Từ xích lô đến quán ăn truyền thống: Huế đang đưa cả hệ sinh thái du lịch lên nền tảng số
Du khách đến Huế giờ đây không chỉ có thể đặt ô tô, xe máy công nghệ mà còn có thể gọi xích lô qua ứng dụng, tìm kiếm những quán ăn địa phương, đặt món, mua đặc sản...
Từ những chiếc xích lô vốn gắn với hình ảnh cố đô đến các quán ăn lâu đời nằm sâu trong những con phố nhỏ, một phần ngày càng lớn của hệ sinh thái du lịch Huế đang được đưa lên nền tảng số.
Du khách đến Huế giờ đây không chỉ có thể đặt ô tô, xe máy công nghệ mà còn có thể gọi xích lô qua ứng dụng, tìm kiếm những quán ăn địa phương, đặt món, mua đặc sản và di chuyển trực tiếp đến các điểm ẩm thực được giới thiệu trong “Hộ chiếu ẩm thực Huế”.
Đằng sau những thay đổi tưởng như nhỏ này là một cuộc thử nghiệm đáng chú ý: sử dụng nền tảng công nghệ để kết nối toàn bộ chuỗi chi tiêu của khách du lịch, từ vận tải, ăn uống đến mua sắm, đồng thời kéo các tài xế truyền thống, hộ kinh doanh và nhà hàng địa phương vào nền kinh tế số.
Sau một năm Thành phố Huế và Grab Việt Nam triển khai thỏa thuận hợp tác về chuyển đổi số, các số liệu ban đầu cho thấy dòng tiền của du khách trên nền tảng đã tăng lên đáng kể.
Theo dữ liệu nội bộ của Grab, trong năm 2025, tổng giá trị giao dịch từ nhóm người dùng là khách du lịch trong và ngoài nước sử dụng các dịch vụ của nền tảng tại Huế tăng 56% so với năm 2024.
Cùng thời gian này, số lượng đối tác thương nhân GrabFood mới tại Huế tăng 57%. Riêng những cửa hàng nằm trong danh mục Quán “Trứ danh” ghi nhận lượng đơn hàng trung bình tăng gấp 3,3 lần.
Các con số này cho thấy chuyển đổi số trong du lịch không chỉ nằm ở việc quảng bá điểm đến trên mạng hay xây dựng một ứng dụng hướng dẫn du khách. Giá trị thực tế chỉ xuất hiện khi công nghệ có thể dẫn khách hàng đến một quán ăn, tạo ra một cuốc xe hoặc biến sự quan tâm của du khách thành doanh thu cho các hộ kinh doanh địa phương.
Đưa xích lô lên ứng dụng
Dấu ấn dễ nhận thấy nhất trong quá trình này là sự xuất hiện của Grab Xích Lô, dịch vụ được thử nghiệm tại Huế từ tháng 8/2025.
Huế là địa phương đầu tiên tại Việt Nam triển khai mô hình đặt xích lô qua nền tảng Grab, với sự phối hợp của Sở Xây dựng, Sở Du lịch, Viện Nghiên cứu Phát triển Thành phố Huế và Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế.
Xích lô vốn là một trong những phương tiện mang tính biểu tượng của du lịch Huế. Tuy nhiên, hoạt động của loại hình này lâu nay chủ yếu dựa vào khách vãng lai, sự giới thiệu của khách sạn, công ty lữ hành hoặc việc tài xế trực tiếp chờ khách tại các điểm du lịch.
Việc đưa xích lô lên ứng dụng đã thay đổi phương thức tiếp cận khách hàng. Thay vì chờ đợi tại một địa điểm cố định, tài xế có thể nhận chuyến từ khách có nhu cầu trên nền tảng. Du khách cũng có thể chủ động tìm kiếm dịch vụ, biết trước hành trình và tiếp cận một phương tiện truyền thống bằng phương thức quen thuộc của thời đại số.
Đối với những tài xế xích lô vốn ít tiếp xúc với công nghệ, đây cũng là lần đầu tiên họ làm quen với hình thức nhận khách và tạo thu nhập thông qua một ứng dụng.
Theo Grab, đến thời điểm sơ kết sau một năm hợp tác, toàn bộ số tài xế tham gia Grab Xích Lô từ giai đoạn đầu vẫn tiếp tục hoạt động trên nền tảng.
Dù chưa có số liệu cụ thể về số lượng tài xế, số chuyến hay mức thu nhập tăng thêm, việc duy trì được nhóm đối tác ban đầu cho thấy công nghệ có thể được sử dụng để kéo một nghề truyền thống vào chuỗi dịch vụ du lịch hiện đại, thay vì loại bỏ hoặc thay thế nghề này.
Đây cũng là điểm khác biệt trong câu chuyện số hóa du lịch tại Huế. Công nghệ không chỉ tạo thêm những dịch vụ mới mà còn được sử dụng để thay đổi phương thức vận hành của các hoạt động đã tồn tại từ lâu.
