Từ những ly nước 10.000 đồng đến cách thanh toán được hàng triệu người Việt tin dùng

Mỗi mùa tựu trường, phía sau chuyện sách vở và đồng phục là hàng loạt giao dịch quen thuộc của các gia đình. Cha mẹ chuyển tiền cho con học xa, đóng học phí trên điện thoại. Trước cổng trường, chủ quán nước hỏi một sinh viên: “Tiền mặt hay chuyển khoản vậy em?” Người mua đưa điện thoại lên quét mã. Vài giây sau, khoản thanh toán 10.000 đồng đã hoàn tất mà cả người mua lẫn người bán đều không phải lo chuyện tiền lẻ.

Những giao dịch ấy có giá trị khác nhau, đôi khi chỉ 10.000 đồng. Nhưng sự hiện diện của chúng trong đời sống hằng ngày đang kể một câu chuyện lớn hơn về cách người Việt bước vào nền kinh tế số.

Rời cổng trường, nhịp thanh toán ấy tiếp tục theo dòng người vào một ngày mới. Ở góc chợ, người mua quét mã trả tiền rau; trong quán cà phê, một giao dịch khác vừa hoàn tất; ở nhà, bệnh viện hay quầy dịch vụ công, tiền điện nước, viện phí và lệ phí được thanh toán trên điện thoại. Từ khu phố đến thị trấn, từ đô thị đến những vùng xa hơn, các giao dịch nhỏ đang nối thành một bức tranh rộng: thanh toán số đã hiện diện ngày càng tự nhiên trong đời sống người Việt.

Nền kinh tế số không thể chỉ dành cho số ít

Một nền kinh tế số vững mạnh không chỉ được tạo nên từ những tòa nhà cao tầng, doanh nghiệp lớn hay giao dịch trị giá hàng tỷ đồng. Nó còn bắt đầu từ lúc một điểm bán nhỏ có thể nhận khoản thanh toán 10.000 đồng, người lớn tuổi tự trả hóa đơn trên điện thoại hay một phụ huynh đóng học phí mà không phải đi lại và chờ đợi.

Không lâu trước đây, công nghệ tài chính vẫn có thể tạo cảm giác xa lạ hoặc phức tạp với nhiều người. Rào cản ấy càng rõ với người lớn tuổi, tiểu thương, người dân ngoài các đô thị lớn hoặc những nhóm chưa được phục vụ đầy đủ bởi hệ thống tài chính truyền thống.

Vì vậy, thước đo của chuyển đổi số không chỉ nằm ở mức độ hiện đại của công nghệ. Điều quan trọng hơn là có bao nhiêu người có thể sử dụng công nghệ ấy và nó giải quyết được vấn đề gì trong cuộc sống của họ.

Vai trò kiến tạo của doanh nghiệp cũng bắt đầu từ đó: không chỉ ở việc đưa ra giải pháp mới, mà còn ở khả năng biến công nghệ phức tạp thành công cụ đơn giản, thiết thực và có thể đến với số đông.

Trong lĩnh vực thanh toán số, điều này được thể hiện qua những thay đổi rất cụ thể: một thao tác chuyển tiền dễ thực hiện hơn, một hóa đơn được thanh toán ngay tại nhà hay một mã QR giúp hàng quán nhỏ nhận tiền mà không cần đầu tư hệ thống phức tạp.

MoMo góp phần vào quá trình chuyển dịch ấy bằng việc kết nối những nhu cầu hằng ngày ở cả phía người dùng, người bán và hệ sinh thái dịch vụ.

Từ chiếc điện thoại đến mã QR đầu ngõ

Với người dùng, giá trị dễ nhận thấy nhất của công nghệ là giúp các khoản thanh toán thiết yếu trở nên thuận tiện hơn. Chuyển tiền cho người thân, đóng học phí, thanh toán viện phí hay hóa đơn điện nước có thể được thực hiện trên điện thoại, giảm phụ thuộc vào địa điểm và thời gian.

Ý nghĩa của sự thuận tiện không chỉ nằm ở việc tiết kiệm một vài thao tác. Khi trải nghiệm đủ đơn giản, thanh toán số có thể đến gần hơn với nhiều nhóm người dùng và hoàn cảnh khác nhau. Từ thói quen thanh toán, chiếc điện thoại cũng có thể trở thành cửa ngõ để người dùng từng bước làm quen với một số dịch vụ tài chính số như tiết kiệm, đầu tư và một số giải pháp tín dụng khi phù hợp.

Sự thuận tiện ấy không chỉ dừng ở một phía của giao dịch. Tại quán ăn gia đình, sạp hàng trong chợ, xe bánh mì hay điểm bán nhỏ đầu ngõ, một mã QR có thể trở thành tấm hộ chiếu đơn giản để người bán bước vào nền kinh tế số. Họ có thêm phương thức nhận tiền, giảm phụ thuộc vào tiền mặt và đáp ứng thói quen mới của khách hàng mà không cần đầu tư một hệ thống thanh toán phức tạp.

