50 năm làm 'vua xe hơi' ở một quốc gia ĐNÁ, Toyota vừa phải thay đổi chính sách mua ô tô: Sau 5 năm có thể trả lại xe
Toyota đang phải tung những chính sách chưa từng có tại thị trường này để thúc đẩy doanh số bán xe ô tô.
Toyota Motor bắt đầu triển khai tại Thái Lan một hình thức tài chính ô tô vốn phổ biến ở Nhật Bản, với mục tiêu giúp xe của hãng trở nên dễ tiếp cận hơn về giá và tăng sức cạnh tranh trước các đối thủ Trung Quốc giá rẻ.
Trong bối cảnh các hãng xe Trung Quốc đẩy mạnh bán xe điện giá thấp tại Đông Nam Á, khu vực lâu nay vốn do các thương hiệu Nhật Bản thống trị, Toyota đặt cược rằng việc giảm số tiền khách hàng phải trả hàng tháng có thể giúp hãng bảo vệ thị phần.
Theo chương trình tài chính có tên Zankure, giá trị ước tính của chiếc xe tại thời điểm kết thúc hợp đồng kéo dài từ 3 đến 5 năm sẽ được xác định trước và gọi là giá trị còn lại (residual value).
Người mua chỉ phải trả phần chênh lệch giữa giá xe ban đầu và giá trị còn lại ước tính này. Nhờ đó, khoản thanh toán hàng tháng thấp hơn so với vay mua ô tô thông thường.
Ví dụ, với hợp đồng 5 năm, giá trị còn lại được xác định bằng 30% giá xe và lãi suất 4%, khoản thanh toán hàng tháng có thể thấp hơn khoảng 30% so với một khoản vay tiêu chuẩn.
Khi hợp đồng kết thúc, người mua có ba lựa chọn: Trả lại xe, đổi sang xe khác hoặc mua đứt chiếc xe với mức giá bằng giá trị còn lại đã xác định.
Toyota triển khai chương trình này tại Thái Lan từ tháng 8 và cung cấp tại gần như toàn bộ hệ thống đại lý Toyota trên cả nước.
Các sản phẩm tài chính tương tự trước đây đã được triển khai ở quy mô hạn chế tại một số thị trường như Singapore và Malaysia. Tuy nhiên, Thái Lan đánh dấu lần đầu tiên Toyota triển khai mô hình này trên quy mô lớn tại thị trường ô tô lớn nhất Đông Nam Á.
Thay đổi cách người Thái mua ô tô
Trong lịch sử, người tiêu dùng Thái Lan có xu hướng mua đứt ô tô và sử dụng trong thời gian dài. Tuy nhiên, những năm gần đây, hình thức trả góp đối với các sản phẩm như đồ gia dụng và xe máy ngày càng phổ biến, tạo điều kiện cho những mô hình mua xe với khoản thanh toán cố định hàng tháng phát triển.
Toyota cũng coi chương trình mới là một cách để tăng tính minh bạch của thị trường xe đã qua sử dụng. Các giao dịch giữa cá nhân với cá nhân rất phổ biến tại Thái Lan, khiến việc xác định mức giá bán lại phù hợp trở nên khó khăn. Bằng cách xác định trước giá trị còn lại của chiếc xe, chương trình có thể giúp xe cũ lưu thông trên thị trường với mức giá rõ ràng hơn.
Toyota cho rằng nếu thị trường nhận thức rộng rãi hơn về khả năng giữ giá của xe Toyota, điều đó cũng sẽ củng cố sức cạnh tranh của thương hiệu. Sáng kiến này đồng thời nằm trong chiến lược của Toyota nhằm mở rộng doanh thu từ các "hoạt động kinh doanh chuỗi giá trị" bên ngoài việc bán xe mới.
Công ty đặt mục tiêu tăng doanh thu từ nhóm hoạt động này thêm 40%, lên 3.000 tỷ yen (18 tỷ USD) vào năm tài chính 2030.
Bán xe đã qua sử dụng và dịch vụ tài chính là hai trong số những lĩnh vực trọng tâm, trong đó hình thức tài trợ dựa trên giá trị còn lại là một trong các sản phẩm được Toyota triển khai. Các hãng xe Nhật Bản khác như Honda Motor và Mitsubishi Motors cũng đang mở rộng hoạt động tài chính tại những thị trường như Thái Lan và Philippines.
Gần 50 năm dẫn đầu, Toyota đang chịu sức ép từ xe Trung Quốc
Trong gần 50 năm, Toyota duy trì vị trí số một trên thị trường ô tô Thái Lan, nơi các thương hiệu Nhật Bản từ lâu chiếm ưu thế. Tuy nhiên, những năm gần đây, xe điện Trung Quốc có giá thấp hơn các mẫu xe động cơ xăng tương đương ngày càng được người tiêu dùng đón nhận.
Theo KPMG Consulting, doanh số xe du lịch tại Thái Lan trong 6 tháng đầu năm tăng 15% so với cùng kỳ, lên khoảng 350.000 chiếc. Đáng chú ý, xe điện chiếm mức kỷ lục 31% tổng doanh số, tăng khoảng 14 điểm phần trăm so với một năm trước. Các khoản trợ cấp của chính phủ cùng lượng lớn xe dư thừa sản xuất tại Trung Quốc tràn vào thị trường là những yếu tố góp phần thúc đẩy mức tăng này.
BYD của Trung Quốc liên tục giới thiệu các mẫu xe mới, trong đó có SUV điện Atto 3. Mẫu xe này có giá khoảng 670.000 baht (19.900 USD), thấp hơn khoảng 20% so với Toyota Yaris Cross SUV có giá khoảng 820.000 baht. Năm 2025, BYD đã vươn lên đứng thứ ba về doanh số tại Thái Lan, chỉ sau Toyota và Honda.
Theo Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản (JETRO), thị phần của các hãng ô tô Trung Quốc trong số xe đăng ký tại Thái Lan đã đạt 26% vào năm 2026, tăng khoảng 20 điểm phần trăm so với năm 2021. Ngược lại, tổng thị phần của các thương hiệu Nhật Bản, bao gồm Toyota, đã giảm khoảng 21 điểm phần trăm xuống còn 64%. GlobalData dự báo doanh số xe mới hàng năm tại Thái Lan sẽ tăng khoảng 50%, lên 950.000 chiếc vào năm 2038.
Sự trỗi dậy của các đối thủ Trung Quốc đang buộc các nhà sản xuất ô tô Nhật Bản phải xem xét lại chiến lược tại Thái Lan. Suzuki Motor đã thông báo từ năm 2024 rằng hãng sẽ ngừng sản xuất tại Thái Lan, sau đó bán nhà máy lắp ráp cho Ford Motor. Honda đã hợp nhất hai nhà máy lắp ráp và cắt giảm đáng kể công suất sản xuất. Trong khi đó, Nissan đã chấm dứt sản xuất tại một trong hai nhà máy lắp ráp của hãng tại Thái Lan và tập trung hoạt động sản xuất tại nhà máy còn lại.
Trong bối cảnh đó, thay vì chỉ cạnh tranh bằng giá bán niêm yết, Toyota đang thử một cách tiếp cận khác: Hạ số tiền mà khách hàng phải bỏ ra mỗi tháng để sở hữu và sử dụng xe, qua đó tăng khả năng cạnh tranh với làn sóng xe điện giá rẻ đến từ Trung Quốc.