Thương hiệu ‘Steve Jobs’ không thuộc Apple? Công ty thời trang Ý thắng kiện từng lên kế hoạch sản xuất smartphone
Ít ai biết rằng cái tên "Steve Jobs" – gắn liền với một trong những biểu tượng lớn nhất của Apple lại không thuộc quyền sở hữu của Apple trong lĩnh vực thời trang. Sau nhiều năm theo đuổi vụ kiện, Táo khuyết vẫn không thể ngăn một công ty Ý kinh doanh hợp pháp dưới chính cái tên của nhà đồng sáng lập huyền thoại.
Hai anh em nhà thiết kế thời trang người Italy Vincenzo Barbato và Giacomo Barbato.
Khi nhắc đến Steve Jobs, phần lớn mọi người đều nghĩ ngay đến Apple, iPhone hay cuộc cách mạng công nghệ mà ông tạo ra. Thế nhưng, ở Italy lại tồn tại một thương hiệu thời trang mang tên Steve Jobs, hoạt động hoàn toàn hợp pháp và từng khiến Apple bất lực trong cuộc chiến pháp lý kéo dài nhiều năm.
Điều đáng nói là câu chuyện bắt nguồn từ một "lỗ hổng" mà ngay cả Apple cũng không ngờ tới.
Phát hiện Apple chưa đăng ký thương hiệu "Steve Jobs"
Năm 2012, hai anh em nhà thiết kế thời trang người Italy Vincenzo Barbato và Giacomo Barbato quyết định thành lập một thương hiệu mới.
Trong quá trình tìm kiếm tên gọi, họ có một phát hiện đáng chú ý khi Apple đã đăng ký bảo hộ hàng loạt nhãn hiệu như Apple, iPhone, iPad hay Mac, nhưng lại chưa từng đăng ký nhãn hiệu "Steve Jobs" trong lĩnh vực thời trang.
Hãng thời trang mang tên Steve Jobs.
Nhận thấy cơ hội ngàn năm có một, hai anh em nhanh chóng nộp hồ sơ đăng ký thương hiệu Steve Jobs tại Italy và nhiều quốc gia châu Âu.
Theo chia sẻ của họ, việc lựa chọn cái tên này không nhằm "ăn theo" Apple mà xuất phát từ sự ngưỡng mộ dành cho Steve Jobs – người mà họ gọi là "nhà đổi mới xuất sắc nhất".
Sau khi hoàn tất thủ tục pháp lý, thương hiệu Steve Jobs chính thức ra đời, kinh doanh các sản phẩm như áo thun, quần jeans, túi xách và phụ kiện theo phong cách Made in Italy.
Logo gây tranh cãi và thất bại của Apple trong cuộc chiến pháp lý
Nếu chỉ sử dụng cái tên Steve Jobs, có lẽ vụ việc đã không gây nhiều chú ý. Điều khiến Apple quyết định khởi kiện chính là logo của thương hiệu.
Hai anh em Barbato thiết kế chữ J theo hình dáng giống một quả táo, có phần lá phía trên và hai vết cắn ở hai bên, khiến nhiều người lập tức liên tưởng đến logo quả táo cắn dở nổi tiếng của Apple.
Hai anh em đã đăng ký bảo hộ thương hiệu.
Apple cho rằng thiết kế này dễ khiến người tiêu dùng nhầm lẫn về mối liên hệ giữa hai thương hiệu, đồng thời yêu cầu cơ quan sở hữu trí tuệ từ chối việc đăng ký.
Tuy nhiên, quá trình tố tụng lại đi theo hướng hoàn toàn khác. Sau nhiều năm tranh chấp, cơ quan sở hữu trí tuệ của Liên minh châu Âu và các tòa án liên quan đều đưa ra phán quyết có lợi cho anh em Barbato.
Một trong những lập luận gây chú ý nhất là logo của Steve Jobs thực chất là chữ J, chứ không phải hình quả táo. Theo lập luận được truyền thông quốc tế nhắc lại nhiều lần, chữ J vốn không phải một vật thể có thể bị "cắn", vì vậy phần khuyết trên logo không thể mặc nhiên được xem là hành vi sao chép biểu tượng quả táo cắn dở của Apple.
Kết quả, Apple không thể ngăn cản thương hiệu Steve Jobs tiếp tục tồn tại.
Hai anh em đã đăng ký bảo hộ thương hiệu.
Vụ việc cũng cho thấy một nguyên tắc quan trọng trong luật sở hữu trí tuệ: quyền bảo hộ nhãn hiệu được phân chia theo từng nhóm hàng hóa, dịch vụ. Việc một doanh nghiệp sở hữu thương hiệu nổi tiếng ở lĩnh vực này không đồng nghĩa họ mặc nhiên nắm quyền sử dụng tên gọi đó ở mọi lĩnh vực khác.
Chính khoảng trống trong việc đăng ký bảo hộ đã khiến Apple không thể giành lại quyền sử dụng tên Steve Jobs trong ngành thời trang.
Không dừng ở quần áo, từng muốn sản xuất smartphone
Điều khiến câu chuyện trở nên bất ngờ hơn là tham vọng của hai anh em Barbato không chỉ dừng lại ở thời trang.
Năm 2018, họ tuyên bố đang phát triển máy tính bảng và smartphone mang thương hiệu Steve Jobs, chạy hệ điều hành Android. Thông tin này nhanh chóng gây xôn xao bởi ý tưởng một chiếc điện thoại mang tên Steve Jobs nhưng hoàn toàn không liên quan đến Apple được xem là điều khó tưởng tượng.
Họ từng tuyên bố đang phát triển máy tính bảng và smartphone mang thương hiệu Steve Jobs.
Dù kế hoạch trên không tạo được tiếng vang lớn trên thị trường và thương hiệu Steve Jobs hiện vẫn chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực thời trang, câu chuyện pháp lý phía sau vẫn thường xuyên được nhắc lại như một trong những vụ việc đặc biệt nhất liên quan đến sở hữu trí tuệ.
Nó cũng trở thành ví dụ điển hình cho thấy ngay cả những tập đoàn công nghệ quyền lực nhất thế giới cũng có thể đối mặt với những "khoảng trống" pháp lý nếu không kịp thời đăng ký bảo hộ nhãn hiệu ở các lĩnh vực liên quan.
Trong trường hợp này, một trong những cái tên gắn liền với lịch sử của Apple lại không thuộc quyền kiểm soát của chính Apple trong ngành thời trang, mở đường cho sự tồn tại của một thương hiệu mang tên Steve Jobs ngay giữa lòng châu Âu.