Startup mới của cựu sếp Meta gọi vốn 8 triệu USD nhờ biến món trang sức thành AI biết mọi cảm xúc, ghi lại cả cuộc đời người dùng

Trong hai năm qua, thị trường AI phần cứng đã chứng kiến hàng loạt sản phẩm ra đời với tham vọng tạo ra "chiếc iPhone của kỷ nguyên AI". Humane AI Pin từng được kỳ vọng sẽ thay thế smartphone nhưng nhanh chóng thất bại. Rabbit R1 tạo nên cơn sốt khi ra mắt nhưng sau đó bị chỉ trích vì trải nghiệm chưa đáp ứng kỳ vọng. Ngay cả Meta hay OpenAI cũng được cho là đang âm thầm phát triển các thiết bị AI thế hệ mới với mục tiêu đưa trí tuệ nhân tạo ra khỏi màn hình điện thoại.

Giữa bối cảnh đó, một startup mang tên Nirva lại chọn một hướng đi hoàn toàn khác. Thay vì cố gắng tạo ra thêm một món đồ công nghệ trông thật "tương lai", công ty muốn thiết bị AI của mình giống một món trang sức mà người dùng sẵn sàng đeo mỗi ngày.

Đằng sau lựa chọn tưởng như chỉ liên quan đến thiết kế ấy thực chất là một bài toán rất lớn của ngành AI wearable.

AI trên cổ

Theo những thông tin Nirva công bố tại CES 2026, sản phẩm của hãng được phát triển dưới dạng một món trang sức tích hợp AI có thể đeo như dây chuyền hoặc phụ kiện thời trang. Thiết bị được giới thiệu có khả năng tự động ghi lại những diễn biến trong ngày, theo dõi trạng thái cảm xúc, nhận diện các mô hình hành vi và xây dựng một cuốn "nhật ký cuộc sống" mà người dùng không cần phải tự viết.

Thay vì yêu cầu người dùng liên tục nhập liệu hay ghi chép như các ứng dụng truyền thống, AI sẽ tự tổng hợp các cuộc trò chuyện, bối cảnh, hoạt động và những thay đổi về cảm xúc để tạo thành một dòng ký ức số có thể tìm kiếm về sau.

Đây là một ý tưởng phản ánh xu hướng mới của AI cá nhân hóa. Khi các mô hình ngôn ngữ ngày càng mạnh, giá trị không còn nằm ở việc AI trả lời câu hỏi tốt đến đâu mà ở việc AI hiểu người dùng sâu sắc đến mức nào. Muốn làm được điều đó, AI cần một dòng dữ liệu liên tục về cuộc sống hằng ngày.

Vấn đề là dữ liệu chỉ xuất hiện khi người dùng thực sự mang thiết bị bên mình. Đó chính là điểm mà Nirva tin rằng phần lớn ngành công nghệ đang bỏ qua.

Trong nhiều năm, các hãng công nghệ đã tập trung vào cảm biến, chip AI hay thời lượng pin, nhưng lại ít chú ý đến một câu hỏi rất đời thường: liệu người dùng có muốn đeo thiết bị đó từ sáng đến tối hay không.

Thực tế cho thấy câu trả lời không hề đơn giản.

Google Glass từng thất bại một phần vì thiết kế khiến người đeo trở nên khác biệt giữa đám đông. Humane AI Pin bị đánh giá là cồng kềnh và gây bất tiện trong sử dụng hằng ngày. Ngay cả nhiều smartwatch hiện nay cũng chỉ được đeo khi tập thể thao hoặc đi làm rồi tháo ra vào buổi tối.

Nếu AI wearable chỉ xuất hiện vài giờ mỗi ngày, lượng dữ liệu thu thập sẽ luôn bị đứt quãng. Điều này làm giảm đáng kể khả năng hiểu bối cảnh và xây dựng trí nhớ dài hạn – hai yếu tố được xem là nền tảng của AI cá nhân trong tương lai.

Có thể vì vậy mà Nirva quyết định tiếp cận sản phẩm từ góc độ thời trang trước, công nghệ sau.

Đội ngũ sáng lập của startup cũng phản ánh rõ triết lý này. CEO Wei Lyu từng phụ trách phát triển sản phẩm tại Meta Reality Labs, trong khi CTO Quinyuan Chen đảm nhiệm các dự án kỹ thuật tại cùng bộ phận.

Người phụ trách thiết kế là Hanying Hu, một nhà thiết kế thời trang với kinh nghiệm làm việc cùng nhiều nghệ sĩ quốc tế. Sự kết hợp giữa phần cứng, phần mềm và thiết kế cho thấy Nirva không muốn tạo ra một thiết bị điện tử, mà muốn tạo ra một món phụ kiện người dùng thích mang theo.

Đây cũng là xu hướng đang xuất hiện ở nhiều công ty AI phần cứng. Thay vì cạnh tranh bằng số lượng tính năng, các startup bắt đầu coi thiết kế công nghiệp và yếu tố thẩm mỹ là lợi thế chiến lược. Khi AI ngày càng được tiêu chuẩn hóa nhờ các mô hình nền tảng, trải nghiệm sử dụng và mức độ gắn bó của người dùng có thể trở thành yếu tố quyết định thành bại.

Dấu hỏi

Tuy nhiên, tham vọng của Nirva cũng đi kèm không ít dấu hỏi.

Một thiết bị có khả năng ghi lại gần như toàn bộ cuộc sống của người dùng sẽ phải đối mặt với những vấn đề nhạy cảm về quyền riêng tư. Dữ liệu về cảm xúc, các cuộc trò chuyện, lịch sử di chuyển hay mối quan hệ xã hội đều thuộc nhóm thông tin cá nhân có giá trị rất cao. Điều này đòi hỏi công ty phải chứng minh được cách dữ liệu được xử lý, lưu trữ và bảo vệ trước khi người dùng sẵn sàng đeo thiết bị cả ngày.

Ngoài ra, thị trường AI wearable vẫn chưa chứng minh được mô hình kinh doanh bền vững. Những thất bại của Humane AI Pin hay sự hạ nhiệt nhanh chóng của Rabbit R1 cho thấy việc tạo ra một thiết bị AI hấp dẫn khó hơn rất nhiều so với việc phát triển một chatbot.

Đáng chú ý, trên mạng xã hội gần đây xuất hiện thông tin cho rằng Nirva đã huy động thành công 8 triệu USD trong vòng gọi vốn hạt giống do Lightspeed dẫn đầu. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại vẫn chưa có thông báo chính thức từ Nirva, Lightspeed hay các nguồn uy tín như TechCrunch hoặc Crunchbase xác nhận thông tin này. Vì vậy, chi tiết về khoản đầu tư vẫn cần được kiểm chứng thêm.

Dù vậy, Nirva vẫn là một ví dụ đáng chú ý về cách các startup đang nhìn nhận lại cuộc đua AI phần cứng. Có lẽ bài toán quan trọng nhất không còn là làm sao để AI thông minh hơn, mà là làm sao để con người sẵn sàng mang AI theo mình mọi lúc.

Nếu điều đó thành hiện thực, thiết bị AI mang tính biểu tượng của thập kỷ tới rất có thể sẽ không giống một chiếc điện thoại, một chiếc đồng hồ hay một cặp kính. Nó có thể đơn giản chỉ là một món trang sức.

*Nguồn: Newswire, CNET

Minh Ngọc