Biến sự chú ý của du khách thành đơn hàng
Nếu Grab Xích Lô là hình ảnh dễ nhận diện nhất, lĩnh vực ăn uống mới là nơi những tác động kinh tế thể hiện rõ hơn.
Trong một năm qua, Huế và Grab đã triển khai gói ưu đãi “Du hí Huế thương”, kết nối nhu cầu đi lại, ăn uống và mua sắm đặc sản của du khách trên cùng một nền tảng. Danh mục Quán “Trứ danh” trên GrabFood cũng được xây dựng để tập hợp các địa chỉ ẩm thực địa phương.
Khoảng 100 nhà hàng trong danh mục này đã tham gia các chương trình quảng bá ẩm thực của Sở Du lịch Huế. Theo dữ liệu do Grab công bố, số đơn hàng trung bình của nhóm nhà hàng này tăng gấp 3,3 lần.
Kết quả này phản ánh một vấn đề thường gặp của các hộ kinh doanh du lịch: một quán ăn có thể nổi tiếng với người dân địa phương nhưng vẫn khó tiếp cận khách ngoài tỉnh nếu nằm xa khu vực trung tâm, thiếu nguồn lực quảng bá hoặc không xuất hiện trên những kênh tìm kiếm quen thuộc của du khách.
Khi được đưa lên nền tảng, những quán ăn này không chỉ có thêm một kênh giao hàng mà còn có cơ hội xuất hiện đúng vào thời điểm du khách phát sinh nhu cầu ăn uống.
Grab cũng hỗ trợ quảng bá ứng dụng Hộ chiếu ẩm thực Huế, qua đó giới thiệu các món ăn và địa chỉ đặc trưng của địa phương. Người dùng có thể đặt dịch vụ di chuyển ngay trên ứng dụng để đến các điểm ăn uống được đề xuất.
Trong năm 2025, số lượt tải và tham gia chương trình tương tác trên ứng dụng này tăng gấp 5,6 lần so với năm trước.
Sự kết nối giữa nội dung quảng bá, dịch vụ vận tải và nền tảng giao đồ ăn giúp rút ngắn quãng đường từ lúc du khách biết đến một món ăn cho đến khi thực sự chi tiền. Thay vì chỉ đọc thông tin hoặc xem hình ảnh, người dùng có thể lập tức tìm đường, đặt xe hoặc đặt món.
Đây chính là mắt xích quan trọng của kinh tế du lịch số: biến dữ liệu và sự quan tâm của du khách thành giao dịch thực tế cho doanh nghiệp địa phương.
Tài xế và hộ kinh doanh cùng bước lên nền tảng
Quá trình số hóa cũng đang mở rộng lực lượng lao động tham gia vào hệ sinh thái dịch vụ tại Huế.
Trong năm 2025, số đối tác tài xế Grab hoạt động tại Huế tăng hơn 50% so với năm trước. Đáng chú ý, dù số tài xế tăng mạnh, số chuyến xe trung bình trên mỗi tài xế vẫn tăng 9%.
Thông thường, khi số lượng người cung cấp dịch vụ tăng nhanh hơn nhu cầu, số chuyến trung bình của mỗi tài xế có thể bị thu hẹp. Việc cả số tài xế và số chuyến bình quân cùng tăng cho thấy nhu cầu sử dụng dịch vụ trên nền tảng tại Huế đã mở rộng trong giai đoạn này.
Một diễn biến khác là số lượng nữ tài xế tham gia nền tảng tăng gấp 2,2 lần trong năm 2025. Thu nhập trung bình của nhóm này cao hơn 20% so với mức bình quân của các tài xế Grab tại Huế, theo dữ liệu doanh nghiệp công bố.
Kết quả được Grab lý giải một phần nhờ chương trình Grab Chị Em, được triển khai với sự đồng hành của Hội Liên hiệp Phụ nữ địa phương nhằm cung cấp hoạt động đào tạo và hỗ trợ phụ nữ tham gia công việc trên nền tảng.
Ở phía các hộ kinh doanh, số đối tác GrabFood mới tại Huế tăng 57% trong năm 2025. Điều này đồng nghĩa ngày càng nhiều quán ăn nhỏ và cơ sở kinh doanh địa phương bắt đầu làm quen với việc quản lý đơn hàng, tiếp cận khách hàng và bán sản phẩm qua kênh trực tuyến.
Với một thành phố có nền kinh tế du lịch gắn chặt với các hộ kinh doanh nhỏ, hiệu quả của chuyển đổi số không chỉ phụ thuộc vào số lượng ứng dụng được xây dựng. Vấn đề quan trọng hơn là bao nhiêu cửa hàng, tài xế và người lao động thực sự sử dụng công nghệ để tạo ra thu nhập.