MoMo đã hỗ trợ hơn 500.000 doanh nghiệp và hộ kinh doanh trên toàn quốc chuyển đổi số. Phía sau con số ấy là hàng trăm nghìn điểm bán, từ chuỗi cửa hàng đến cơ sở kinh doanh quy mô nhỏ, có thêm cơ hội tham gia vào dòng chảy thanh toán mới.

Việc số hóa các giao dịch nhỏ lẻ còn giúp hoạt động thu chi có dấu vết rõ ràng hơn, hỗ trợ hộ kinh doanh theo dõi dòng tiền và từng bước minh bạch hóa hoạt động. Ở quy mô rộng hơn, quá trình này cũng góp phần hỗ trợ quản lý thuế và mục tiêu số hóa nền kinh tế quốc gia.

Vai trò kết nối còn vươn ra ngoài giao dịch giữa người mua và người bán. MoMo đã triển khai thanh toán dịch vụ công trực tuyến tại 34 tỉnh, thành phố, góp phần đưa các dịch vụ như học phí, viện phí, phí và lệ phí hành chính, điện, nước hay giao thông công cộng đến gần người dân hơn.

Trong sự phối hợp với Ngân hàng Nhà nước, các bộ, ngành, địa phương và đơn vị cung cấp dịch vụ, MoMo đóng vai trò một cánh tay nối dài của Chính phủ số, giúp các định hướng chuyển đổi ở tầm quốc gia được chuyển hóa thành những thao tác người dân có thể thực hiện trong đời sống.

Việc phổ cập thanh toán không dùng tiền mặt đến khu vực nông thôn, vùng sâu và vùng xa cũng cho thấy công nghệ chỉ thực sự phát huy giá trị khi khoảng cách địa lý, độ tuổi hay quy mô giao dịch không còn là rào cản quá lớn.

Niềm tin được vun đắp qua từng lần sử dụng

Một người có thể bắt đầu sử dụng MoMo khi được con cháu hướng dẫn trả hóa đơn. Một chủ quán có thể đặt mã QR vì khách thường xuyên hỏi cách chuyển khoản. Một sinh viên có thể mở ứng dụng để nhận tiền từ gia đình rồi tiếp tục dùng khi mua đồ ăn, đóng học phí hay thanh toán các dịch vụ thiết yếu.

Mỗi trải nghiệm riêng lẻ có thể rất nhỏ. Khi diễn ra thuận tiện, an tâm và được lặp lại đủ nhiều, chúng dần tạo nên sự quen thuộc. Cùng một phương thức được chấp nhận ở cả người mua lẫn người bán còn tạo ra hiệu ứng cộng đồng: người dùng có thêm nơi để sử dụng, còn hàng quán có thêm lý do để duy trì cách thanh toán ấy.

Với MoMo, sự tin dùng được thể hiện qua những lựa chọn cụ thể: người dùng tiếp tục mở ứng dụng để chuyển tiền, hàng quán tiếp tục đặt mã QR, các gia đình tiếp tục thanh toán hóa đơn, học phí và dịch vụ thiết yếu trên điện thoại. Niềm tin vì vậy được tích lũy từ giá trị sử dụng thực tế, thay vì chỉ đến từ lời kể của thương hiệu.

Ở quy mô rộng hơn, niềm tin còn gắn với tính hạ tầng. Khi một thương hiệu hiện diện đủ rộng và đủ thường xuyên để trở thành lựa chọn gần như tự nhiên trong những việc như mua cà phê, trả tiền điện hay đóng học phí, thương hiệu ấy đã trở thành một phần trong dòng chảy phát triển của đất nước.

Nation Builders Awards là trục giải thưởng mới của Better Choice Awards 2026, mở rộng cách ghi nhận vai trò của doanh nghiệp đối với nền kinh tế, xã hội và năng lực phát triển quốc gia. Trong trục giải này, MoMo được đề cử tại hạng mục Thương hiệu được người Việt tin dùng. Sự hiện diện trong những thói quen hằng ngày, từ chuyển tiền và thanh toán hóa đơn đến quét mã tại hàng quán, góp phần lý giải niềm tin cộng đồng dành cho thương hiệu.

Ở góc độ giải pháp, việc MoMo được người dùng thường xuyên lựa chọn và được hàng quán chấp nhận cũng giúp thương hiệu được đề cử tại hạng mục Giải pháp thanh toán số đáng tin cậy.

Từ ly nước 10.000 đồng đến những dịch vụ thiết yếu, sự tin dùng không hình thành bằng một tuyên bố lớn. Nó được vun đắp qua những lần sử dụng đủ gần gũi, thiết thực và bền bỉ để trở thành thói quen.

Theo Tuấn Nguyễn