Vì sao GDP tăng trưởng cao kỷ lục nhưng số lượng doanh nghiệp và việc làm mới tạo ra không cao tương ứng?

11/04/2018 09:00 AM | Thời sự

Quý I/2017 GDP đạt mức tăng kỷ lục của 10 năm nhưng cũng trong quý này, số lượng doanh nghiệp mới và việc làm được tạo ra không cao tương ứng. Tháng Một cũng chứng kiến lượng doanh nghiệp ngừng hoạt động nhiều nhất trong 2 năm qua.

Vì sao GDP tăng trưởng cao kỷ lục nhưng số lượng doanh nghiệp và việc làm mới tạo ra không cao tương ứng?

Báo cáo của Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách công bố ngày 10/4 cho biết trong bối cảnh tăng trưởng GDP cao của quý (đạt 7,48%), chỉ số nhà quản trị mua hàng PMI cũng đã tăng so với tháng Mười hai.

PMI tăng từ 52,5 điểm lên 53,4 và 53,5 lần lượt trong tháng Một và Hai. Nhưng PMI sau đó đã giảm trong tháng Ba, về 51,6 điểm, thể hiện tốc độ mở rộng chậm đi ở khu vực sản xuất. Dù vậy, chuỗi điểm trên 50 kéo dài 28 tháng cho thấy tín hiệu tích cực của kinh doanh trong khu vực sản xuất.

Sự lạc quan của doanh nghiệp chế biến chế tạo có phần giảm đi trong quý I. Số lượng doanh nghiệp đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh quý I tốt hơn quý IV là 33%, thấp hơn nhiều so với quý trước là 44,8% và gần tương đương với cùng kỳ năm ngoái.

Về tình hình hoạt động, số lượng doanh nghiệp thành lập mới trong tháng Một tương đương cuối năm ngoái (10.839 doanh nghiệp) trước khi giảm mạnh trong tháng Hai (7.864) và Ba (8.082).

Chung cả quý, số lượng doanh nghiệp thành lập mới không chênh lệch nhiều với quý I/2017 (26.785 so với 26.478 doanh nghiệp). Tổng số vốn đăng ký có tăng 2,7% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 278,5 nghìn tỷ. Vốn bình quân một doanh nghiệp thành lập mới cũng có tăng nhẹ 1,5%, đạt 10,4 tỷ đồng.

Trong khi đó, tháng Một chứng kiến lượng doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động nhiều nhất trong hơn 2 năm qua, lên đến 13.300 doanh nghiệp, cao hơn tháng Một năm 2017. Quý I tính chung có 21.115 doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động.

Một vấn đề được quan tâm trong quý I là quy mô việc làm được tạo mới không tăng tương ứng với mức tăng trưởng cao của nền kinh tế so với năm trước. Cả quý, chỉ có 225,4 nghìn việc làm mới được tạo thêm, trong khi thời điểm này năm 2017 nền kinh tế, dù tăng trưởng tương đối thấp vẫn còn tạo thêm được 291,6 nghìn việc làm.

Xét theo thành phần, tăng trưởng lao động ở khu vực Nhà nước tiếp tục giảm 1,2% trong khi ở khu vực ngoài Nhà nước và khu vực FDI đều ghi nhận mức tăng 3,9% và 4,5%.

Hiện tượng số việc làm mới được tạo ra ít hơn trong khi tăng trưởng vẫn cao khiến PGS.TS. Nguyễn Đức Thành tỏ ra băn khoăn. Dù rằng nhấn mạnh không vội vã phê phán sự bất nhất, nhưng ông Thành cho rằng có rất nhiều câu hỏi được đặt ra.

Thứ nhất, phải chăng Việt Nam đang phát triển kinh tế dựa trên áp dụng nhiều công nghệ cao, không cần dùng lao động? Như vậy, dù lao động giảm nhưng GDP vẫn cao. Nếu câu chuyện này là đúng, thì đây là điều đáng mừng, theo ông Thành. "Nhưng có phải là như vậy hay không?", ông nói.

Vấn đề thứ hai Việt Nam phụ thuộc nhiều vào khu vực FDI, số việc làm được tạo ra ở khu vực này, số lượng ổn định với những giá trị gia tăng phụ thuộc vào bên ngoài, trong khi đó, khu vực nội địa không phát triển được lực lượng lao động, các giá trị lao động không được lan toả, thu nhập của người lao động không tăng.

"Đó là tiếng chuông cảnh tỉnh. Con số tăng trưởng đẹp nhưng liệu cái chất của nó có hay không, có thực sự lan toả đến người lao động không", ông Nguyễn Đức Thành nêu ý kiến.

Theo Nam Dương

Trí thức trẻ

Cùng chuyên mục
XEM

NỔI BẬT TRANG CHỦ

Hướng dẫn chi tiết về cách ly xã hội: Chỉ có 3 trường hợp thật sự cần thiết được phép ra ngoài

Văn phòng Chính phủ vừa có văn bản số 2601/VPCP-KGVX truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc thực hiện Chỉ thị số 16/CT-TTg về các biện pháp cấp bách phòng, chống dịch COVID-19.

Từ mai 4-4, phạt tất cả các trường hợp ra đường không thuộc diện cho phép

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung chiều 3-4 cho biết từ ngày mai 4-4, các đơn vị từ quận huyện, phường xã tăng cường kiểm tra xử phạt người đi ra ngoài đường không đúng nội dung cho phép.

Vingroup sản xuất máy thở và máy đo thân nhiệt 'made in Vietnam', sẽ tặng cho Bộ Y tế 5.000 máy thở Không Xâm nhập để kịp thời phục vụ chống dịch Covid-19

Hưởng ứng lời kêu gọi của Tổng bí thư, Chủ tịch nước, Thủ tướng Chính phủ kêu gọi toàn dân tham gia ủng hộ phòng chống dịch Covid 19, dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Phó Thủ Tướng Trịnh Đình Dũng, ngày 3/4/2020 Tập đoàn Vingroup công bố quyết định triển khai việc sản xuất máy thở các loại (Xâm nhập và Không Xâm nhập) và máy đo thân nhiệt nhằm cung ứng cho thị trường Việt Nam.

Ông Đặng Lê Nguyên Vũ biên tâm thư gửi 5.000 nhân viên Trung Nguyên: Điều quan trọng lúc này là tinh thần lạc quan và đồng cam cộng khổ với tổ chức!

Chủ tịch Trung Nguyên Đặng Lê Nguyên Vũ mới đây vừa biên tâm thư gửi 5.000 cán bộ nhân viên Trung Nguyên trong đại dịch COVID-19.

Đọc thêm