Thư viện Quảng Châu 4.000 chỗ kín ghế sau nửa tiếng mở cửa: Cay đắng thực trạng "giả vờ đi làm" của người trẻ thất nghiệp
Nếu như trước đây, mạng xã hội từng xôn xao về hình ảnh những "thanh niên treo tường" chọn cách buông xuôi, thu mình vào những góc hẹp để trốn tránh áp lực cạnh tranh khốc liệt, thì nay một bộ phận giới trẻ Trung Quốc lại chọn cách đối mặt hoàn toàn trái ngược: vẫn thức dậy sớm, mặc đồ công sở, nhưng điểm đến không phải tòa nhà văn phòng mà là thư viện công cộng.
Hiện tượng này được cộng đồng mạng gọi bằng cụm từ "giả trang thượng ban" (假装上班), nghĩa là giả vờ đi làm.
Hàng nghìn người trẻ thất nghiệp xếp hàng từ sáng sớm để... có chỗ ngồi máy tính
Những ngày qua, các đoạn video ghi lại cảnh dòng người dài dằng dặc đứng chờ mở cửa trước Thư viện Quảng Châu đã lan truyền mạnh mẽ trên Weibo và Xiaohongshu. Theo tường thuật từ chuyên trang phân tích truyền thông Eye on Digital China, không ít người xếp hàng mỗi sáng thực chất là những cử nhân hoặc nhân sự văn phòng vừa mất việc.
Họ chuẩn bị chu đáo không khác gì một ngày làm việc bình thường: áo sơ mi phẳng phiu, thẻ nhân viên cũ vẫn đeo trên cổ, ba lô đựng laptop và bình nước giữ nhiệt. Ngay khi cánh cửa thư viện mở ra, hơn 4.000 chỗ ngồi nhanh chóng được lấp đầy chỉ sau chưa đầy nửa tiếng. Những người đến muộn đành chấp nhận ngồi kín các bậc cầu thang hay góc hành lang.
Màn hình laptop bật sáng, nhưng thay vì xử lý báo cáo hay chạy deadline cho cấp trên, họ miệt mài làm mới các trang tuyển dụng, rải hàng chục bộ CV vào hòm thư vô vọng, hoặc chỉ đơn giản là lướt mạng xã hội cho hết tám tiếng ban ngày. Đến đúng 17h hoặc 18h, họ lại thu dọn đồ đạc, hòa vào dòng người đông đúc trên các chuyến tàu điện ngầm để trở về nhà.
Tình trạng này diễn ra thường xuyên đến mức cư dân địa phương tại Quảng Châu bắt đầu lên tiếng phàn nàn, bởi bạn đọc thực sự và học sinh, sinh viên gần như không còn không gian yên tĩnh để tra cứu sách vở.
Tấm khiên danh dự trước áp lực gia đình và xã hội
Tờ NetEase (163.com) khi phân tích về hiện tượng "người thất nghiệp phủ kín thư viện" đã chỉ ra rằng, căn nguyên sâu xa xuất phát từ tâm lý sợ mất mặt và gánh nặng kỳ vọng gia đình.
Trong quan niệm truyền thống Á Đông, thất nghiệp thường bị đánh đồng với sự thất bại cá nhân hay lười biếng. Rất nhiều người trẻ tại các đô thị lớn là thế hệ đầu tiên trong gia đình được học đại học, mang theo toàn bộ niềm tự hào và tiền bạc tích cóp của cha mẹ. Khi các đợt cắt giảm nhân sự ập đến, việc thú thật rằng bản thân không còn việc làm trở thành một thử thách tâm lý quá lớn. Họ chọn cách "diễn kịch" mỗi ngày để người thân không rơi vào cảm giác hoang mang, lo lắng.
Dòng người xếp hàng vào một hội chợ việc làm ở Trung Quốc.
Mặt khác, việc rời khỏi nhà đúng giờ còn là một cơ chế tự vệ tâm lý. Nếu giam mình trong bốn bức tường phòng trọ cả ngày, cảm giác vô dụng và tình trạng lướt điện thoại vô định rất dễ đẩy người trẻ vào trạng thái trầm cảm. Việc duy trì nhịp sinh học như một nhân viên công sở giúp họ giữ lại cảm giác mình vẫn thuộc về guồng quay của xã hội.
Từ trốn chạy đến nỗ lực bám trụ
Hiện tượng "giả vờ đi làm" đánh dấu bước chuyển biến tâm lý đáng chú ý của người trẻ trước làn sóng cạnh tranh việc làm tại các đô thị lớn. Khác với trào lưu "nằm phẳng" buông xuôi hay việc trốn tránh hiện thực như "thanh niên treo tường", những người tìm đến thư viện vẫn nuôi hy vọng tìm kiếm cơ hội mới. Họ cần một nơi có điều hòa, Wi-Fi miễn phí và nguồn điện để tiếp tục gửi hồ sơ tìm việc mà không tốn kém chi phí như ngồi quán cà phê.
Nhìn bề ngoài, việc chen chúc trong thư viện để đóng vai một nhân viên bận rộn có vẻ bi hài. Nhưng đằng sau những chiếc laptop mở suốt ngày dài ấy là nỗ lực bám trụ đầy nhọc nhằn, nơi người trẻ dùng chút tự trọng cuối cùng để chờ đợi một cánh cửa việc làm thực sự mở ra.