Sắp tới, toàn bộ hệ thống ngân hàng sẽ tự đóng các tài khoản thuộc trường hợp sau dù chưa có thỏa thuận trước
NHNN cho biết đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 52/2024/NĐ-CP ngày 15/5/2024 của Chính phủ quy định về thanh toán không dùng tiền mặt. Trong đó, Dự thảo bổ sung quy định về việc đóng tài khoản thanh toán.
Cụ thể, theo quy định hiện hành, việc đóng tài khoản thanh toán (TKTT) được thực hiện khi: (a) Chủ tài khoản thanh toán có yêu cầu và đã thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ liên quan đến tài khoản thanh toán; (b) Chủ tài khoản thanh toán là cá nhân bị chết, bị tuyên bố đã chết; (c) Tổ chức có tài khoản thanh toán chấm dứt hoạt động theo quy định của pháp luật; (d) Chủ tài khoản thanh toán vi phạm hành vi bị cấm về tài khoản thanh toán quy định tại khoản 5, khoản 8 Điều 8 Nghị định này.
Ngoài các quy định trên, NHNN dự kiến bổ sung thêm quy định: Tài khoản thanh toán không phát sinh giao dịch từ ba (3) năm trở lên (tính từ thời điểm phát sinh giao dịch cuối cùng của chủ tài khoản thanh toán), trừ trường hợp có thỏa thuận trước với chủ tài khoản thanh toán về việc đóng tài khoản thanh toán.
Sau khi đóng tài khoản, ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài theo dõi số dư còn lại sau khi đóng tài khoản thanh toán để trả lại cho người thụ hưởng hợp pháp khi người thụ hưởng hợp pháp có yêu cầu hoặc xử lý theo quy định của pháp luật.
Trên cơ sở ý kiến của các TCTD và tham khảo kinh nghiệm của một số nước, tại Dự thảo Nghị định bổ sung quy định này, nhằm bổ sung cơ chế cho phép TCTD đóng các TKTT không hoạt động trong thời gian dài mà chưa có thỏa thuận trước với khách hàng, góp phần hạn chế rủi ro gian lận, lừa đảo qua các TKTT này.
Theo cơ quan quản lý, thực tiễn phát sinh các trường hợp TKTT “rác”, “không hoạt động” trong thời gian dài, đòi hỏi phải có
hành lang pháp lý để xử lý. Trong đó bao gồm các TKTT hợp pháp nhưng khách hàng bỏ quên, không phát sinh giao dịch trong thời gian dài hoặc không còn nhu cầu sử dụng (tài khoản ngủ đông). Ngoài ra còn có các TKTT nặc danh, mạo danh do các đối tượng tội
phạm sử dụng giấy tờ cũ của khách hàng để mở TKTT hoặc sử dụng giấy tờ giả để mở TKTT
Theo kinh nghiệm quốc tế, các nước thường giao quyền cho các TCTD thỏa thuận với khách hàng về việc xử lý TKTT trong trường hợp không phát sinh giao dịch trong thời gian dài đối với các trường hợp TKTT “ngủ đông” (dormant accounts) hay các tài khoản hợp pháp nhưng không có giao dịch do khách hàng chủ động thực hiện trong một thời gian dài.
Quy định thời gian 3 năm trở lên được dựa trên việc tham khảo kinh nghiệm của một số quốc gia có quy định cụ thể về thời gian tài khoản thanh toán được xem là tài khoản thanh toán “ngủ đông”.