầm

Thử thách lớn đầu tiên xuất hiện tại đứt gãy Yến Tử Oa. Khi công nhân đang khoan phá đá, một cửa phun trào bất ngờ xuất hiện trên gương đào, kéo theo dòng bùn đất và đá vụn liên tục tràn vào.

Chỉ trong khoảng một giờ, một chiếc xe công trình cao 4m bị chôn vùi. Vài giờ sau, hơn 400m đường hầm đã ngập kín bùn đất và đá sỏi, buộc công nhân phải sơ tán.

Các kỹ sư phải bơm vữa đông cứng vào những khe nứt trong lòng đất để ngăn dòng bùn đá. Tuy nhiên, những đợt nước tràn tiếp theo vẫn liên tục xuất hiện. Lưu lượng nước lớn nhất được ghi nhận lên tới 12.200m3/giờ, với áp lực đủ sức đẩy một chiếc máy xúc nặng gần 20 tấn đi xa 40m.

Ban quản lý dự án thậm chí phải mời chuyên gia từng xử lý các sự cố rò rỉ tại đập nước đến hỗ trợ. Hơn 500 chuyên gia đã tham gia khảo sát và hội chẩn, trong đó có Viện sĩ Viện Công trình Trung Quốc Vương Mộng Thứ.

Dù phương án thi công liên tục được điều chỉnh, đội ngũ kỹ thuật vẫn thường xuyên phải xử lý sự cố. Cứ tiến thêm 3-5m, công nhân lại có thể gặp tình trạng nước và bùn đất phun trào.

Từ năm 2009 đến năm 2011, đoạn đứt gãy Yến Tử Oa dài 156m đã tiêu tốn tới 26 tháng thi công. Tốc độ đào chậm đến mức công nhân phải đùa rằng dùng tay moi đất cũng có thể đào thông đoạn đường hầm này.

 - Ảnh 3.

Nóng hơn 40 độ C, công nhân phải dùng đá lạnh để làm mát

Nếu đứt gãy Yến Tử Oa là cơn ác mộng về địa chất, khu vực cửa hầm phía lối ra lại mang đến một thử thách khác: nhiệt độ và độ ẩm khắc nghiệt.

Nhiệt độ đá trong khu vực này thường xuyên vượt 31 độ C. Khi nhiều thiết bị máy móc cùng hoạt động, nhiệt độ không khí bên trong đường hầm có thể vượt 40 độ C, trong khi độ ẩm duy trì ở mức khoảng 80%.

Điều kiện giống như một phòng tắm hơi tự nhiên khiến công nhân không thể làm việc liên tục. Họ phải làm 20 phút rồi nghỉ 15 phút. Tình trạng nôn mửa, ngất xỉu thường xuyên xảy ra, khiến các phòng khám ở khu vực lân cận liên tục tiếp nhận người đến điều trị.

Ban quản lý từng cân nhắc lắp đặt điều hòa không khí, nhưng nhiệt lượng từ dàn nóng có thể khiến môi trường bên trong đường hầm càng nóng hơn. Cuối cùng, giải pháp được lựa chọn là mua đá lạnh từ thành phố Bảo Sơn để hạ nhiệt.

Ba khu vực thi công cần tới 3 tấn đá lạnh mỗi ngày. Dù vậy, điều kiện làm việc vẫn quá khắc nghiệt, khiến nhiều công nhân không thể tiếp tục bám trụ.

Một kỹ thuật viên từng nặng khoảng 70kg khi mới đến làm việc tại đây, nhưng sau hai năm chỉ còn hơn 50kg.

 - Ảnh 4.

Hệ thống bơm hoạt động 24/24 vẫn không ngăn được ngập lụt

Một khó khăn khác xuất phát từ địa hình ngược dốc tại cửa hầm phía lối ra. Do vị trí cửa hầm cao hơn khu vực bên trong, nước không thể tự chảy ra ngoài.

Để ứng phó, ban quản lý phải xây dựng hệ thống 5 trạm bơm hoạt động liên tục 24 giờ mỗi ngày. Tuy nhiên, vẫn từng xảy ra sự cố khiến hơn 800m đường hầm bị ngập, mực nước sâu gần 6m.

Giám đốc dự án Khương Đống kể lại rằng khi vào kiểm tra, các thành viên phải sử dụng thuyền cao su để di chuyển. Mực nước dâng cao đến mức chỉ cần giơ tay là có thể chạm vào trần đường hầm.

Trong quá trình thi công tại khu vực cửa hầm này, 116 máy bơm đã bị hỏng. Đáng chú ý, các kỹ sư vẫn chưa xác định được chính xác nguồn nước đến từ lượng nước tích tụ trong lòng núi hay một dòng sông ngầm.

 - Ảnh 5.

Đằng sau 7 phút đi tàu là cả chục năm hy sinh

Đường hầm Đại Trụ Sơn không chỉ là bài toán kỹ thuật mà còn là thử thách lớn đối với những người trực tiếp xây dựng công trình.

Trong suốt nhiều năm, không ít công nhân đã rời dự án vì không chịu nổi điều kiện làm việc. Những người ở lại phải chấp nhận xa gia đình trong thời gian dài. Có người mỗi năm chỉ được đoàn tụ với vợ con khoảng 10-20 ngày. Một số kỹ sư bắt đầu làm việc tại đây ngay sau khi tốt nghiệp đại học, rồi từ những chàng trai trẻ trở thành cha của hai đứa trẻ trong thời gian bám trụ công trường.

Theo thông tin từ SME, tại thời điểm được đề cập, công trình đã bước vào đới đứt gãy cuối cùng, tổng chiều dài đào được vượt 10km và thời gian thi công dự kiến kéo dài tới 13 năm.

 - Ảnh 6.

Khi hoàn thành, đoàn tàu chỉ cần khoảng 7 phút để đi qua toàn bộ đường hầm dài 14,5km. Thế nhưng, phía sau hành trình ngắn ngủi ấy là sự kiên trì suốt nhiều năm, những tháng ngày xa gia đình và cả những hy sinh thầm lặng của hàng nghìn kỹ sư, công nhân.

Danh hiệu “cường quốc xây dựng hạ tầng” của Trung Quốc vì thế không chỉ đến từ máy móc hiện đại hay những thành tựu kỹ thuật. Đó còn là câu chuyện về con người, những người sẵn sàng đối mặt với điều kiện khắc nghiệt để đưa một công trình tưởng chừng bất khả thi tiến gần hơn tới ngày hoàn thành.

Theo Đức Khương

Cùng chuyên mục
XEM