Xe điện sắp bước vào cuộc cạnh tranh hoàn toàn khác: Không ai còn thắng nhờ AI, mà nhờ chiếc xe "ra tay" nhanh đến đâu

Theo trang tin TMTPost, lái xe thông minh đang dần trở thành trang bị tiêu chuẩn trên xe năng lượng mới. Tuy nhiên, khi khả năng nhận thức và ra quyết định của phương tiện ngày càng tiệm cận, lợi thế cạnh tranh của các hãng xe không còn nằm ở việc chiếc xe thông minh đến đâu, mà ở khả năng biến những quyết định đó thành hành động chính xác, an toàn và mượt mà.

Đây được xem là bước chuyển mới của ngành ô tô, khi cuộc cạnh tranh đang dịch chuyển từ thuật toán sang năng lực điều khiển thân xe.

Từ cuộc chơi cơ khí đến cuộc đua phần mềm và khả năng thực thi

Trong hơn một thế kỷ, giá trị của một chiếc ô tô chủ yếu được quyết định bởi nền tảng cơ khí. Động cơ tạo ra sức kéo, hộp số ảnh hưởng đến hiệu suất, còn khung gầm quyết định khả năng vận hành và độ êm ái.

Dù thuộc phân khúc phổ thông hay hạng sang, tiêu chuẩn của một chiếc xe tốt vẫn xoay quanh năng lực kỹ thuật cơ khí.

Tuy nhiên, kỷ nguyên xe năng lượng mới đang thay đổi logic đó.

Sự phát triển của công nghệ lái xe thông minh, trí tuệ nhân tạo (AI) và kiến trúc điện - điện tử đã biến ô tô từ một cỗ máy cơ khí truyền thống thành thiết bị đầu cuối thông minh, nơi phần mềm, thuật toán và phần cứng cùng phối hợp vận hành.

Ô tô thông minh ngày càng có khả năng nhận thức môi trường, hiểu điều kiện mặt đường và chủ động hỗ trợ ra quyết định.

Nhưng khi “bộ não” của xe ngày càng thông minh, một câu hỏi mới cũng xuất hiện: liệu “cơ thể” của chiếc xe có đủ năng lực để thực thi những quyết định đó hay không?

Nhiều năm qua, các cuộc thảo luận về ô tô thông minh chủ yếu xoay quanh chip, thuật toán hay trải nghiệm khoang lái. Nhưng trải nghiệm thực tế của người dùng lại phụ thuộc nhiều hơn vào năng lực thực thi.

Chẳng hạn, khi hệ thống phát hiện nguy cơ phía trước và quyết định đánh lái tránh va chạm, quá trình nhận diện và tính toán có thể hoàn thành rất nhanh. Tuy nhiên, chiếc xe vẫn phải đồng thời thực hiện hàng loạt thao tác như đánh lái, phanh và điều chỉnh công suất.

Nếu khả năng thực thi không theo kịp quyết định của hệ thống thông minh, những lợi thế về AI sẽ khó phát huy trong điều kiện sử dụng thực tế.

Ông Hạ Hòa Thắng, Giám đốc Marketing của mảng kinh doanh công nghệ năng lượng số Huawei Digital Power, nhận định ô tô thông minh trong tương lai sẽ trở thành một trong những kịch bản ứng dụng quan trọng của AI vật lý.

Ông cho biết: “Hệ thống lái thông minh và hệ thống thông tin giải trí trên xe (infotainment) chịu trách nhiệm nhận thức, phân tích và ra quyết định về môi trường, nhưng cuối cùng thì phần thân xe vẫn là bên phải thực hiện. Nếu đã ra quyết định mà thân xe không thực thi được, chúng ta sẽ không thể đạt được cái gọi là khả năng vận hành hay sự an toàn”.

Theo đó, cạnh tranh cốt lõi của ô tô thông minh không còn dừng ở việc nâng cao năng lực nhận thức, mà chuyển sang việc nâng cao độ chính xác và hiệu quả trong quá trình thực thi.

Vậy khi hệ thống lái chịu trách nhiệm tư duy, ai sẽ thực hiện hành động?

Ở thời kỳ xe sử dụng động cơ đốt trong, hiệu suất vận hành chủ yếu được quyết định bởi cấu trúc cơ khí. Người lái đạp ga để động cơ truyền lực, đạp phanh để hệ thống giảm tốc.

Thế nhưng xe điện đã thay đổi cách chiếc xe phản hồi các thao tác điều khiển.

Mô-tơ điện có tốc độ phản hồi nhanh hơn động cơ truyền thống, đồng thời mang lại khả năng tăng tốc mạnh mẽ. Tuy nhiên, sức mạnh lớn hơn không đồng nghĩa với trải nghiệm tốt hơn.

Đối với xe năng lượng mới, thách thức không còn là giúp xe chạy nhanh hơn mà là tạo ra sự phối hợp nhịp nhàng giữa hệ thống truyền động, hệ thống phanh, vô-lăng và hệ thống treo.

Đó cũng là lý do ngành công nghiệp những năm gần đây bắt đầu tập trung nhiều hơn vào hệ thống truyền động điện và công nghệ điều khiển xe.

Ông Vương Siêu, Chủ tịch Dòng sản phẩm xe điện thông minh của Huawei, cho rằng khi ngày càng nhiều bộ phận trên xe được điều khiển bằng điện, khả năng kiểm soát phương tiện sẽ trở nên tinh vi hơn.

