Vì sao uống 3-4 loại thuốc huyết áp mỗi ngày nhưng chỉ số vẫn cao?
Uống 3-4 loại thuốc hạ huyết áp mỗi ngày nhưng chỉ số vẫn cao, kèm chuột rút, yếu cơ, người bệnh có thể mắc bệnh lý tuyến thượng thận chưa được phát hiện.
TS.BS Nguyễn Quang Bảy, Giám đốc Trung tâm Nội tiết và Chuyển hóa, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, nhiều người phải uống 3-4 loại thuốc hạ huyết áp mỗi ngày nhưng chỉ số vẫn cao, kèm theo mệt mỏi, chuột rút, yếu cơ, thậm chí đi cầu thang khó khăn. Đây có thể là dấu hiệu của cường aldosterone tiên phát.
Cường aldosterone tiên phát là tình trạng tuyến thượng thận sản xuất quá nhiều hormone aldosterone. Hormone này có vai trò điều hòa muối, nước và kali trong cơ thể, góp phần kiểm soát huyết áp. Khi aldosterone dư thừa, thận giữ lại nhiều muối và nước, đồng thời tăng đào thải kali qua nước tiểu. Hậu quả là huyết áp tăng cao, người bệnh có thể bị hạ kali máu.
Nguyên nhân gây bệnh có thể là khối u lành tính ở một bên tuyến thượng thận hoặc tình trạng tăng sản ở cả hai bên. Hạ kali máu kéo dài có thể khiến người bệnh mệt mỏi, yếu cơ, chuột rút, thậm chí khó đi lại, leo cầu thang. Trường hợp nặng còn có nguy cơ rối loạn nhịp tim.
Uống 3-4 loại thuốc huyết áp mỗi ngày nhưng chỉ số vẫn cao có thể do cường aldosterone tiên phát (Ảnh minh họa)
Theo TS.BS Nguyễn Quang Bảy, cường aldosterone tiên phát là một trong những nguyên nhân gây tăng huyết áp có thể điều trị khỏi trong một số trường hợp nếu được chẩn đoán chính xác và can thiệp phù hợp.
Nếu kết quả xét nghiệm và các thăm dò chuyên sâu xác định tình trạng tăng aldosterone xuất phát từ một bên tuyến thượng thận, người bệnh có thể được chỉ định phẫu thuật nội soi cắt bỏ tuyến hoặc khối u gây bệnh. Sau phẫu thuật, khoảng một nửa số bệnh nhân có thể trở lại cuộc sống bình thường, huyết áp cải thiện rõ rệt và một số trường hợp không còn cần sử dụng thuốc hạ huyết áp.
Với người có tổn thương ở cả hai bên tuyến thượng thận hoặc không phù hợp để phẫu thuật, bác sĩ có thể chỉ định thuốc đối kháng thụ thể mineralocorticoid. Nhóm thuốc này giúp hạn chế tác động của aldosterone, qua đó hỗ trợ kiểm soát huyết áp và cải thiện tình trạng hạ kali máu.
Các chuyên gia khuyến cáo, người bị tăng huyết áp khó kiểm soát, đặc biệt khi phải phối hợp nhiều loại thuốc hoặc xuất hiện thêm triệu chứng yếu cơ, chuột rút, nên đến cơ sở y tế để được đánh giá nguyên nhân. Người bệnh không tự ý ngừng thuốc hoặc thay đổi phác đồ điều trị khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ.
Ai cần kiểm tra nguyên nhân tăng huyết áp?
Theo chuyên gia Bệnh viện Bạch Mai, không phải mọi trường hợp tăng huyết áp đều do bệnh lý tuyến thượng thận. Tuy nhiên, một số dấu hiệu có thể gợi ý người bệnh cần được kiểm tra cường aldosterone tiên phát.
Đó là người có huyết áp tăng cao, đặc biệt trên 160/100 mmHg; người phải sử dụng 3-4 loại thuốc hạ huyết áp phối hợp nhưng chỉ số vẫn không được kiểm soát; người bị hạ kali máu không rõ nguyên nhân hoặc thường xuyên yếu cơ, chuột rút.
Những người tình cờ phát hiện khối u tuyến thượng thận qua siêu âm, chụp CT cũng cần được đánh giá nguy cơ mắc bệnh. Ngoài ra, người tăng huyết áp khi còn trẻ, đặc biệt dưới 40 tuổi; người bị rung nhĩ không rõ nguyên nhân hoặc có tiền sử gia đình mắc đột quỵ khi còn trẻ cũng thuộc nhóm cần lưu ý.
Việc xác định đúng nguyên nhân giúp bác sĩ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, thay vì chỉ điều chỉnh thuốc để kiểm soát triệu chứng.