Tiếng máy xúc rền vang, Việt Nam chạm vào “kho báu đỏ” 112 triệu tấn: Dự kiến mang về 1.000 tỷ đồng năm 2026

"Kho báu đỏ" lớn bậc nhất Việt Nam: Trữ lượng 112 triệu tấn đón cột mốc mới

Nằm ẩn mình giữa những dãy núi chập chùng của huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai, mỏ sắt Quý Xa ví như một "kho báu đỏ" quý giá của đất nước nhờ chất lượng quặng tốt hàng đầu Đông Nam Á.

Với tổng trữ lượng lên tới 112 triệu tấn quặng, Quý Xa không chỉ là một trong những mỏ sắt quy mô lớn nhất Việt Nam mà còn sở hữu chất lượng quặng hàng đầu khu vực Đông Nam Á.

Sau một thời gian tạm ngưng hoạt động, ngày 10/9/2026 vừa qua, khai trường Quý Xa - từng rơi vào cảnh đìu hiu, máy móc phủ bụi trong nhiều năm - đã chính thức chuyển mình trong cột mốc tái khởi động đầy ý nghĩa.

Tiếng máy xúc rền vang, dòng quặng nâu đỏ rực rỡ bắt đầu cuộn chảy trên dây chuyền băng tải, mở ra một chu kỳ sản xuất mới hứa hẹn những bứt phá cho nền kinh tế địa phương vùng Tây Bắc Bộ.

Theo phương án được cấp phép, Công ty Cổ phần Khai thác và Chế biến kim loại Thủ Đô là đơn vị đảm nhận việc khai thác với trữ lượng cấp phép hơn 73 triệu tấn.

Thời hạn khai thác kéo dài 15 năm 8 tháng cùng công suất tối đa lên tới 5 triệu tấn quặng nguyên khai mỗi năm, kỳ vọng đóng góp khoảng 1.000 tỷ đồng giá trị tăng thêm vào GRDP của Lào Cai ngay trong năm 2026 này, theo lãnh đạo tỉnh Lào Cai.

Dự kiến ngay trong giai đoạn từ nay đến cuối năm, mỏ sẽ cho ra lò hơn 1 triệu tấn quặng sắt – một con số khẳng định sự hồi sinh mạnh mẽ của mỏ sắt hàng đầu cả nước.

Quặng sắt chất lượng cao hàng đầu Đông Nam Á

Được đánh giá là một trong những mỏ sắt có giá trị thương mại cao nhất nước ta, mỏ sắt Quý Xa thuộc loại mỏ quặng limonit - hematit điển hình (với thành phần chủ đạo là oxit sắt ngậm nước kết hợp với một tỷ lệ hematit).

Chính cấu trúc địa chất đặc biệt này đã mang lại cho quặng Quý Xa những ưu điểm nổi trội về mặt kỹ thuật, như:

Hàm lượng sắt (Fe) cao và ổn định: Quặng nguyên khai tại Quý Xa sở hữu hàm lượng sắt cao tự nhiên. Điều này cho phép quặng có thể đưa vào phối trộn hoặc luyện trực tiếp mà không tốn quá nhiều chi phí xử lý ban đầu.

Đặc tính dễ làm giàu (tuyển quặng): Do cấu trúc khoáng vật dạng limonit xốp xơ và mềm hơn so với quặng quặng xỉ cứng (magnêtit), quặng Quý Xa rất dễ đập nghiền, rửa và tuyển khoáng. Quá trình làm giàu quặng để nâng cao hàm lượng sắt diễn ra thuận lợi, tốn ít năng lượng và chi phí hóa chất hơn đáng kể.

Tính hoàn nguyên tốt trong lò cao: Quặng limonit ngậm nước khi vào lò cao ở nhiệt độ cao sẽ nhanh chóng mất nước liên kết, tạo ra độ xốp vi mô lớn bên trong viên quặng. Cấu trúc xốp này giúp khí hoàn nguyên (CO) dễ dàng thẩm thấu và phản ứng, giúp quá trình khử sắt diễn ra nhanh chóng, tiết kiệm nhiên liệu (than cốc) và tối ưu hóa hiệu suất vận hành của lò cao.

Tạp chất hại thấp: Quặng Quý Xa chứa hàm lượng các tạp chất gây giòn thép như Lưu huỳnh (S) và Phốt pho (P) ở mức rất thấp, rất thích hợp cho công nghệ luyện gang thép hiện đại, đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của các nhà máy luyện kim trong và ngoài nước.

Mạch nguồn cho vùng đất Tây Bắc Bộ

Sự trở lại của mỏ sắt Quý Xa mang ý nghĩa chiến lược toàn diện, không chỉ ở góc độ kinh tế mà còn ở giá trị an sinh xã hội sâu sắc.

Về mặt công nghiệp, dòng quặng Quý Xa chính là dòng nguyên liệu cho Nhà máy Gang thép Lào Cai thuộc Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung (VTM).

Mỏ hoạt động giúp nhà máy chủ động hoàn toàn nguồn nguyên liệu đầu vào ổn định, giải quyết triệt để tình trạng thiếu hụt quặng nghiêm trọng trong thời gian qua.

Về mặt xã hội và địa phương, việc tái khởi động mỏ sắt Quý Xa tạo nên hiệu ứng lan tỏa tích cực. Hàng trăm kỹ sư, công nhân từng phải rời mỏ đi làm xa nay đã có cơ hội quay trở về với công việc quen thuộc, bảo đảm việc làm và thu nhập bền vững.

Đối với tỉnh Lào Cai, dự án được kỳ vọng sẽ đóng góp giá trị tăng thêm đáng kể vào GRDP, tạo nguồn thu ngân sách lớn và trở thành động lực quan trọng thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số của vùng đất biên cương trong giai đoạn tới.

Theo Trang Ly