Vì sao ngày càng nhiều người đột quỵ? Bác sĩ nhắc nhở: Ngoài bổ sung axit folic, cần chú trọng 3 việc này

Khi nói đến phòng ngừa đột quỵ, một điều cần được làm rõ là không nên dồn toàn bộ sự chú ý vào các sản phẩm bổ sung dinh dưỡng. Có người nghe nói axit folic giúp giảm nguy cơ đột quỵ liền coi việc uống viên bổ sung mỗi ngày là nhiệm vụ phòng bệnh, trong khi lại ít quan tâm đến việc huyết áp có cao hay không, mỡ máu đã đạt mục tiêu kiểm soát hay chưa.

Theo các chuyên gia tại Trung Quốc, axit folic thực sự có tác dụng trong một số trường hợp nhất định, nhưng đột quỵ hình thành do nhiều yếu tố nguy cơ phối hợp. Trước khi nghĩ đến việc bổ sung chất gì, điều quan trọng hơn là phải xác định nguy cơ của bản thân nằm ở đâu và những vấn đề nào vẫn chưa được kiểm soát tốt.

Vì sao ngày càng có nhiều người bị đột quỵ?

Dân số già hóa là một trong những nguyên nhân nền tảng khiến chúng ta có cảm giác số người mắc đột quỵ ngày càng tăng. Bên cạnh đó, các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường, hút thuốc và ít vận động cũng liên tục gây ảnh hưởng đến hệ thống mạch máu.

Hướng dẫn phòng ngừa và điều trị bệnh mạch máu não (phiên bản năm 2024) Trung Quốc chỉ ra rằng tỷ lệ mắc đột quỵ tại Trung Quốc có xu hướng tăng. Điều này liên quan đến những tổn thương tích lũy trong thời gian dài, không thể đơn giản giải thích rằng mọi người đều thiếu axit folic.

Axit folic có thể giúp một số người giảm nguy cơ, nhưng không phải là “thuốc phòng đột quỵ” mà ai cũng cần sử dụng. Một thử nghiệm ngẫu nhiên tại Trung Quốc cho thấy ở những người trưởng thành bị tăng huyết áp nhưng chưa từng bị đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim, việc kết hợp thuốc hạ huyết áp enalapril với axit folic giúp giảm nguy cơ đột quỵ lần đầu nhiều hơn so với chỉ dùng enalapril.

Cần chú ý rằng nghiên cứu này được thực hiện trên cơ sở điều trị hạ huyết áp, sau đó mới bổ sung axit folic. Kết quả không chứng minh rằng chỉ uống axit folic đã có thể bảo vệ mạch máu não cho tất cả mọi người.

Các bác sĩ Trung Quốc khuyến cáo không được dùng axit folic thay thế thuốc hạ huyết áp hoặc thuốc giảm mỡ máu. Nếu không có chỉ định rõ ràng, cũng không cần chạy theo người khác để uống kéo dài.

3 việc quan trọng cần thực hiện để phòng ngừa đột quỵ

Kiểm soát huyết áp ổn định

Tăng huyết áp có thể kéo dài mà không có triệu chứng rõ rệt nhưng vẫn âm thầm gây tổn thương mạch máu, thúc đẩy xơ vữa động mạch và ảnh hưởng đến các mạch máu nhỏ trong não. Vì vậy, người bệnh không nên đợi đến khi chóng mặt mới đo huyết áp hoặc tự ý ngừng thuốc khi cảm thấy khỏe hơn.

Người đã được chẩn đoán tăng huyết áp nên ghi lại huyết áp tại nhà trong 7 ngày trước khi tái khám: đo vào sáng và tối, sau khi ngồi nghỉ 5 phút, mỗi lần đo 2 lượt cách nhau khoảng 1 phút. Mục tiêu huyết áp tại phòng khám của phần lớn bệnh nhân là dưới 130/80 mmHg, nhưng người cao tuổi, thể trạng yếu hoặc dễ chóng mặt khi đứng cần được bác sĩ xác định ngưỡng phù hợp.

Kiểm tra mỡ máu, đường huyết và rung nhĩ

Cholesterol LDL tăng cao và bệnh đái tháo đường đều làm tăng nguy cơ tổn thương mạch máu. Ngoài ra, người bị rung nhĩ có thể có nguy cơ hình thành cục máu đông trong tim; khi cục máu đông di chuyển lên não, chúng có thể gây tắc mạch. Bổ sung axit folic không thể giải quyết nguy cơ này.

Người trung niên và cao tuổi nên kiểm tra định kỳ huyết áp, mỡ máu và đường huyết. Nếu thường xuyên hồi hộp hoặc mạch đập không đều, cần thông báo với bác sĩ để được cân nhắc làm điện tâm đồ. Người từng bị đột quỵ cần tuân thủ mục tiêu kiểm soát mỡ máu và không tự ý ngừng thuốc.

Người bị rung nhĩ cần được đánh giá nguy cơ đột quỵ và chảy máu để quyết định có cần dùng thuốc chống đông hay không.

Bỏ thuốc lá, giảm muối và duy trì vận động

Hút thuốc, ăn quá mặn và ít vận động đều làm tăng nguy cơ bệnh mạch máu. Người trưởng thành nên tiêu thụ tổng lượng muối không quá 5 g mỗi ngày, tính cả muối trong nước tương, dưa muối và thịt chế biến sẵn.

Nếu sức khỏe cho phép, nên duy trì ít nhất 150 phút vận động cường độ trung bình mỗi tuần, chẳng hạn đi bộ nhanh 30 phút mỗi ngày, 5 ngày mỗi tuần. Người ít vận động có thể bắt đầu với những buổi tập 10 phút rồi tăng dần. Người mới bị đột quỵ, đi lại không vững hoặc tức ngực khi vận động cần được bác sĩ đánh giá trước khi tập luyện.

Người hút thuốc nên đặt ngày cai thuốc cụ thể, tìm hỗ trợ y tế nếu gặp khó khăn và không dùng rượu bia với mục đích “hoạt huyết”.

Theo Trà My (Theo Sohu)