Ông chia sẻ: “Trước đây, phanh là phanh, ga là ga, nhưng trong tương lai, khi ngày càng có nhiều bộ phận chuyển sang điều khiển bằng điện, phương tiện có thể được kiểm soát một cách chi tiết và chuẩn xác hơn”.

Điều này đồng nghĩa hệ thống truyền động điện sẽ không chỉ đảm nhận vai trò cung cấp sức mạnh mà còn trở thành nền tảng để hiện thực hóa các tính năng thông minh.

Nếu trước đây người tiêu dùng chủ yếu quan tâm đến công suất động cơ hay khả năng tăng tốc, thì trong tương lai, sự ổn định của xe trong các tình huống vận hành phức tạp nhiều khả năng sẽ trở thành tiêu chí quan trọng hơn.

Người dùng bắt đầu đánh giá xe bằng trải nghiệm thay vì thông số

Song song với sự phát triển của công nghệ, cách người dùng nhìn nhận giá trị của một chiếc xe cũng đang thay đổi.

Thị trường xe năng lượng mới từng trải qua giai đoạn cạnh tranh bằng thông số. Quãng đường di chuyển liên tục được kéo dài, công suất ngày càng lớn, màn hình ngày càng rộng và số lượng tính năng thông minh không ngừng gia tăng.

Tuy nhiên, sau thời gian sử dụng thực tế, người tiêu dùng dần quay trở lại những tiêu chí gắn với trải nghiệm hằng ngày.

Một chiếc xe tốt không còn được đánh giá bởi số lượng công nghệ mà nó sở hữu, mà bởi khả năng những công nghệ đó giải quyết vấn đề thực tế cho người dùng.

Theo phản hồi từ người dùng, một số người từng dễ bị say xe khi sử dụng xe chạy bằng nhiên liệu nhưng tình trạng này cải thiện rõ rệt sau khi chuyển sang xe điện.

Trong khi đó, nhiều ý kiến khác cho rằng ở những điều kiện như băng tuyết hoặc đường trơn trượt, cảm giác an toàn mà độ ổn định của xe mang lại còn quan trọng hơn các thông số công suất.

Những thay đổi này cho thấy cuộc cạnh tranh của ngành ô tô đang chuyển từ “cạnh tranh cấu hình” sang “cạnh tranh trải nghiệm”. Giá trị của công nghệ không nằm trên bảng thông số, mà thể hiện ở khả năng hỗ trợ người dùng đúng thời điểm cần thiết.

Ông Vương Siêu cũng cho biết ông kỳ vọng người dùng sẽ liên tục phản hồi các tình huống sử dụng thực tế để giúp các sản phẩm lái xe thông minh thuộc dòng Huawei Smart Driving được tối ưu và lặp lại liên tục.

Đó cũng là một trong những điểm khác biệt lớn nhất giữa ô tô thông minh và ô tô truyền thống, chính là khả năng không ngừng tiến hóa sau khi được đưa vào sử dụng.

Cuộc cạnh tranh đang bước vào “phần vô hình”

Nếu trước đây ngành ô tô cạnh tranh bằng động cơ, hộp số hay kết cấu thân xe, thì trong giai đoạn tiếp theo, lợi thế sẽ nằm ở tầng điều khiển sâu hơn của phương tiện.

Hiện nay, ngành công nghiệp nhìn chung đều xem hệ thống lái thông minh, khoang lái thông minh và hệ thống điều khiển xe là ba thành phần cốt lõi của ô tô thông minh. Tuy nhiên, mức độ thông minh của chiếc xe không được quyết định bởi từng hệ thống riêng lẻ mà bởi khả năng chúng phối hợp thành một chu trình khép kín.

Trong đó, hệ thống lái thông minh chịu trách nhiệm nhận thức môi trường, khoang lái thông minh thấu hiểu người dùng, còn hệ thống điều khiển xe sẽ chuyển toàn bộ các phán đoán thành hành động thực tế.

Nhờ đó, xe có thể tự động điều chỉnh công suất theo điều kiện mặt đường, tối ưu trạng thái vận hành khi thời tiết thay đổi hoặc điều chỉnh chế độ vận hành dựa trên tình trạng của hành khách.

Những thao tác trước đây phụ thuộc hoàn toàn vào kinh nghiệm của người lái đang dần được chuyển giao cho chiếc xe.

Ở góc độ này, công nghệ điều khiển khung gầm, hệ thống truyền động điện và phân vùng chuyển động đang trở thành nền tảng quan trọng của ô tô thông minh.

Trong kỷ nguyên xe chạy bằng nhiên liệu, động cơ định nghĩa hiệu suất. Sang thời kỳ xe điện, pin quyết định quãng đường di chuyển. Còn ở kỷ nguyên ô tô thông minh, năng lực cạnh tranh có thể sẽ được quyết định bởi khả năng đưa trí tuệ của chiếc xe tác động trực tiếp lên toàn bộ hệ thống vận hành.

Có thể nói rằng, một chiếc ô tô thông minh trong tương lai không chỉ cần “bộ não” mạnh hơn mà còn phải sở hữu “thể chất” đủ năng lực để biến mọi quyết định thành hành động chính xác.

Khi đó, cuộc cạnh tranh của ngành sẽ không còn xoay quanh việc sản phẩm nào tư duy tốt hơn, mà là sản phẩm nào thực thi tốt hơn, yếu tố có thể trở thành ranh giới công nghệ mới của ngành ô tô thông minh trong giai đoạn tiếp theo.

* Nguồn: TMTPost

Quỳnh Nga