Tiềm năng kinh tế tỷ USD Việt Nam – Pháp: Khi FPT muốn vào top 50 nước bạn và Tập đoàn Artelia quản lý dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam
Việt Nam kỳ vọng một làn sóng đầu tư chất lượng cao mới từ Pháp với thế mạnh hạ tầng, năng lượng và dịch vụ kỹ thuật cao. Ở chiều ngược lại, một số doanh nghiệp Việt đã có chiến lược tiến sâu hơn vào chuỗi giá trị của Pháp và EU.
Rạng sáng ngày 10/9 (giờ địa phương), chuyên cơ chở Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng phu nhân Ngô Phương Ly và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã đến thủ đô Paris, bắt đầu thăm chính thức Cộng hòa Pháp và dự Hội nghị Thượng đỉnh Không gian vũ trụ tại Paris, theo lời mời của Tổng thống Cộng hòa Pháp Emmanuel Macron.
Việt Nam và Pháp trở thành Đối tác Chiến lược vào năm 2013 và Đối tác Chiến lược Toàn diện vào tháng 10/2024. Pháp là nước EU đầu tiên có quan hệ ở mức cao nhất với Việt Nam.
Về mặt kinh tế, tổng kim ngạch thương mại song phương giữa Việt Nam và Pháp năm 2025 đạt khoảng 6,3 tỷ USD, tăng trưởng tích cực so với năm 2024, theo số liệu từ Hải quan Việt Nam.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại song phương giữa hai quốc gia đạt 3,66 tỷ USD, tăng tới 26,4%.
Bộ trưởng Bộ Nội vụ Pháp Laurent Nuñez đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân tại sân bay. (Ảnh: TTXVN)
Đón chờ làn sóng đầu tư chất lượng
Bình luận về những con số cập nhật này, TS.Bùi Duy Tùng, giảng viên cấp cao ngành Kinh tế, Đại học RMIT Việt Nam cho rằng, mức tăng 26,4% là một tín hiệu tích cực, với động lực đến từ cả hai chiều.
Cụ thể hơn, xuất khẩu sang Pháp của Việt Nam đạt 2,2 tỷ USD, tăng 15,1%, cho thấy hàng Việt tiếp tục giữ vững chỗ đứng ở nhóm điện tử, máy móc, dệt may, da giày, đồ gỗ và nông sản.
Đáng chú ý, nhập khẩu từ Pháp tăng tới 48,7%, phản ánh doanh nghiệp Việt đang tích cực nhập máy móc, thiết bị và công nghệ cao cho chu kỳ đầu tư mở rộng mới, một dấu hiệu tốt cho năng lực sản xuất trung hạn.
Trong bối cảnh hiện nay, theo ông Tùng, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) tiếp tục là bệ đỡ quan trọng cho hoạt động thương mại.
Với ngành da giày, gần như toàn bộ kim ngạch xuất sang EU, khoảng 95%, đã tận dụng được ưu đãi thuế quan nhờ ngưỡng quy tắc xuất xứ khá dễ đáp ứng, chỉ khoảng 40% hàm lượng nội khối. Đây là bằng chứng doanh nghiệp Việt đã thích ứng nhanh với sân chơi FTA (Hiệp định Thương mại Tự do) thế hệ mới.
TS.Bùi Duy Tùng, giảng viên cấp cao ngành Kinh tế, Đại học RMIT Việt Nam.
Ở bức tranh lớn hơn, thương mại Việt Nam - EU nửa đầu năm 2026 đạt 41,4 tỷ USD, và Pháp mới chiếm chưa tới 9% trong con số này, nghĩa là dư địa để hai bên tiếp tục bứt phá còn rất lớn.
Với đà tận dụng ưu đãi đã chứng minh hiệu quả và làn sóng tiêu chuẩn xanh như CBAM (Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon của EU), EUDR (quy định chống phá rừng của EU) mở ra hướng nâng cấp chất lượng hàng hóa, triển vọng thương mại Việt - Pháp hoàn toàn có cơ sở tiếp tục tăng tốc, nhất là khi hai nước vừa nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện.
Ở phương diện đầu tư, Pháp đứng thứ 16 trên 153 quốc gia và lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam với hơn 740 dự án đầu tư còn hiệu lực, tổng số vốn đầu tư đăng ký đạt khoảng 4 tỷ USD.
TS.Bùi Duy Tùng nhận định, điều này cho thấy một bệ phóng vững chắc để phát triển, vì thế mạnh của nguồn vốn Pháp lại đúng vào những lĩnh vực Việt Nam đang khát vốn nhất, gồm: hạ tầng, năng lượng và dịch vụ kỹ thuật cao.
Việc Tập đoàn Artelia (Pháp) vừa ký hợp đồng quản lý dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam đầu năm 2026 là minh chứng sống động, cho thấy các tập đoàn Pháp sẵn sàng gắn bó dài hạn với các công trình chiến lược của Việt Nam.
Tập đoàn Artelia (Pháp) đã ký hợp đồng quản lý dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. (Ảnh: AI/Baodautu)
Việt Nam cũng đồng thời đang chuẩn bị đúng nền tảng mà nhà đầu tư Pháp cần.
