Vì sao thí sinh Olympia không được dùng quyền trợ giúp như Ai Là Triệu Phú?
Cùng là những gameshow kiến thức, nhưng Ai Là Triệu Phú và Đường Lên Đỉnh Olympia lại có cách chơi khác nhau.
Trong một câu hỏi khó của Ai Là Triệu Phú, người chơi không nhất thiết phải tự tìm ra đáp án ngay lập tức. Họ có thể sử dụng những quyền trợ giúp được chương trình quy định để tăng cơ hội lựa chọn chính xác. Trong khi đó, tại Đường Lên Đỉnh Olympia - một gameshow cũng liên quan đến kiến thức, thí sinh phải trực tiếp vận dụng kiến thức, phản xạ và khả năng suy luận của bản thân để cạnh tranh với ba đối thủ còn lại.
Sự khác biệt này từng được nhà báo, MC Lại Văn Sâm nhắc đến trong cuộc phỏng vấn với VTV năm 2017. Là người gắn bó với Ai Là Triệu Phú từ những ngày đầu và cũng là khán giả trung thành của Olympia, MC, nhà báo Lại Văn Sâm nhận định đây là hai chương trình có tính chất khác nhau.
Ai Là Triệu Phú mang màu sắc gameshow rõ nét hơn, còn Olympia là cuộc thi giữa những học sinh giỏi, nơi thí sinh bước vào chương trình với hành trang là kiến thức của chính mình. Nam MC cũng nhấn mạnh mỗi chương trình đều có sức hấp dẫn riêng và không nên đặt hai chương trình lên bàn cân để phân định hơn kém.
Hai chương trình, hai cách thử thách kiến thức
Với Ai Là Triệu Phú, mục tiêu của người chơi là lần lượt trả lời các câu hỏi để chinh phục những mốc tiền thưởng. Khi không chắc chắn về đáp án, họ có thể cân nhắc sử dụng quyền trợ giúp theo thể lệ của từng giai đoạn chương trình. Những hình thức từng xuất hiện bao gồm loại bớt phương án sai bằng quyền 50:50, gọi điện cho người thân, xin ý kiến khán giả tại trường quay hoặc hỏi ý kiến người trợ giúp.
Cách tổ chức này tạo nên một lớp chiến thuật bên cạnh kiến thức. Người chơi không chỉ cần biết câu trả lời mà còn phải cân nhắc khi nào nên sử dụng quyền trợ giúp, nên tin vào suy luận của mình hay tham khảo ý kiến từ bên ngoài. Một quyết định đúng lúc có thể giúp họ vượt qua câu hỏi khó; ngược lại, sử dụng trợ giúp không hiệu quả cũng có thể khiến cơ hội chinh phục những mốc thưởng cao trở nên khó khăn hơn.
Ai Là Triệu Phú mang màu sắc gameshow rõ nét hơn
Trong khi đó, Đường Lên Đỉnh Olympia được tổ chức theo hình thức thi đấu giữa bốn học sinh, với các vòng Khởi động, Vượt chướng ngại vật, Tăng tốc và Về đích. Thí sinh phải tự trả lời câu hỏi trong thời gian quy định, đồng thời cạnh tranh điểm số và cơ hội giành quyền trả lời với các đối thủ.
Theo thông tin được công bố về những thay đổi của Olympia năm thứ 22, chương trình điều chỉnh phần Khởi động theo hướng các thí sinh cùng giành quyền trả lời câu hỏi chung thông qua bấm chuông. Ở vòng Tăng tốc, mỗi người phải xử lý những câu hỏi có độ khó tăng dần trong khoảng thời gian suy nghĩ được quy định; còn tại vòng Về đích, thí sinh lựa chọn câu hỏi theo mức điểm và tự đưa ra câu trả lời. Những quy định này cho thấy yếu tố tốc độ, khả năng phản ứng và chiến thuật thi đấu có vai trò quan trọng bên cạnh vốn kiến thức.
Bởi vậy, nếu Ai Là Triệu Phú cho người chơi thêm những phương án hỗ trợ trong quá trình chinh phục câu hỏi, Olympia đặt thí sinh vào một cuộc cạnh tranh trực tiếp, nơi mỗi câu trả lời có thể tác động đến điểm số và vị trí của cả bốn nhà leo núi. Việc không có quyền trợ giúp cá nhân cũng khiến khán giả dễ quan sát hơn năng lực xử lý câu hỏi của từng thí sinh trong cùng một điều kiện thi đấu.
Olympia là cuộc thi giữa những học sinh giỏi, nơi thí sinh bước vào chương trình với hành trang là kiến thức của chính mình
Điều đó không có nghĩa một chương trình đòi hỏi kiến thức nhiều hơn chương trình còn lại. Hai format tạo ra những dạng áp lực khác nhau, người chơi Ai Là Triệu Phú phải đưa ra quyết định giữa việc tự trả lời, sử dụng trợ giúp hay dừng cuộc chơi theo thể lệ; còn thí sinh Olympia phải chủ động tích lũy điểm, phản ứng nhanh và lựa chọn chiến thuật trong cuộc đua với những người có cùng mục tiêu.
Cũng cần phân biệt việc không có quyền trợ giúp với việc thí sinh hoàn toàn không nhận được sự hỗ trợ trong quá trình tham gia chương trình. Trước cuộc thi, các nhà leo núi vẫn có quá trình học tập, ôn luyện và chuẩn bị kiến thức. Tuy nhiên, khi bước vào phần thi chính thức, đáp án phải do chính thí sinh đưa ra theo luật chơi, thay vì nhờ người thân, khán giả hoặc chuyên gia giải đáp thay.
Từ góc nhìn này, việc Olympia không có hệ thống quyền trợ giúp giống Ai Là Triệu Phú không đơn thuần là thiếu đi một tính năng trong trò chơi. Đó là khác biệt trong cách thiết kế cuộc thi khi một bên kết hợp kiến thức với khả năng sử dụng trợ giúp và quyết định chiến lược, bên còn lại nhấn mạnh cuộc đua trực tiếp về kiến thức, tốc độ và phản xạ. Chính hai cách tiếp cận ấy tạo nên bản sắc riêng, giúp cả hai chương trình duy trì sức hút với khán giả qua nhiều năm.
Tổng hợp