12 tuổi học lập trình, 28 tuổi gánh vác mảng kinh doanh 2 tỷ USD của Google: Nhà khởi nghiệp có lời khuyên dành cho gen Z khiến giới công nghệ rúng động

Theo thông tin từ Sohu, ông Alon Chen học lập trình từ năm 12 tuổi, kiếm được khoản tiền đầu tiên năm 15 tuổi và trở thành Giám đốc Marketing (CMO) của Google ở tuổi 28, nhưng ông lại dội một gáo nước lạnh vào giới trẻ rằng: “Đừng học lập trình nữa, đi trượt băng còn tốt hơn!

Đã từng có một thời, thành thạo kĩ năng lập trình chính là tấm vé duy nhất để bước lên đỉnh cao tại Thung lũng Silicon.

Từ Bill Gates, Mark Zuckerberg đến Elon Musk, hầu hết các biểu tượng công nghệ của Thung lũng Silicon đều khởi đầu hành trình vươn tới đỉnh cao bằng kỹ năng lập trình tự học từ khi còn rất trẻ.

Ông Alon Chen cũng không ngoại lệ. Xuất phát từ việc học viết code năm 12 tuổi, ông từng bước vươn lên vị trí CMO trẻ nhất lịch sử Google, đồng thời thu về khoản tiền mặt kếch xù lên tới hàng triệu USD khi rời tập đoàn này.

Thế nhưng, chính nhân vật trưởng thành từ “thời đại vàng của lập trình” ấy, giờ đây lại đưa ra một quan điểm gây chấn động khi cho rằng, đối với thế hệ Gen Z, việc học lập trình có lẽ đã “lỗi thời”.

Không cần học lập trình nữa!

Trang tin Sohu cho rằng, hành trình của Alon Chen được xem là hình mẫu điển hình của thế hệ doanh nhân công nghệ trưởng thành từ lập trình. Bắt đầu viết code từ năm 12 tuổi, đến năm 15 tuổi, ông đã kiếm được khoản tiền đầu tiên nhờ lắp ráp và sửa chữa máy tính.

Năm 2006, khi mới ở tuổi 23, ông Chen đã gia nhập Google dù gần như không có kinh nghiệm Marketing hay nền tảng chuyên môn nổi bật.

Tuy nhiên, chỉ sau 5 năm, ông đã trở thành Giám đốc Marketing trẻ tuổi nhất Google, phụ trách thị trường Isarel và Hi Lạp, đồng thời trực tiếp xây dựng một mảng kinh doanh đạt doanh thu thường niên khoảng 2 tỷ USD. Thành công này cũng mang lại cho ông khoản cổ phiếu thưởng trị giá hàng triệu USD.

Trong mắt nhiều người, có lẽ đây là hành trình hoàn hảo của một người chiến thắng. Thế nhưng, ngay ở giai đoạn đỉnh cao sự nghiệp, ông Chen lại đưa ra quyết định khiến nhiều người trong giới công nghệ sửng sốt khi từ bỏ hàng chục triệu USD quyền chọn cổ phiếu để rời khỏi “chiếc lồng vàng” Google.

Sau đó, ông lựa chọn sáng lập Tastewise, một nền tảng AI Agent trong ngành thực phẩm sử dụng AI để dự báo xu hướng tiếp theo của người tiêu dùng toàn cầu.

Hiện nay, các tập đoàn lớn như Pepsi, Nestlé, Kraft Heinz đều đã trở thành khách hàng của công ty ông.

Là một chuyên gia công nghệ đi lên từ những dòng code, ông Alon Chen lại thẳng thắn chia sẻ trong cuộc phỏng vấn với tạp chí Fortune rằng: “Điều cần thiết hơn bao giờ hết trong thời đại ngày nay là khả năng sáng tạo, sự tháo vát và năng lực thực thi, thay vì chỉ đơn thuần viết code”.

Theo ông Chen, AI đang nhanh chóng xoá nhoà rào cản công nghệ, đến mức ngay cả những người không biết lập trình vẫn có thể xây dựng doanh nghiệp thành công.

