Thời vàng son của ngành khoa học máy tính đã qua: Sinh viên tốt nghiệp Đại học New York than trời, nộp CV 8.000 lần vẫn chưa có nổi một việc làm fulltime

Theo Nikkei, sinh viên tốt nghiệp đại học tại Mỹ đang đổ lỗi cho AI khi họ chật vật tìm việc sau khi đã chi tới hàng trăm nghìn USD để theo học tại các trường danh tiếng.

Phát biểu tại Đại học Arizona, Cựu CEO Google Eric Schmidt đã nhận nhiều chỉ trích sau khi ông nói rằng sự chuyển đổi công nghệ do trí tuệ nhân tạo mang lại sẽ “lớn hơn, nhanh hơn và có hệ quả sâu rộng hơn những gì từng diễn ra trước đây”.

Nhưng đặc biệt với sinh viên ngành khoa học máy tính, họ đang phải cạnh tranh trực diện với AI.

“Tôi đã nộp đơn vào khoảng 8.000 công việc”, nhưng “tôi vẫn chưa có việc làm toàn thời gian”, Dhruv, người học chuyên ngành hệ thống thông tin tại Đại học New York nói.

Khi Dhruv, người đề nghị chỉ được nêu tên, chuyển tới Mỹ để học cao học, các công ty công nghệ đang tuyển dụng ồ ạt và đưa ra mức lương rất cao. Anh tin chắc mình có thể kiếm được ít nhất 200.000 USD mỗi năm. Nhưng anh thậm chí không thể tìm được một kỳ thực tập và phải hạ kỳ vọng xuống 120.000 USD. Giờ đây, anh chỉ muốn tìm được việc.

Dhruv cho rằng AI đang trở thành một rào cản đối với những người chưa có kinh nghiệm. “Trước đây, với các công việc entry-level, nếu bạn biết một ngôn ngữ lập trình và có thể thêm một, hai công cụ, như vậy là đủ”, anh nói.

“Giờ đây, các công việc entry-level lại yêu cầu ba đến năm năm kinh nghiệm”, anh nói. “Tôi phải lấy kinh nghiệm bằng cách nào nếu không ai chịu tuyển tôi?”, Dhruv đặt câu hỏi.

“Đó là một vòng lặp”, anh nói. “Họ muốn kinh nghiệm, nhưng bạn không thể có kinh nghiệm nếu không có việc làm”.

Nhiều sinh viên tốt nghiệp đang từ bỏ những công việc mà ban đầu họ từng hy vọng có được.

Haram Kang học ngành khoa học máy tính tại Đại học Rutgers ở bang New Jersey, với mục tiêu trở thành quản lý sản phẩm. “Mọi người luôn nói nếu học khoa học máy tính, bạn sẽ ổn thôi”, cô nói. “Mười năm trước, thậm chí năm năm trước, điều đó có lẽ đúng”, Kang nói.

Nhưng “đến lúc chúng tôi tốt nghiệp, thị trường đã hoàn toàn bão hòa”, cô nói.

Riêng trong năm cuối đại học, Kang đã nộp đơn vào hơn 200 công ty, và ít nhất 500 công ty trong hai năm sau khi tốt nghiệp. Dù cô đã tích lũy kinh nghiệm thông qua các kỳ thực tập, những trải nghiệm đó không dẫn tới vị trí toàn thời gian.

“Tôi không còn nghĩ tới công việc mơ ước nữa”, cô nói. “Tôi chỉ cần một công việc”. Cuối cùng, cô tìm được một vị trí trong mảng bán hàng công nghệ.

Yohan Aton bị Meta Platforms sa thải vào tháng 5. Chàng trai 25 tuổi này ban đầu gia nhập công ty với tư cách thực tập sinh vào năm 2020, khi công ty vẫn còn mang tên Facebook, và trở thành nhân viên toàn thời gian sau khi tốt nghiệp vào năm 2022.

Anh được tuyển trước khi AI cất cánh. “Khi đó có cảm giác rằng nếu bạn học khoa học máy tính ở một trường tốt, bạn có thể vào một công ty công nghệ mà không gặp vấn đề gì”, anh nói.

Nhưng “mọi thứ đã thay đổi trong năm qua”, anh nói. Theo Aton, khoảng 20% mã mới được tạo bởi AI vào tháng 6/2025, tỷ lệ này đã phình lên khoảng 70% vào tháng 1 vừa qua và gần 95% vào tháng 5.

“Các công ty muốn chi tiền cho phần cứng AI hơn là cho con người”, anh nói.

Meta đã sa thải khoảng 8.000 nhân viên, tương đương một phần mười lực lượng lao động, và hủy kế hoạch tuyển thêm 6.000 người. Trong khi đó, công ty dự kiến chi tới 145 tỷ USD vốn đầu tư trong năm 2026.

Tỷ lệ thất nghiệp tại Mỹ đối với sinh viên mới tốt nghiệp đại học trong độ tuổi 22-27 đã nhích từ khoảng 4% vào năm 2022 lên 5,6% vào tháng 3 vừa qua, theo Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York. Dù con số này vẫn thấp so với giai đoạn đại dịch COVID-19 hay khủng hoảng tài chính toàn cầu, rào cản đối với những người trẻ đi tìm việc vẫn đang tăng lên.

Dữ liệu về tỷ lệ thất nghiệp theo ngành học năm 2024, được Fed New York công bố vào tháng 2, cho thấy ngành kỹ thuật máy tính có tỷ lệ thất nghiệp 7,8%, chỉ đứng sau nhân học với 7,9%, trong khi khoa học máy tính cũng không kém xa, ở mức 7%, ngang với nghệ thuật biểu diễn.

Stephen Henriques, nhà nghiên cứu tại Trường Quản lý thuộc Đại học Yale, cho rằng AI đang có tác động đáng kể tới thị trường việc làm cấp đầu vào.

“AI đang làm rất nhiều phần việc của họ hoặc tinh giản rất nhiều công việc của họ. Thay vì cần 10 nhà phân tích, bạn chỉ cần 5 người”, ông nói, đồng thời lưu ý rằng nhiều lãnh đạo doanh nghiệp đang cố đánh giá tác động của AI đối với năng suất.

Pei Ying Chua, kinh tế trưởng khu vực châu Á - Thái Bình Dương của LinkedIn, nêu tên kỹ sư phần mềm, quản lý marketing và nhà phân tích dữ liệu là những vai trò có mức độ công việc có thể được AI tái tạo cao. “Đến năm 2030, 70% kỹ năng cần thiết cho phần lớn công việc sẽ thay đổi do AI”, bà nói, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thích nghi với những thay đổi này.

Bất định kinh tế tại Mỹ đang gia tăng. Laura Ullrich, giám đốc nghiên cứu kinh tế tại website tìm việc Indeed của Mỹ, nhìn nhận thị trường lao động là “tuyển ít, sa thải ít”, khiến cơ hội việc làm mới không nhiều, trong đó sinh viên khoa học máy tính và tài chính đặc biệt gặp khó.

Một số sinh viên tốt nghiệp đang chọn con đường khởi nghiệp, tự tạo công ty riêng nếu không tìm được nơi nào tuyển mình. Số người ghi “nhà sáng lập” là nghề nghiệp trên LinkedIn đã tăng 75% trong năm qua, Chua cho biết.

Theo: Nikkei

Phương Linh