Tổng kiểm kê hàng phở toàn quốc, đề nghị UNESCO đưa đặc sản phở vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể
Hà Nội đang hoàn thiện hồ sơ đề nghị UNESCO ghi danh "Phở" vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Mới đây, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội (Sở VH-TT) đã có văn bản gửi cơ quan phụ trách văn hóa của 17 tỉnh, thành phố đề nghị nghiên cứu, xây dựng hồ sơ khoa học đối với các di sản liên quan đến phở để đề xuất đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Danh sách phối hợp trải dài từ Bắc vào Nam, gồm TPHCM, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cao Bằng, Lai Châu, Lào Cai, Lạng Sơn, Ninh Bình, Sơn La, Thanh Hóa, Thái Nguyên, Tuyên Quang, An Giang, Cần Thơ, Đắk Lắk, Gia Lai và Khánh Hòa.
Sở VH-TT Hà Nội vừa có văn bản gửi nhiều sở phụ trách văn hóa đề nghị kiểm kê và làm hồ sơ di sản quốc gia cho phở
Động thái này diễn ra trong bối cảnh "Phở Hà Nội" và "Phở Nam Định" (nay thuộc tỉnh Ninh Bình) đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi danh là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Tuy nhiên, qua quá trình khảo sát, cơ quan chuyên môn nhận định phở hiện được thực hành rộng rãi tại nhiều địa phương với những sắc thái riêng, phản ánh quá trình giao thoa và phát triển của văn hóa ẩm thực Việt Nam.
Với mục tiêu bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể "Phở", Sở VH-TT Hà Nội đề nghị các sở phụ trách văn hóa của 17 địa phương trên nghiên cứu, xem xét, xây dựng hồ sơ khoa học đề nghị Bộ VH-TT-DL đưa vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể. Đây cũng là cơ sở để "các địa phương tham gia phối hợp cùng TP.Hà Nội lập hồ sơ khoa học đề nghị UNESCO ghi danh di sản Phở vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại", theo Thanh Niên.
Danh mục rà soát bao gồm nhiều biến thể như phở chua Cao Bằng; phở Nhắng Lai Châu; phở đỏ Bắc Hà (Lào Cai); phở vịt quay, phở chua Lạng Sơn; phở dê Ninh Bình; phở bò, phở trộn Sơn La; phở chua miền núi Thanh Hóa; phở vịt, phở chua vùng Tày - Nùng ở Thái Nguyên; phở ngô Đồng Văn; phở miền Tây ở Cần Thơ; phở Nam Bộ tại TPHCM; phở khô Pleiku, phở cá, phở bò miền Trung ở Gia Lai; phở hải sản Khánh Hòa cùng nhiều biến thể chịu ảnh hưởng văn hóa Khmer, Chăm, Hoa.
Thực tế, việc xây dựng hồ sơ trình UNESCO đã được Hà Nội khởi động từ tháng 4/2026 thông qua kế hoạch bảo vệ, quảng bá và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể "Phở Hà Nội".
Có nhiều biến thể như phở chua Cao Bằng; phở Nhắng Lai Châu; phở đỏ Bắc Hà (Lào Cai); phở vịt quay, phở chua Lạng Sơn; phở dê Ninh Bình; phở bò, phở trộn Sơn La
Trong quý III và quý IV năm 2026, thành phố dự kiến hoàn thành các bước thu thập tư liệu, hoàn thiện hồ sơ và phối hợp liên ngành, liên địa phương. Song song với đó là xây dựng hệ thống dữ liệu số, bản đồ các quán phở, phát triển các nền tảng giới thiệu di sản trên môi trường số, theo báo Lao Động.
Nhiều hoạt động quảng bá cũng sẽ được triển khai như cuộc thi ký họa, ảnh đẹp, video về phở; xây dựng bộ nhận diện di sản; tổ chức "Ngày Di sản Phở" vào cuối năm 2026 để kết nối nghệ nhân, các cơ sở kinh doanh và cộng đồng thực hành. Hà Nội đồng thời dự kiến tăng cường hợp tác, trao đổi kinh nghiệm bảo tồn di sản ẩm thực với Nhật Bản nhằm quảng bá sâu rộng hơn hình ảnh phở Việt Nam ra thế giới.
Nếu được UNESCO ghi danh, "Phở" không chỉ được tôn vinh như một di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại mà còn có thêm cơ hội trở thành thương hiệu văn hóa quốc gia, góp phần nâng cao sức hút của du lịch Việt Nam và mở rộng không gian phát triển cho ngành công nghiệp văn hóa trong lĩnh vực ẩm thực.