Khi việc viết code trở nên phổ biến và dễ tiếp cận như thao tác đánh máy, kỹ năng này cũng dần đánh mất lợi thế cạnh tranh vốn có. Không chỉ lập trình, ông Chen thậm chí còn khẳng định nhiều kỹ thuật khác cũng sắp lỗi thời.

Từ góc nhìn đó, ông cho rằng thế hệ trẻ nên đầu tư nhiều hơn cho những năng lực mang tính cá nhân và sáng tạo, dù đó có thể là thể thao, nghệ thuật hay bất kì đam mê nào để tạo ra bản sắc riêng.

Không chỉ riêng Alon Chen đưa ra lời cảnh báo về “thời kì thoái trào” của lập trình. Trong những năm gần đây, ngày càng nhiều tên tuổi quyền lực tại Thung lũng Silicon đồng loạt phát đi tín hiệu rằng AI đang làm thay đổi tận gốc vai trò của kỹ sư phần mềm.

Năm 2025, CEO của Replit, Amjad Masad đã công khai đăng tải: “Tôi không còn nghĩ rằng các bạn nên học lập trình nữa”. Ông cho rằng, nếu dự đoán của nhà nghiên cứu về AI - Dario Amodei trở thành hiện thực, tức AI có thể tự tạo ra toàn bộ mã nguồn chỉ trong vòng 12 tháng tới, thì việc dành quá nhiều thời gian để học code sẽ không còn là khoản đầu tư hiệu quả.

Thay vào đó, ông Massad cho rằng thế hệ trẻ cần tập trung vào những năng lực khó bị AI thay thế hơn, như tư duy phản biển, khả năng phân tích vấn đề, và kỹ năng giao tiếp. Ông thậm chí còn mô tả nhận thức này là “một kiểu giác ngộ vừa cay đắng vừa thú vị”.

Quan điểm tương tự cũng được Jensen Huang (CEO NVIDIA) đưa ra tại hội nghị ở Dubai năm 2024. Ông thẳng thắn tuyên bố: “Đừng để con cái học lập trình”, phát biểu từng gây tranh cãi mạnh mẽ trong giới công nghệ toàn cầu.

Không chỉ dừng ở những nhận định mang tính cảnh báo, các con số thực tế cũng cho thấy AI đang ngày càng can thiệp sâu vào quá trình phát triển phần mềm. Tại Microsoft, khoảng 30% lượng mã nguồn hiện đã được AI hỗ trợ tạo ra. Trong khi đó, tại Google, hơn 25% code mới được AI viết, còn kỹ sư chủ yếu đảm nhận vai trò rà soát và kiểm duyệt.

Những tuyên bố liên tiếp từ các ông lớn công nghệ cho thấy một thực tế đang dần hình thành tại Thung lũng Silicon, đó là nghề lập trình có thể vẫn tồn tại, nhưng vị thế “kĩ năng vàng” từng bảo chứng cho thành công trong kỷ nguyên Internet đang bị AI lung lay mạnh mẽ chưa từng có.

Nếu không học lập trình, thì nên học gì?

Nếu như trước đây, lập trình được xem là “ngôn ngữ của tương lai”, thì theo ông Alon Chen, ở thời đại AI, sáng tạo mới là thứ quyết định ai sẽ bứt lên phía trước.

Ông Chen cho rằng điều làm nên khác biệt giữa con người với AI không còn nằm ở khả năng viết code, mà ở năng lực nhìn ra cơ hội, dám thử nghiệm và biến ý tưởng thành hành động thực tế.

Khi nhìn lại hành trình của chính mình, ông Chen nhận ra thứ giúp ông vươn lên không đơn thuần là kỹ năng kỹ thuật, mà là tinh thần khởi nghiệp hình thành từ rất sớm cùng khả năng chịu áp lực trong môi trường cạnh tranh khốc liệt.

Sau khi tự học lập trình từ năm 12 tuổi, trong khi những bạn bè trang lứa khác còn đang mải chơi, ôngđã bắt đầu đi lắp ráp máy tính. Đến năm 15 tuổi, công việc kinh doanh của ông đã khởi sắc khi xây dựng được mạng lưới cung cấp máy tính cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên khắp Israel.

