Thận suy teo ở tuổi 24, nam thanh niên tiếc nuối một thói quen kéo dài 5 năm
Mới 24 tuổi, Q đã phải lọc máu 3 lần mỗi tuần vì suy thận giai đoạn cuối. Nhìn lại những năm trước, nam thanh niên ước giá như có thể quay ngược thời gian để sửa sai.
24 tuổi đã phải chạy thận 3 lần mỗi tuần
N.H.Q (24 tuổi, tại TPHCM) vẫn chưa hết bàng hoàng khi nhớ lại thời điểm được thông báo hai quả thận đã teo nhỏ, chức năng thận chỉ còn khoảng 7-8%.
Trước đó khoảng 8 tháng, Q vẫn đi làm bình thường. Công việc đóng hàng bắt đầu từ 7h sáng nhưng nhiều năm liền, nam thanh niên thường xuyên thức đến 1-2h sáng để lướt điện thoại.
Khoảng 5 năm, thời gian ngủ của Q chỉ khoảng 4 giờ mỗi đêm. Công việc tay chân nặng nhọc khiến anh thường xuyên mệt mỏi. Để tỉnh táo và có cảm giác thêm năng lượng, Q duy trì thói quen uống nước ngọt mỗi ngày.
Anh không nghĩ những biểu hiện mệt mỏi của mình có liên quan đến bệnh lý nghiêm trọng. Q vẫn đi làm và cho rằng cơ thể xuống sức có thể do công việc nặng, thức khuya và thiếu ngủ.
Đầu năm 2026, tình trạng đau đầu, mệt mỏi xuất hiện rõ hơn. Một buổi chiều, khi các triệu chứng trở nên nặng, Q phải nhập viện cấp cứu.
Bệnh nhân chạy thận (ảnh: N.M).
Tại bệnh viện, huyết áp của nam thanh niên khoảng 180/100 mmHg. Q xanh xao, mệt mỏi. Kết quả xét nghiệm cho thấy độ lọc cầu thận (eGFR) chỉ còn 7-8 mL/phút/1,73 m², thấp hơn rất nhiều so với mức thường thấy ở người trưởng thành khỏe mạnh.
Đáng chú ý, kết quả siêu âm cho thấy hai quả thận của Q đã teo nhỏ, mất phân biệt vỏ - tủy. Chức năng thận chỉ còn khoảng 7-8%, tương ứng suy thận giai đoạn cuối.
Q phải lọc máu cấp cứu. Sau đó, bác sĩ tạo đường vào mạch máu để anh có thể lọc máu định kỳ 3 lần mỗi tuần.
“Tôi cứ nghĩ mệt mỏi do công việc, thức khuya, thiếu ngủ. Nào ngờ thận suy lúc nào không hay. Đến giờ, tôi đang dùng tiền tiết kiệm để chạy thận”, Q. chia sẻ.
Từ một người trẻ có công việc và sinh hoạt bình thường, cuộc sống của Q giờ đây xoay quanh những buổi lọc máu. Q hối hận, mong muốn quay ngược thời gian để sửa những thói quen.
Sau 8 tháng, sức khỏe đã ổn định hơn nhưng anh phải sắp xếp công việc và sinh hoạt theo lịch điều trị. Q cũng đã đăng ký ghép thận với hy vọng một ngày có thể thoát khỏi việc lọc máu kéo dài.
Người trẻ dễ bỏ qua những dấu hiệu đầu tiên
Theo BSCKII Đinh Cẩm Tú, nguyên Trưởng khoa Nội thận - Thận nhân tạo, Bệnh viện quận Bình Tân (TPHCM), một trong những vấn đề khiến bệnh thận ở người trẻ khó được phát hiện sớm là các biểu hiện ban đầu thường không đặc hiệu.
Mệt mỏi, chán ăn, mất ngủ hay tăng huyết áp có thể bị người trẻ quy cho áp lực công việc, sinh hoạt thất thường hoặc thiếu ngủ. Trong khi đó, bệnh thận mạn có thể tiến triển âm thầm trong thời gian dài.
Khi xuất hiện các dấu hiệu như phù, tiểu bọt, tiểu máu, thay đổi lượng nước tiểu hoặc huyết áp tăng, chức năng thận có thể đã suy giảm đáng kể. Một số trường hợp chỉ phát hiện bất thường thông qua xét nghiệm máu, nước tiểu hoặc siêu âm trong một lần khám sức khỏe.
Bác sĩ Tú cho biết suy thận ở người trẻ có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó có viêm cầu thận mạn, bệnh thận IgA, lupus, bệnh thận di truyền hoặc bẩm sinh và các bất thường đường tiết niệu.
Ngoài ra, những bệnh lý như tăng huyết áp, đái tháo đường, thừa cân, béo phì hay gout nếu không được kiểm soát cũng có thể gây tổn thương thận kéo dài.
Vị chuyên gia khuyến cáo, thường xuyên thức khuya, ăn mặn, sử dụng nhiều đồ uống có đường, ít vận động và căng thẳng kéo dài có thể liên quan đến tăng cân, rối loạn chuyển hóa, tăng huyết áp và nhiều vấn đề sức khỏe khác. Những yếu tố này có thể tạo thêm gánh nặng cho thận, đặc biệt ở những người vốn đã có yếu tố nguy cơ.
Tuy nhiên, bác sĩ lưu ý không nên quy một thói quen sinh hoạt đơn lẻ là nguyên nhân trực tiếp khiến một người bị suy thận. Với từng bệnh nhân, cần tìm kiếm và đánh giá đầy đủ các nguyên nhân, yếu tố nguy cơ cũng như diễn biến bệnh.
Theo bác sĩ Tú, phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm có ý nghĩa quan trọng. Khi xác định được nguyên nhân và kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ, quá trình suy giảm chức năng thận có thể được làm chậm, qua đó trì hoãn thời điểm người bệnh phải điều trị thay thế thận trong những trường hợp phù hợp.
Vì vậy, người trẻ không nên mặc định rằng tuổi còn trẻ đồng nghĩa với việc không thể mắc bệnh thận.
Những dấu hiệu như mệt mỏi kéo dài không rõ nguyên nhân, phù, thay đổi bất thường khi đi tiểu hoặc huyết áp tăng cần được kiểm tra thay vì chỉ quy cho thiếu ngủ hay áp lực công việc.
Với những người có yếu tố nguy cơ, việc kiểm tra sức khỏe định kỳ, xét nghiệm máu và nước tiểu theo chỉ định của bác sĩ có thể giúp phát hiện sớm những bất thường mà cơ thể chưa biểu hiện rõ.