Thị trường cần lượng vốn gấp 5 lần 5 năm trước, doanh nghiệp Việt phải vượt 'bài kiểm tra' tín nhiệm thay vì chỉ làm ăn có lãi
Theo các chuyên gia VOID, doanh nghiệp hiện nay không chỉ cần cải thiện hiệu quả kinh doanh mà còn phải nâng cao mức độ tín nhiệm và năng lực quản trị để tạo dựng niềm tin với nhà đầu tư, qua đó mở rộng cơ hội huy động vốn.
Ban Tổ chức trả lời câu hỏi của báo chí. Ảnh: BTC.
Tại buổi gặp gỡ báo chí ngày 18/11, công bố Diễn đàn Thường niên lần thứ 9 với chủ đề “Gia tăng Giá trị Doanh nghiệp trên Thị trường Vốn: Xếp hạng Tín nhiệm và Quản trị Công ty” (AF9), các chuyên gia đã phân tích vai trò của xếp hạng tín nhiệm và quản trị công ty trong việc nâng cao khả năng tiếp cận nguồn vốn của doanh nghiệp.
Sự kiện do Viện Thành viên Hội đồng quản trị Việt Nam (VIOD) phối hợp với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC) tổ chức.
Phát biểu tại chương trình, ông Vũ Chí Dũng, Trưởng Ban Pháp chế - Đối ngoại, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cho rằng nâng cao chất lượng quản trị công ty vừa là yêu cầu nội tại của doanh nghiệp, vừa có ý nghĩa đối với việc củng cố niềm tin nhà đầu tư và cải thiện chất lượng thị trường chứng khoán.
Theo ông Dũng, những biến động về kinh tế, chính trị, xã hội cùng sự phát triển của thị trường vốn đang khiến tiêu chuẩn quản trị công ty ngày càng được đặt ra cao hơn. Đây cũng là yếu tố quan trọng để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư và tăng sức cạnh tranh cho thị trường.
Đại diện Ủy ban Chứng khoán Nhà nước nhấn mạnh việc vận dụng các chuẩn mực quản trị quốc tế cần phù hợp với điều kiện thực tế tại Việt Nam, đồng thời đòi hỏi sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, tổ chức chuyên môn và các bên liên quan. Những sáng kiến như ACGS20 và VNCG50 được kỳ vọng tạo động lực để doanh nghiệp cải thiện thực hành quản trị, tiến gần hơn tới các thông lệ tốt trong khu vực và thế giới.
Ông Vũ Chí Dũng, Trưởng Ban Pháp chế - Đối ngoại, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Ảnh: BTC.
Theo phân tích của các chuyên gia tại sự kiện, nhu cầu vốn phục vụ đầu tư phát triển của Việt Nam trong giai đoạn 2026-2030 dự kiến cao gấp 5 lần tổng mức thực hiện trong 5 năm liền trước. Quy mô nhu cầu này đặt ra áp lực đáng kể đối với hệ thống cung ứng vốn của nền kinh tế.
Hiện tín dụng ngân hàng vẫn là nguồn cung vốn chủ lực, song hệ thống ngân hàng thương mại khó có thể đáp ứng toàn bộ nhu cầu vốn dài hạn. Trong khi đó, dù tiến trình nâng hạng thị trường chứng khoán đang được thúc đẩy, dòng vốn phân bổ từ nhà đầu tư nước ngoài vẫn còn hạn chế.
Việc FTSE Russell mới lựa chọn 27 doanh nghiệp Việt Nam vào rổ chỉ số toàn cầu, với tỷ trọng còn khiêm tốn, phần nào cho thấy khả năng thu hút thêm dòng vốn cổ phiếu quốc tế vẫn cần được cải thiện.
Trong bối cảnh đó, trái phiếu doanh nghiệp được xem là một kênh quan trọng để bổ sung nguồn vốn trung và dài hạn. Trên thị trường quốc tế, các quỹ đầu tư trái phiếu sở hữu lượng vốn lớn và có khả năng phân bổ vào những thị trường đáp ứng yêu cầu về nền tảng quản trị và mức độ minh bạch.
Ông Phan Lê Thành Long, Tổng Giám đốc VIOD. Ảnh: BTC.
Ông Phan Lê Thành Long, Tổng Giám đốc VIOD, nhận định nâng hạng thị trường là điều kiện nền tảng, nhưng chất lượng của từng doanh nghiệp mới là yếu tố mang tính quyết định trong việc thu hút vốn.
Theo ông Long, để tiếp cận nguồn vốn vay dài hạn với chi phí hợp lý, doanh nghiệp cần chứng minh được giá trị và mức độ an toàn thông qua kết quả xếp hạng tín nhiệm của các tổ chức uy tín. Trong quá trình này, chất lượng quản trị công ty đóng vai trò then chốt.
