Quốc gia ĐNÁ lao đao vì thừa 183 tấn sữa/ngày, phải đem đi làm phân bón, hơn 50 hợp tác xã nguy cơ phá sản

Ngành công nghiệp sữa của Thái Lan đang phải đối mặt bước ngoặt sinh tử khi tình trạng dư thừa sữa bò nguyên liệu ngày càng trầm trọng, tạo áp lực đè nặng lên các hợp tác xã trên toàn quốc và đe dọa trực tiếp sinh kế của hàng vạn nông dân.

Cơn khủng hoảng nguồn cung này đã đẩy các hợp tác xã chăn nuôi sữa vào tình trạng cạn kiệt thanh khoản nghiêm trọng, trong khi người nông dân phải hứng chịu đòn đau từ việc các doanh nghiệp liên tục cắt giảm sản lượng thu mua. Giới lãnh đạo ngành lo ngại rằng nếu chính phủ không lập tức can thiệp bằng các biện pháp cứu trợ khẩn cấp, một làn sóng tháo chạy khỏi ngành sẽ diễn ra, kéo theo sự sụp đổ của hàng loạt hợp tác xã.

Ông Nairit, một đại diện cấp cao trong ngành, cảnh báo cuộc khủng hoảng tiêu thụ sữa nguyên liệu đang lan rộng với tốc độ chóng mặt theo hiệu ứng quân bài domino, gây tổn hại trực tiếp đến: nông dân chăn nuôi bò sữa, các đại lý cung ứng nguyên liệu thức ăn chăn nuôi, các nhà máy sản xuất thức ăn gia súc và toàn bộ các doanh nghiệp phụ trợ trong chuỗi giá trị ngành sữa. Nếu tình trạng này tiếp tục bị bỏ mặc và kéo dài, hơn 50 hợp tác xã bò sữa trên toàn quốc có thể sẽ phá sản.

Hiện tại, lượng hàng tồn kho đã phình to lên mức kỷ lục 235.467.819 hộp, ảnh hưởng trực tiếp đến 25 hợp tác xã sữa và một đơn vị thuộc Tổ chức Xúc tiến Chăn nuôi Sữa Thái Lan (DPO). Hơn 8.417 tấn sữa tươi đã buộc phải đem đi chế biến thành phân bón, tương đương với giá trị thiệt hại hơn 151,5 triệu baht.

Ở một diễn biến khác, ông Subin Pom-ocha, Chủ tịch Liên đoàn Hợp tác xã Sữa Thái Lan, đã gửi thư hỏa tốc đến chủ tịch các hợp tác xã trên toàn quốc, triệu tập một hội nghị khẩn cấp vào ngày 7/7/2026 tại Hợp tác xã Sữa Kamphaeng Saen thuộc tỉnh Nakhon Pathom. Hội nghị nhằm tìm kiếm sách lược ứng phó trước đòn giáng mạnh từ các hiệp định thương mại tự do FTA với Úc và New Zealand.

Theo các cam kết xóa bỏ hàng rào thuế quan này, mức thuế nhập khẩu đối với mặt hàng sữa bột tách béo đã chính thức được kéo về mức 0% kể từ ngày 1/1/2026. Bước đi này đã kích ngòi cho một làn sóng sữa bột ngoại giá rẻ tràn ngập thị trường, bóp nghẹt sữa tươi nội địa và khiến sản lượng thu mua sụt giảm nghiêm trọng.

“Theo biên bản ghi nhớ (MOU) giai đoạn 2025/2026, tổng sản lượng sữa tươi nguyên liệu cam kết thu mua từ 158 trung tâm gom hàng là 3.024,53 tấn/ngày. Tuy nhiên trên thực tế, các doanh nghiệp chế biến hiện chỉ thu mua khoảng 2.841,19 tấn/ngày, tương đương 94%. Hệ quả là có tới hơn 183 tấn sữa tươi nguyên liệu rơi vào tình trạng thừa mứa mỗi ngày mà hoàn toàn không có người mua”, ông Subin nói.

Tình thế ngặt nghèo này đã ép nông dân tại nhiều vùng chăn nuôi phải cắn răng bán tháo sữa tươi dưới mức giá sàn thông thường để vớt vát chi phí. Các hợp tác xã cũng phải dồn lực chế biến sữa tươi thành sữa tiệt trùng UHT, sữa chua uống và các chế phẩm khác nhằm giải phóng kho bãi, nhưng mọi nỗ lực vẫn như muối bỏ bể.

Theo: Nation Thailand

Vũ Anh