Ông Chen chia sẻ rằng: “Tham vọng và tinh thần dám chịu trách nhiệm từ sớm có giá trị hơn bất kỳ kĩ năng công nghệ đơn lẻ nào. Chính điều đó đã định hình tôi trở thành một doanh nhân như hôm nay”.

Như vậy, điều thực sự đáng giá không phải bản thân kỹ năng lập trình, mà là khát vọng tạo ra thứ gì đó mới mẻ từ khi còn rất trẻ.

Trong góc nhìn của ông Chen, công cụ rồi sẽ thay đổi, công nghệ cũng liên tục bị thay thế. Nhưng có lẽ khả năng phát hiện cơ hội, tự học điều cần thiết và nhanh chóng đưa sản phẩm ra thị trường vẫn luôn là lợi thế mang tính quyết định.

Thời đại hoàng kim của người học khối xã hội đang tăng tốc

Sohu cho rằng, AI càng thông minh, những sản phẩm “rất con người” lại càng trở nên có giá trị. Đây cũng được xem là màn “minh oan muộn màng” dành cho những kĩ năng từng bị xem là “phi kĩ thuật” (non – hardcore), đặc biệt là các lĩnh vực thuộc khối xã hội, nghệ thuật và truyền thông.

Và hiện tại, những gì diễn ra trên thị trường lao động đang cho thấy nhận định đó dần trở thành hiện thực.

Sự chuyển dịch này hiện đã phản ánh rất rõ trong nhu cầu tuyển dụng. Dựa trên báo cáo “Kỹ năng mới nổi 2026” do LinkedIn công bố cho thấy các kĩ năng liên quan đến giao tiếp, sáng tạo nội dung và tư duy đổi mới đang tăng trưởng mạnh mẽ tại Mỹ.

Đáng chú ý, chỉ trong vòng một năm, số lượng tin tuyển dụng đề cập tới vai trò của người có khả năng kể chuyện và xây dựng thông điệp (storyteller) đã tăng gấp đôi.

Gần đây, Anthropic đã gây chú ý khi đưa ra mức lương lên tới 400.000 USD khi tuyển dụng Giám đốc bộ phận Truyền thông sản phẩm. Trong khi đó, Netflix sẵn sàng chi từ 656.000 đến 1,2 triệu USD cho vị trí Giám đốc Truyền thông cấp cao.

Không chỉ các tập đoàn công nghệ, giới tư vấn chiến lược cũng bắt đầu thay đổi cách nhìn. Đại diện cấp cao của Công ty tư vấn quản trị toàn cầu Mỹ McKinsey cho biết họ đang đặc biệt quan tâm tới những sinh viên khối xã hội từng bị xem là “lép vế” trong cuộc đua công nghệ. Bởi lẽ, họ chính là nhóm sở hữu nguồn năng lượng sáng tạo mà doanh nghiệp tương lai cần nhất.

Có lẽ, khi AI ngày càng giỏi tính toán, viết code và tự động hoá quy trình, thị trường lao động cũng đang chứng kiến một nghịch lý mới, đó là thứ trở nên khan hiếm không còn là kĩ năng kĩ thuật, mà là khả năng tư duy độc lập, kể một câu chuyện hấp dẫn và tạo ra những ý tưởng mà máy móc chưa thể thay thế.

Thông điệp mà Alon Chen đưa ra thực chất không phải lời phủ nhận vai trò của công nghệ, càng không phải lời khuyên từ bỏ AI hay lập trình. Có lẽ, điều ông muốn nhấn mạnh là trong một thế giới mà công nghệ thay đổi từng ngày, thứ tạo nên khác biệt bền vững chưa bao giờ chỉ nằm ở công cụ.

Ông cho rằng: “Đi trượt băng, vẽ tranh, gặp gỡ mọi người hay đơn giản là sống nhiều hơn với thế giới thật đôi khi còn quan trọng hơn việc cố chấp theo đuổi một đoạn code có thể bị AI viết lại bất cứ lúc nào”.

Như vậy, nếu lập trình từng là “ngôn ngữ quyền lực” của kỉ nguyên Internet, thì trong thời đại AI, tư duy, góc nhìn và khả năng sáng tạo mang dấu ấn con người có lẽ mới là kỹ năng quyết định ai sẽ dẫn đầu tương lai.

*Theo Sohu

Nghiêm Khiết