Đồng quan điểm, bà Hà Thị Thu Thanh, Chủ tịch VIOD, cho rằng bài toán của doanh nghiệp không dừng ở việc huy động được vốn mà còn nằm ở khả năng sử dụng nguồn lực hiệu quả, tạo ra dòng tiền và bảo đảm nghĩa vụ trả nợ lâu dài.
Theo bà Thanh, xếp hạng tín nhiệm không chỉ phản ánh tình hình tài chính của doanh nghiệp tại một thời điểm mà còn có mối liên hệ chặt chẽ với chất lượng quản trị. Việc kết hợp đánh giá độc lập về rủi ro tín dụng với hệ thống kiểm soát nội bộ minh bạch sẽ giúp nhà đầu tư có thêm cơ sở để cân nhắc quyết định rót vốn.
Ở góc độ thị trường vốn, bà Hà Thị Thu Thanh đặt ra yêu cầu doanh nghiệp Việt Nam cần hướng tới mục tiêu cao hơn việc gia tăng lượng vốn huy động, đó là tạo được niềm tin và được thị trường đánh giá đúng giá trị.
Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng cao, kéo theo nhu cầu lớn về nguồn lực đầu tư. Theo bà Thanh, thị trường vốn cần mở rộng cả về quy mô, chiều sâu và chất lượng, đồng thời phát triển thêm các sản phẩm, dịch vụ và năng lực cung ứng vốn.
Tuy nhiên, sự phát triển này không nên chỉ được đo bằng lượng vốn huy động hay số lượng sản phẩm tài chính. Những yếu tố như chất lượng tăng trưởng, mức độ minh bạch thông tin và năng lực quản trị rủi ro cũng cần được chú trọng.
Bà Thanh lưu ý, các nhà đầu tư chuyên nghiệp, đặc biệt là nhóm nhà đầu tư có trách nhiệm, không chỉ đánh giá doanh nghiệp dựa trên lợi nhuận, tốc độ tăng trưởng hay tỷ suất sinh lời trên vốn. Đây chủ yếu là những chỉ số phản ánh kết quả hoạt động trong quá khứ.
Thay vào đó, họ còn xem xét khả năng tạo ra giá trị trong tương lai, hiệu quả sử dụng vốn, năng lực quản trị, kiểm soát rủi ro và mức độ thực hiện các cam kết của doanh nghiệp với nhà đầu tư.
Bà Hà Thị Thu Thanh, Chủ tịch VIOD. Ảnh: BTC.
Theo ban tổ chức, AF9 sẽ tập trung thảo luận vai trò của xếp hạng tín nhiệm và quản trị công ty trong việc cải thiện khả năng tiếp cận nguồn vốn trung và dài hạn, củng cố niềm tin nhà đầu tư và gia tăng giá trị doanh nghiệp. Trong đó, quản trị minh bạch, hiệu quả được xác định là nền tảng cho sự phát triển bền vững.
Diễn đàn dự kiến quy tụ khoảng 350 lãnh đạo cấp cao, gồm Chủ tịch, thành viên Hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc và thành viên Ban điều hành của khoảng 250 doanh nghiệp niêm yết, công ty đại chúng và doanh nghiệp tư nhân quy mô lớn. Sự kiện còn có sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý, định chế tài chính, tổ chức xếp hạng tín nhiệm và các quỹ đầu tư trong nước, quốc tế.
Nội dung diễn đàn xoay quanh 3 nhóm chủ đề chính. Thứ nhất là bức tranh kinh tế Việt Nam giai đoạn 2026-2028 và những tác động tới thị trường vốn, triển vọng kinh tế trong thời gian tới. Thứ hai là xếp hạng tín nhiệm doanh nghiệp và cơ hội mở rộng nguồn vốn trung hạn thông qua phát hành trái phiếu. Thứ ba là vai trò của các định chế chuyên nghiệp trong lĩnh vực quản trị công ty, kinh nghiệm hỗ trợ nâng cao năng lực Hội đồng quản trị và chất lượng thực hành quản trị theo chuẩn mực, thông lệ quốc tế.
Một trong những điểm nhấn của AF9 là sáng kiến “Định vị thị trường chứng khoán Việt Nam trong khu vực ASEAN – Vinh danh các doanh nghiệp ACGS20 năm 2026”. Hoạt động này ghi nhận những doanh nghiệp tiên phong cải thiện chất lượng quản trị theo Thẻ điểm Quản trị Công ty ASEAN (ACGS), hướng tới tiêu chuẩn xếp hạng Tài sản ASEAN (ASEAN Asset Class).
Bên cạnh đó, diễn đàn tiếp tục vinh danh các doanh nghiệp thuộc nhóm VNCG50 năm 2026, nhằm ghi nhận những doanh nghiệp niêm yết có cam kết và đi đầu trong việc nâng cao chất lượng quản trị công ty theo các thông lệ tốt.



