Phú Lê thừa nhận quảng cáo sản phẩm sai sự thật, có bị xử lý về tội lừa dối khách hàng?

Vụ án sẽ có ý nghĩa rất lớn trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm trên không gian mạng

Vừa qua, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can Lê Văn Phú, tức Phú Lê (SN 1980), Lã Thuý Kiều (vợ Phú Lê, SN 1985, cùng trú phường Hoàng Mai, Hà Nội) và 2 bị can khác về hành vi “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” và “In, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách Nhà nước”.

Trao đổi với PV Tiền Phong về những vấn đề pháp lý xoay quanh vụ án và hành vi phạm tội của các bị can, luật sư Dương Thế Vũ - Công ty Luật Minh Bạch, Đoàn Luật sư TP Hà Nội cho rằng, việc khởi tố cho thấy cơ quan điều tra bước đầu có căn cứ xác định hành vi của các bị can có dấu hiệu cấu thành tội phạm.

Đáng chú ý, vụ việc liên quan đến một nhân vật có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội, từng gây nhiều tranh cãi trong dư luận. Bởi vậy, kết quả điều tra và xử lý vụ án sẽ có ý nghĩa rất lớn trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm trên không gian mạng, bảo đảm môi trường kinh doanh lành mạnh, công bằng và thượng tôn pháp luật.

Theo luật sư Vũ, về hành vi của các đối tượng lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc thực hiện các hành vi như để ngoài sổ sách kế toán tài sản của đơn vị kế toán, không ghi sổ kế toán tài sản liên quan đến đơn vị kế toán, lập từ 2 hệ thống sổ kế toán trở lên, ghi chép sai sự thật, hủy bỏ hoặc làm giả tài liệu kế toán… gây thiệt hại nghiêm trọng hiện đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” theo Điều 221 Bộ luật Hình sự.

Luật sư Vũ phân tích, với việc bị khởi tố tội danh trên, khung cơ bản có thể là cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 1–5 năm. Tuy nhiên nếu có các tình tiết như vì vụ lợi, có tổ chức, thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt hoặc gây thiệt hại từ 300 triệu đồng đến dưới 1 tỷ đồng thì mức phạt tù từ 3–12 năm. Trong trường hợp gây thiệt hại từ 1 tỷ đồng trở lên có thể bị phạt tù từ 10–20 năm. Ngoài ra còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, làm công việc nhất định hoặc bị tịch thu tài sản.

Đối với Tội “In, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước”, Theo quy định tại Điều 203 Bộ luật Hình sự quy định việc xử lý các hành vi như mua bán hóa đơn khống, mua bán hóa đơn không kèm hàng hóa, dịch vụ, sử dụng hóa đơn của tổ chức khác để hợp thức hóa đầu vào, đầu ra, phát hành hóa đơn trái quy định hoặc sử dụng hóa đơn giả.

Tội danh này chủ yếu áp dụng hình phạt tiền nhưng trong một số trường hợp có thể bị phạt tù, với mức cao nhất lên tới 5 năm. Ngoài ra, pháp nhân thương mại phạm tội cũng có thể bị xử lý theo quy định theo khoản 2 Điều 203 Bộ luật Hình sự, trường hợp phạm tội có tổ chức, có tính chất chuyên nghiệp, thu lợi bất chính lớn hoặc gây thiệt hại lớn cho ngân sách nhà nước có thể bị phạt tù đến 5 năm.

Tuy nhiên, theo luật sư cần phải xác định vai trò cụ thể của từng người, ai là người chỉ đạo, ai trực tiếp thực hiện, ai biết và tham gia đến mức nào. Đây sẽ là những yếu tố rất quan trọng khi xác định trách nhiệm hình sự riêng của Phú Lê, Lã Thúy Kiều và những người khác.

Cần làm rõ có hay không việc lừa dối khách hàng

Liên quan đến các hoạt động quảng cáo bán hàng trên mạng, Phú Lê thừa nhận bản thân chưa tìm hiểu đầy đủ về các sản phẩm, cũng như các giấy tờ công bố liên quan nhưng vẫn thực hiện quảng cáo để bán cho người tiêu dùng. Trong đó có sản phẩm Loramen đã quảng cáo không đúng sự thật, quá sự thật để bán được nhiều hàng, dẫn đến khách hàng không hài lòng.

Nhiều người đặt ra câu hỏi về việc hành vi quảng cáo sản phẩm của Phú Lê như vậy có phải là lừa dối khách hàng?

Về việc này, theo luật sư Dương Thế Vũ, người quảng cáo không thể lấy lý do “không biết sản phẩm” để đương nhiên loại trừ trách nhiệm. Bởi Luật Quảng cáo đặt ra yêu cầu về tính trung thực của thông tin quảng cáo, người tiếp nhận quảng cáo có quyền được thông tin trung thực về chất lượng, tính năng, tác dụng của sản phẩm.

Đồng thời, tại điểm a khoản 1 Điều 10 Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023 cũng nghiêm cấm tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ lừa dối hoặc gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng thông qua quảng cáo hoặc cung cấp thông tin không đầy đủ, sai lệch, không chính xác về hàng hóa, dịch vụ.

Tuy nhiên, Điều 198 về tội "Lừa dối khách hàng" yêu cầu người thực hiện, trong hoạt động mua bán hàng hóa hoặc cung cấp dịch vụ, có hành vi gian dối và phải đạt các điều kiện luật định, chẳng hạn thu lợi bất chính từ 5 triệu đồng trở lên hoặc đã từng bị xử phạt hành chính/kết án về hành vi này mà còn vi phạm. Trường hợp có tổ chức, có tính chất chuyên nghiệp, dùng thủ đoạn xảo quyệt hoặc thu lợi bất chính từ 50 triệu đồng trở lên thì có thể bị phạt tiền 100–500 triệu đồng hoặc phạt tù từ 1–5 năm.

Theo luật sư, Cơ quan điều tra sẽ phải làm rõ các vấn đề: Phú Lê biết thông tin mình quảng cáo là sai hay không; nội dung quảng cáo cụ thể là gì; sản phẩm thực tế có đúng công dụng được công bố hay không; người mua có bị tác động bởi thông tin gian dối đó để bỏ tiền mua sản phẩm hay không; số tiền thu lợi bất chính là bao nhiêu; Phú Lê có trực tiếp tham gia bán hàng, hưởng lợi hoặc có vai trò trong việc tổ chức việc bán hàng hay chỉ đơn thuần là người quảng cáo... để có kết luận.

Luật sư Vũ cho rằng, nếu chứng minh được Phú Lê biết rõ sản phẩm không có công dụng như mình quảng cáo nhưng vẫn cố ý đưa ra thông tin gian dối nhằm làm người tiêu dùng tin tưởng và mua hàng, đồng thời đáp ứng các dấu hiệu cấu thành khác, thì khi đó hoàn toàn có cơ sở xem xét trách nhiệm hình sự về tội "Lừa dối khách hàng", hoặc tùy bản chất, mục đích và phương thức thực hiện, cơ quan tố tụng có thể xem xét những tội danh khác phù hợp.

Ngược lại, nếu chỉ chứng minh được việc quảng cáo vi phạm quy định nhưng chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm thì có thể đặt ra trách nhiệm hành chính, trách nhiệm dân sự và các biện pháp khắc phục hậu quả.

Theo Thanh Hà