Thủ tướng Lê Minh Hưng lý giải vì sao giá nhà tăng cao

Nội dung trên được Thủ tướng Lê Minh Hưng đưa ra khi phát biểu tại tổ về định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024, định hướng chính sách sửa đổi Luật Nhà ở năm 2023 và định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, chiều 19/8.

Thủ tướng cho biết Nghị quyết 21 Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và những luật có liên quan phát sinh từ thực tiễn. Dù Luật Đất đai mới được Quốc hội thông qua năm 2024 nhưng quá trình triển khai vẫn phát sinh vướng mắc, rất khó cho các địa phương và các bộ, ngành.

“ Nghị quyết 21 đưa ra những định hướng lớn, không chỉ sửa mỗi Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản. Trong quá trình rà soát, những luật có tác động, liên quan trực tiếp đến các định hướng lớn này cũng phải sửa. Tới đây Chính phủ định hướng báo cáo Quốc hội sửa Luật Đầu tư, các luật về thuế ”, Thủ tướng nói.

Theo ông, tới đây khi trình định hướng chính sách các luật về thuế, Chính phủ sẽ phải bổ sung các quy định về cơ chế điều tiết chênh lệch địa tô, cơ chế tài chính để khuyến khích đưa đất vào sản xuất, tránh tình trạng đầu cơ hoặc bỏ hoang đất đai.

Đề cập những vấn đề lớn trong sửa đổi Luật Đất đai, Thủ tướng Lê Minh Hưng trước hết nhắc tới việc đổi mới công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.

“ Tinh thần của Nghị quyết 21 là cố gắng giảm, tiến tới chỉ xây dựng một quy hoạch trong phạm vi thống nhất của tỉnh. Hiện nay chúng ta có quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch đô thị - nông thôn, các quy hoạch ngành, quy hoạch thuộc thẩm quyền của Thủ tướng, bộ, ngành và địa phương ”, Thủ tướng nói và nêu dự kiến tích hợp để các địa phương còn một quy hoạch, một kế hoạch sử dụng đất.

Tuy nhiên, người đứng đầu Chính phủ lưu ý việc này phải đi kèm cơ chế, tiêu chí và điều kiện chặt chẽ, không để tùy tiện điều chỉnh quy hoạch hoặc điều chỉnh kế hoạch sử dụng đất, làm thay đổi mục tiêu sử dụng đất.

Về vấn đề hoàn thiện cơ chế giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất, Thủ tướng quán triệt tinh thần công khai, minh bạch, có cạnh tranh, lựa chọn được nhà đầu tư đủ năng lực và có kế hoạch sử dụng đất hiệu quả.

Song song đó, pháp luật phải quy định rõ trường hợp nào đấu giá quyền sử dụng đất, trường hợp nào đấu thầu dự án có sử dụng đất và trường hợp nào được giao trực tiếp cho nhà đầu tư. Cơ chế tính tiền, nộp tiền sử dụng đất cũng phải rõ ràng.

Thủ tướng cho biết có những nhà đầu tư đề nghị được nộp tiền một lần để có thể tính toán chi phí và phương án tài chính. Nếu nộp tiền hằng năm nhưng thiếu các quy định công khai, minh bạch và không dự kiến được phương án tài chính, nhà đầu tư sẽ khó tính toán tính khả thi của dự án, nhất là với các khu công nghiệp quy mô lớn hoặc những dự án đầu tư lớn.

“ Phải có cơ chế công khai, minh bạch về việc nộp tiền một lần hay nhiều lần, bảo đảm lợi ích của Nhà nước và doanh nghiệp ”, Thủ tướng nhấn mạnh.

Ông phân tích, trước đây quy định giá đất xác định theo thị trường, nên các địa phương phải tính giá đất rất cao. Trong khi đó, giá đất là đầu vào của tất cả các dự án và của nền kinh tế. Khi giá đất cao, chi phí sẽ được tính vào giá thành sản phẩm.

“ Chưa kể nhà đầu tư còn phải vay vốn và quy trình giao đất với thủ tục hành chính kéo dài, tất cả những cái đó cộng vào sẽ đẩy chi phí sản phẩm cuối cùng tăng, khiến giá nhà cao ”, Thủ tướng nêu thực tế.

Nhấn mạnh rằng phải giải quyết vấn đề này một cách đồng bộ, Thủ tướng cho biết Nhà nước quyết định giá đất trên cơ sở dữ liệu, phương pháp khoa học, bảo đảm công khai, minh bạch; đồng thời kết nối, liên thông dữ liệu đất đai với các dữ liệu chuyên ngành khác.

Ở đây, Nhà nước phải có vai trò điều tiết, quản lý giá đất thì mới kiểm soát được chi phí đầu vào. Cùng với đó là đơn giản hóa thủ tục hành chính, công khai, minh bạch trong giao đất cho nhà đầu tư, rút ngắn quy trình, thủ tục.

Theo Thủ tướng, phải có những giải pháp tổng thể như vậy mới kiểm soát được chi phí đầu vào, qua đó kiểm soát giá nhà, giá đất và giá thành sản phẩm đầu ra.

“ Tất cả những chi phí đó phải được tính toán rõ ràng, bằng các biện pháp cụ thể trong luật hoặc quy định hướng dẫn luật để giảm thiểu chi phí. Đây là vấn đề rất quan trọng, quyết định thị trường nhà ở, bất động sản có minh bạch, bền vững hay không ”, Thủ tướng nêu.

Thủ tướng cũng dành thời gian phân tích những quy định liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích của người dân và doanh nghiệp là cơ chế thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Ông nhấn mạnh cần có sự thay đổi về tư duy, từ “bồi thường tài sản bị thu hồi” sang “tái thiết cuộc sống” cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất, cải thiện điều kiện sống của họ.

Một định hướng khác được người đứng đầu Chính phủ đặt ra là đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền, rút ngắn quy trình giao đất. Nếu mỗi lần giao đất, quy trình, thủ tục kéo dài hàng năm, chưa kể những vấn đề phát sinh, thì các chi phí của dự án đầu tư cuối cùng đều được tính vào giá sản phẩm.

Trên cơ sở các định hướng lớn đó, Thủ tướng cho biết Luật Đất đai sẽ tập trung vào một số nhóm giải pháp để xử lý những vấn đề thực tiễn đặt ra. “ Chúng ta cố gắng lần này làm với quyết tâm cao nhất để giải quyết triệt để những vấn đề ách tắc, nhưng thực sự đây là vấn đề rất khó ”, ông chia sẻ.

Theo Anh Văn/vtc