Luật số 57/2024/QH15 (Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch, Luật Đầu tư, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư và Luật Đấu thầu) sửa đổi Luật PPP đã mở đường cho cơ chế chia sẻ doanh thu và giải quyết tranh chấp rõ ràng hơn, giúp dự án hạ tầng lớn dễ thu xếp tài chính hơn trước.
Bên cạnh đó, Nghị định 57/2025 về mua bán điện trực tiếp cũng gỡ đúng nút thắt mà các tập đoàn năng lượng Pháp chờ đợi từ lâu, mở đường cho hợp tác điện gió, điện mặt trời và cả điện hạt nhân dân dụng.
Về mặt nhân lực, mục tiêu chi 2% GDP cho nghiên cứu phát triển theo Nghị quyết 57-NQ/TW, cùng mục tiêu nâng tỷ trọng kinh tế tư nhân lên 55-58% GDP theo Nghị quyết 68-NQ/TW, đang tạo ra thế hệ doanh nghiệp nội đủ năng lực hấp thụ công nghệ, điều kiện then chốt để lan tỏa công nghệ thực sự diễn ra.
“Với các mảnh ghép thể chế đang dần khớp lại, Việt Nam hoàn toàn có cơ sở kỳ vọng một làn sóng đầu tư chất lượng cao mới từ Pháp”, thành viên Đại học RMIT phân tích với phóng viên.
Con đường nào để đầu tư vào Pháp?
Ở chiều ngược lại, Việt Nam đang có 20 dự án đầu tư tại Pháp còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký đạt 38,78 triệu USD.
Giá trị đầu tư của Việt Nam tại Pháp hiện đang khiêm tốn, nhưng hiện tại đã có một đại diện của Việt Nam đặt mục tiêu lọt vào Top 50 các công ty công nghệ thông tin hàng đầu tại Pháp, đó là FPT - ông Bùi Duy Tùng cho biết. FPT đã "sang Pháp" từ năm 2008 bằng việc hợp tác với các doanh nghiệp lớn như Airbus, La Poste, SNCF hay Sagemcom.
Tuy nhiên, để mở rộng con đường đầu tư tại Pháp, chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp Việt nên lưu ý hai điểm:
Một là khung pháp lý song phương sẽ sớm thuận lợi hơn khi EVIPA có hiệu lực, mang lại cơ chế bảo hộ và giải quyết tranh chấp rõ ràng cho cả hai chiều đầu tư.
Hai là với nông sản, việc đáp ứng sớm tiêu chuẩn kiểm dịch động thực vật của EU sẽ giúp doanh nghiệp tích lũy kinh nghiệm và giảm dần chi phí tuân thủ theo thời gian, đúng kinh nghiệm của các nước xuất khẩu nông sản thành công vào EU.
Như vậy, các lĩnh vực tiềm năng cho doanh nghiệp nội địa là công nghệ thông tin và dịch vụ số, nơi công ty Việt đã chứng minh được năng lực cạnh tranh toàn cầu, tiếp theo là nông sản chế biến sâu khi đáp ứng chuẩn truy xuất nguồn gốc EUDR.
Chiến lược liên kết với đối tác công nghệ và đối tác bản địa, như FPT đã làm, chính là chìa khóa để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận nhanh hơn mạng lưới chuỗi giá trị tại Pháp và toàn EU.
FPT đặt mục tiêu vào nhóm 50 công ty công nghệ thông tin hàng đầu tại Pháp.
Cuối cùng, việc Chính phủ Pháp trình dự luật phê chuẩn EVIPA (Hiệp định Bảo hộ Đầu tư giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu) lên Hội đồng Bộ trưởng ngày 27/7/2026 rồi chuyển sang Quốc hội là tín hiệu rất tích cực, đến đúng lúc quan hệ Việt - Pháp đang ở mức cao nhất trong quan hệ giữa Việt Nam với các nước EU.
Đến cuối năm 2025 đã có 18 nước thành viên phê chuẩn EVIPA, Ba Lan là nước thứ 19, và khi Pháp, một trong những đầu tàu của EU, đang tăng tốc quy trình nội bộ, tiến trình phê chuẩn toàn khối được kỳ vọng sẽ có thêm động lực về đích.
Khi EVIPA có hiệu lực, cơ chế bảo hộ đầu tư và giải quyết tranh chấp thường trực sẽ thay các hiệp định song phương cũ, mang lại sự yên tâm rõ rệt hơn cho nhà đầu tư lâu dài. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy chính những cam kết bảo hộ cụ thể như vậy, chứ không chỉ lời cam kết chung chung, mới thực sự củng cố niềm tin nhà đầu tư vào một thị trường.
Thành viên Đại học RMIT Việt Nam khẳng định: Đây là lợi thế lớn cho các dự án hạ tầng chiến lược mà doanh nghiệp Pháp có thế mạnh, như năng lượng, đường sắt hay cấp nước, vốn cần cam kết dài hạn từ 20 - 30 năm.
Đồng thời, khung pháp lý minh bạch hơn từ EVIPA cũng là động lực để Việt Nam nâng cao chất lượng điều hành các cấp, mang lại lợi ích cho cả doanh nghiệp trong và ngoài nước.
“Với đà chuẩn bị hiện tại, chúng ta hoàn toàn có thể kỳ vọng một làn sóng tin cậy mới từ nhà đầu tư Pháp ngay khi EVIPA chính thức được thông qua”, TS Bùi Duy Tùng bày tỏ.