Thị phần đang dần bị bào mòn, các hãng xe Mỹ rơi vào thế “tiến thoái lưỡng nan”: Vừa cần Trung Quốc để cạnh tranh, vừa không dám tin hoàn toàn – chuyện gì đang xảy ra?
Các hãng ô tô Mỹ đang mở rộng hợp tác với đối tác Trung Quốc ở thị trường quốc tế. Tuy nhiên, họ và giới chức Mỹ kiên quyết bảo vệ thị trường nội địa.
Các hãng xe Mỹ tìm kiếm sự hợp tác từ Trung Quốc
Ford Motor đang chủ động mở rộng quan hệ với các hãng xe Trung Quốc nhằm tăng sức cạnh tranh toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh áp lực công nghệ và chi phí ngày càng lớn.
CEO Jim Farley cho biết hãng tận dụng các đối tác quốc tế và chia sẻ sở hữu trí tuệ để phát triển sản phẩm trên quy mô toàn cầu, trong đó có cả các doanh nghiệp Trung Quốc.
Thông tin này xuất hiện sau khi truyền thông đề cập đến các cuộc thảo luận giữa Ford và Geely. Hai bên được cho là đã tiến gần đến hợp tác tại châu Âu và từng xem xét khả năng cấp phép công nghệ.
Dù các cuộc đàm phán hiện tạm dừng, định hướng của Ford vẫn rõ ràng, đó là tận dụng công nghệ và hệ sinh thái bên ngoài nước Mỹ để duy trì vị thế cạnh tranh.
Một gian hàng của General Motors tại triển lãm ô tô Thượng Hải.
Không chỉ Ford, General Motors cũng đang triển khai chiến lược tương tự. CEO Mary Barra cho biết hãng song song sử dụng những mẫu xe được thiết kế và phát triển tại Mỹ cùng với những chiếc xe liên doanh sản xuất với đối tác Trung Quốc để cạnh tranh trên thị trường quốc tế
Bà Barra cũng cho rằng, các liên doanh với đối tác Trung Quốc, đặc biệt là SAIC Motor, đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp sản phẩm giá rẻ cho một số thị trường đang phát triển.
Cả Ford và GM đều tận dụng Trung Quốc như một trung tâm sản xuất và xuất khẩu. Ngoài ra, GM còn sử dụng Hàn Quốc như một đầu mối xuất khẩu chiến lược. Cách tiếp cận này cho thấy các hãng xe Mỹ không đứng ngoài hệ sinh thái sản xuất toàn cầu do Trung Quốc dẫn dắt, mà đang chủ động khai thác lợi thế về chi phí và công nghệ.
Những nghi kỵ vẫn còn
Dù mở rộng hợp tác ở nước ngoài, các hãng xe Mỹ vẫn giữ quan điểm thận trọng với thị trường nội địa. CEO Jim Farley nhấn mạnh việc đưa đối tác Trung Quốc vào Mỹ là vấn đề nhạy cảm, liên quan trực tiếp đến an ninh quốc gia và nền tảng công nghiệp.
Quan điểm này trái ngược phần nào với lập trường linh hoạt hơn từ phía chính quyền của Tổng thống Donald Trump, người từng cho rằng các hãng xe Trung Quốc có thể vào Mỹ nếu sản xuất tại chỗ và tạo công ăn việc làm. Tuy nhiên, trong thực tế, rào cản chính trị và pháp lý vẫn rất lớn.
Chính quyền Mỹ vẫn đang úp mở việc liệu có để cho các hãng xe Trung Quốc tiến vào thị trường hay không.
Một dự luật mới do hai thượng nghị sĩ Bernie Moreno và Elissa Slotkin đề xuất nhằm cấm nhập khẩu, sản xuất, bán, bán lại hoặc đưa vào thương mại liên bang tại Mỹ đối với các phương tiện di chuyển. Lệnh cấm cũng áp dụng cho phần mềm và phần cứng liên quan gắn liền với các đối thủ nước ngoài.
Có bốn quốc gia nằm trong danh sách bao gồm Triều Tiên, Nga, Iran và Trung Quốc. Tuy nhiên, các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc mới là mục tiêu rõ ràng nhất của dự luật này.
Theo nghị sĩ Moreno, ngành ô tô là trụ cột của nền sản xuất Mỹ và không thể tiếp tục bị đặt vào thế rủi ro như trong nhiều thập kỷ trước. Ông cảnh báo các doanh nghiệp trong nước có nguy cơ bị lấn át bởi những tập đoàn Trung Quốc được hậu thuẫn mạnh về tài chính và theo đuổi chiến lược cạnh tranh quyết liệt.
Dẫn chứng từ châu Âu, Mexico và nhiều thị trường khác, ông cho rằng làn sóng xe giá rẻ từ Trung Quốc đang nhanh chóng chiếm lĩnh thị phần, tạo áp lực lớn lên các nhà sản xuất bản địa.
Thực tế chứng minh, mối đe dọa từ các hãng xe Trung Quốc đang thể hiện rõ rệt ở bên ngoài nước Mỹ, đặc biệt tại châu Âu, nơi các thương hiệu Trung Quốc như BYD, Omoda & Jaecoo, Lynk & Co không ngừng mở rộng thị phần và gây áp lực trực tiếp lên các hãng xe phương Tây.
Sự phân tách chiến lược vì thế ngày càng rõ: hợp tác để cạnh tranh toàn cầu, nhưng phòng thủ chặt chẽ tại thị trường nội địa. Đây có thể sẽ là trạng thái cân bằng mới của ngành ô tô Mỹ trong giai đoạn chuyển đổi hiện nay.
